V SA/Wa 976/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz H.T. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez cudzoziemkę - N.H. – (dalej - skarżąca) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...].12.2010 r. nr [...], odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] orzekającej o udzieleniu skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...].11.2005 r. przedstawiciel ustawowy małoletniej wówczas skarżącej - H.T. - wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, na okres dwóch lat. We wniosku wskazano, iż skarżąca urodziła się w W., a obecnie uczy się w Gimnazjum i chciałaby kontynuować naukę w Polsce. W dniu [...].01.2006 r. Wojewoda M. w decyzji nr [...] orzekł o udzieleniu skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terminem ważności do dnia 9.01.2007 r. W dniu [...].08.2010 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Szefa Urzędu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wniosku zarzucono, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 7 zamiast art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.), dalej – ustawa o cudzoziemcach. Decyzją z dnia [...].12.2010 r. nr [...] Szef Urzędu orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], gdyż w ocenie organu decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego, pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Szefa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] i jednocześnie złożył wniosek o zmianę - na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: k.p.a. - ww. decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...].02.2011 r. nr [...] Szef Urzędu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Szef Urzędu wyjaśnił, iż działanie Wojewody [...] polegające na przyjęciu ww. artykułu jako podstawy wydanej decyzji, w czasie gdy prawidłowym byłoby zastosowanie art. 53 ust. 1 pkt 12 bądź kumulatywne zastosowanie obu ww. przepisów ustawy o cudzoziemcach, nie nosi znamion oczywistej, ewidentnej, a zatem rażącej obrazy przepisów materialnoprawnych, a tylko w takim przypadku możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o art. 53. ust. 1 pkt. 7 ustawy o cudzoziemcach, adresowany do członków rodziny cudzoziemca, którzy przebywają na terytorium RP w celu połączenia z rodziną, podczas gdy ona była małoletnim dzieckiem cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na czas oznaczony, urodzonym na terytorium RP, więc zastosowanie winien mieć art. 53 ust. 1 pkt. 12 ww. ustawy. Skarżąca zaznaczyła, iż decyzja wydana na podstawie art. 53 ust. 1 pkt. 7 ustawy o cudzoziemcach wywołała daleko idące konsekwencje, ponieważ Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, gdyż nie zaliczył do okresu pobytu potrzebnego do uzyskania zezwolenia, pobytu udzielonego jej na podstawie zezwolenia na czas oznaczony wydanego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy. Skarżąca zaznaczyła, że decyzja Wojewody [...] z [...].01.2006 r. uniemożliwia jej uzyskanie zezwolenia na pobyt rezydenta UE, podczas gdy jej rodzice od wielu lat zamieszkujący w Polsce, takie zezwolenia posiadają. Zauważyła, że brak zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego utrudnia jej kontynuowanie studiów. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym przypadku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o udzieleniu skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia 9 stycznia 2007 r. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Powoływanie się przez skarżącą na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małoletnim dzieckiem cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, urodzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2006 r. wyjaśniła, iż na dzień podejmowania decyzji była małoletnim dzieckiem cudzoziemców posiadających zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaznaczyła, iż urodziła się w W. w dniu [...] maja 1991 r. Skarżąca zasadnie wywiodła, iż w opisanym stanie faktycznym powołana podstawa prawna jest oczywiście wadliwa. Poprzez wskazanie jako podstawy prawnej decyzji art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jako członek rodziny cudzoziemca, o którym mowa w art. 54, przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia z rodziną, małoletnia wnioskodawczyni została potraktowana jako członek rodziny, a nie jak małoletnie dziecko cudzoziemców urodzone na terytorium Polski. W ocenie Sądu, przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy o cudzoziemcach sformułowany został w sposób jasny, a jego wykładnia językowa nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Urodzonemu w Polsce dziecku cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, przysługuje zatem prawo do zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12, którego to uprawnienia skarżąca została pozbawiona, co w konsekwencji skutkowało wyłączeniem okresu pobytu na podstawie zezwolenia udzielonego w oparciu o wadliwą podstawę prawną z okresu pobytu uprawniającego do uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Wydanie decyzji przez organ nadzoru zostało zatem dokonane z naruszeniem zasady ogólnej prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Niedokonanie analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście okoliczności podniesionych przez skarżącą we wniosku z 4 sierpnia 2010 r. powoduje, iż Szef Urzędu nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 77, 78 oraz 80 k.p.a. W tym miejscu należy podkreślić, iż z ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 k.p.a.) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W realizacji tych zasad konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony. Natomiast z art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć odzwierciedlenie, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisów art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ponownie prowadzonym przez organ nadzoru postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.