V SA/Wa 974/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi O. A. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu uchyla zaskarżone postanowienie Wnioskiem z [...] listopada 2010 r. O. A. wystąpiła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. o numerze [...], Szef Urzędu stwierdził, że wniosek jest oczywiście bezzasadny oraz odmówił cudzoziemce nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz postanowił o jej wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu [...] grudnia 2011 r. W zawartym w decyzji pouczeniu organ wskazał, iż stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie 5 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie sporządzone w dniu [...] stycznia 2011 r., nadane przesyłką listową za potwierdzeniem odbioru, złożoną w polskim urzędzie pocztowym. Postanowieniem z [...] marca 2011 r. o numerze [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) stwierdziła, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na adres pełnomocnika cudzoziemki, zaś w dniu [...] grudnia 2010 r. strona pokwitowała jej odbiór. Następnie Rada zauważyła, iż odwołanie od decyzji Szefa Urzędu zostało wniesione w dniu 5 stycznia, dopisując w nawiasie "vide data stempla pocztowego; akta RdU". Podkreślono również, iż strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Po zaprezentowaniu tak ustalonego stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy podniósł, iż odwołanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a. Rada wskazała przy tym, iż odwołanie od decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, który w niniejszej sprawie upłynął w dniu 4 stycznia 2011 r. W tej sytuacji organ orzekł zgodnie z art. 134 k.p.a. O. A. złożyła skargę na postanowienie Rady z [...] marca 2011 r. wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 t.j. ze. zm.). Uzasadniając skargę cudzoziemka podniosła, iż jej pełnomocnik złożył odwołanie w ustawowym terminie, tj. w dniu 3 stycznia 2011 r., na dowód czego załączyła potwierdzenie odbioru odwołania (listu poleconego) przez organ. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do twierdzeń cudzoziemki organ stwierdził, iż są one mało przekonujące, bowiem załączona do skargi kserokopia nadania “jakiejś" przesyłki pocztowej w dniu 3 stycznia 2011 na adres Szefa Urzędu, nie dowodzi tego, iż obejmowała ona odwołanie strony. Jednoczesnie Rada przyznała, iż kserokopia koperty nadanej w tym dniu znajduje się w aktach organu pierwszej instancji, natomiast w aktach organu drugiej instancji znajduje się oryginał koperty z odwołaniem O. A., na której widnieje stempel pocztowy z datą nadania w dniu 5 stycznia 2011 r. W późniejszej korespondencji procesowej strona skarżąca podtrzymała swoje twierdzenia, iż odwołanie zostało nadane przez jej pełnomocnika listem poleconym, umieszczonym w kopercie na której znajdowała się pieczęć firmowa Kancelarii R. Przesyłaka została nadana w urzędzie pocztowym w Katowicach w dniu 3 stycznia 2011 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, która sprowadza się do sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Rady wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku stwierdzenia oczywistej bezzasadności wniosku o nadanie statusu uchodźcy, odwołanie wnosi się w terminie 5 dni od dnia doręczenia decyzji w tym przedmiocie. Poza przedmiotem sporu pozostaje w niniejszej sprawie, iż decyzja Szefa Urzędu z [...] grudnia 2010 r. stwierdzająca oczywistą bezzasadność wniosku została doręczona na adres pełnomocnika cudzoziemki i odebrana w dniu [...] grudnia 2010 r., jak również i to, że odwołanie zostało przesłane za pośrednictwem poczty na adres Szefa Urzędu. Okolicznością sporną jest natomiast to, czy przesyłka listowa obejmująca odwołanie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 3 stycznia 2011 r. – jak wywodzi to skarżąca, czy też w dniu 5 stycznia 2011 r. – jak twierdzi organ odwoławczy. Uznając zasadność skargi wskazać trzeba, iż stanowisko organu zgodnie z którym odwołanie zostało nadesłane przesyłką pocztową nadaną w dniu 5 stycznia 2011 r. nie znajduje oparcia w aktach administracyjnych sprawy. Zauważyć należy, iż w aktach administracyjnych organu drugiej instancji znajduje się oryginał odwołania O. A. ze wskazaniem daty jego sporządzenia w K., w dniu 3 stycznia 2011 r., do którego załączona została koperta zaadresowana do Rady za pośrednictwem Szefa Urzędu. Na przedmiotowej kopercie – która w ocenie organu stanowi kopertę, w której nadesłano odwołanie – widnieje stempel urzędu pocztowego "B. P. 1" ze wskazaniem daty nadania w dniu 5 stycznia 2011 r. Na odwrocie koperty znajduje się natomiast wskazanie nadawcy listu oraz jego adresu: "A.K. [...]". W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć zasadności stanowiska Rady, bowiem A.K. nie jest ani stroną niniejszego postępowania, ani uczestnikiem na prawach strony, nie został również ustanowiony w sprawie jako pełnomocnik w postępowaniu czy też pełnomocnik do odbioru korespondencji. Nadto wskazać trzeba, iż nadawca koperty wskazuje jako swój adres miejscowość B. P. i w urzędzie pocztowym znajdującym się w tej miejscowości przesyłka zostaje nadana, natomiast strona niniejszego postępowania – O. A. – wskazuje w odwołaniu, iż zostało ono sporządzone w K., zaś w jej imieniu działa M. D., którego adres to: [...]. Powyżej wskazane okoliczność powodują, iż nie można przyjąć za prawidłowe ustalenia dokonanego przez Radę, że odwołanie zostało nadesłane w kopercie nadanej w urzędzie pocztowym w B. P. w dniu 5 stycznia 2011 r. Niezależnie od powyższego wskazać również trzeba, iż w aktach administracyjnych przekazanych Radzie przez organ pierwszej instancji wraz z odwołaniem, znajduje się kserokopia tego odwołania wraz z kserokopią koperty ze wskazaniem nadawcy: KANCELARIA R., [...]. Adres ten jest tożsamy z adresem wskazanym w odwołaniu, a nadto list został nadany w dniu 3 stycznia 2011 r., a więc w tym samym dniu, w którym sporządzono odwołanie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż przy ustalaniu daty nadania odwołania organ oparł się jedynie na "aktach RdU". W odpowiedzi na skargę natomiast Rada zwróciła uwagę, że w "aktach org. I inst." znajduje się kserokopia koperty nadanej w dniu 3 stycznia 2011 r., jednakże wyjaśniła, że nie można zasadnie twierdzić, że była to przesyłka zawierająca odwołanie. W ocenie Sądu, takie uzasadnienie przyjęcia podstawowej dla rozpoznania sprawy okoliczności jest nieprawidłowe, skoro uznanie daty nadania odwołania opiera się wyłącznie na fakcie włączenia do akt administracyjnych ("akt RdU") oryginału innej koperty, zaadresowanej do Rady, ale samej w sobie również nie stanowiącej potwierdzenia tego, co w niej zostało nadesłane. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien ustalić czy strona skarżąca złożyła odwołanie w ustawowym terminie. W tym zakresie organ odwoławczy winien zbadać rozbieżność między kserokopią koperty znajdującej się w aktach nadesłanych przez Szefa Urzędu, a kopertą nadaną przez osobę nie związaną ze sprawą, załączoną do akt administracyjnych zgromadzonych przez Radę. Z wyłuszczonych względów stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 6 - 9, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.