V SA/Wa 98/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu odsetek od kwot pozostałych do rozliczenia w ramach zaliczki wypłaconej z tytułu realizacji umowy o dofinansowanie; oddala skargę Przedmiotem skargi, wniesionej przez [...] Sp. z o z siedzibą w C., jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] uchylająca decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia terminu, od którego naliczone zostały odsetki i ustalająca termin naliczania odsetek w sposób następujący: - od dnia przekazania środków tj. [...] kwietnia 2013r. do dnia złożenia wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę tj. [...] lipca 2013r. oraz - od dnia następującego po dniu złożenia wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę tj. [...] lipca 2013r. do dnia zwrotu środków tj. [...] grudnia 2013r. i utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji w pozostałym zakresie. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zgodnie z umową o dofinansowanie nr [...] projektu ,, [...]", zawartą w W. w dniu [...].12.2012 r. pomiędzy Władzą Wdrażającą Programy Europejskie (WWPE) a [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Spółka, Skarżąca), w dniu [...].04. 2013r. Beneficjentowi została wypłacona zaliczka na realizację projektu w wysokości [...] zł, w tym z rachunku w [...] kwota [...] zł i z rachunku [...] kwota [...]zł. Do rozliczenia całej zaliczki ma zastosowanie harmonogram rzeczowo-finansowy Projektu sporządzony w dniu [...]. 03. 2012r., stanowiący załącznik nr 3 do Umowy (część 3b harmonogramu) z którego wynika, iż planowane rozliczenie zaliczki powinno nastąpić w czerwcu 2013r w kwocie [...]zł. Wniosek o płatność rozliczający powyższą zaliczkę, wpłynął do WWPE w dniu [...].07. 2013r. (data nadania 19.07. 2013r.). W dniu [...].12. 2013r. dokonano zwrotu pozostałej nierozliczonej kwoty zaliczki w wysokości [...]zł. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] zobowiązała Spółkę do zwrotu kwoty odsetek w wysokości [...] zł liczonych jak dla zaległości podatkowych naliczonych od kwot [...] zł i [...] zł pozostających do rozliczenia w ramach zaliczki wypłaconej w dniu [...] kwietnia 2013r., od dnia przekazania środków tj. [...] kwietnia 2013r. do dnia złożenia wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę tj. [...] lipca 2013r. W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał w dniu [...] listopada 2014r.decyzję będącą przedmiotem kontroli sądowej. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w momencie wpływu wniosku o płatność tj. [...] lipca 2013r. obowiązywał Harmonogram rzeczowo-finansowy 3b z dnia [...] marca 2013r. Przedmiotowy wniosek dotyczył rozliczenia zaliczki udzielonej na kwotę [...] zł. Przedstawione w ww. wniosku wydatki rozliczały zaliczkę w kwocie [...] zł. Zgodnie z Harmonogramem, wniosek o rozliczenie zaliczki w kwocie [...] zł powinien zostać złożony do końca czerwca 2013r. Podkreślono, iż wniosek o płatność został złożony po terminie wynikającym z Harmonogramu oraz rozliczał udzieloną zaliczkę w dużo niższej kwocie. Ponadto organ wskazał, ze wniosek o płatność zawierał błędy i był korygowany przez Beneficjenta, a dokonane aktualizacje Harmonogramu rzeczowo-finansowego miały miejsce po dniu 30 czerwca 2013r i nie miały wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Ministra, żadne czynności prawne podjęte po zaistnieniu zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania z art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, nie mają znaczenia. Źródłem powstania przedmiotowego zobowiązania będzie zaistnienie zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki w sposób określony w § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009r. nr 223, poz. 1786), dalej: rozporządzenie. Zwrócono także uwagę na treść § 6 ust. 4 umowy o dofinansowanie dot. naliczania odsetek oraz wskazano, iż odnosi się on do wniosków o płatność pośrednią rozliczających zaliczkę, a więc do takich, jak przedmiotowy. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż wszechstronnie przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i włączył do akt dowody przesłane przez WWPE, pismo z dnia 19 września 2014r. i pismo z dnia 28 pazdziernika 2014r. oraz załączone do niego dodatkowe dokumenty. Minister wskazał także, iż nie zaistniała żadna przesłanka zawarta w art. 59 Ordynacji Podatkowej (OP) pozwalająca na przyjęcie, iż zobowiązanie wygasło. Wskazano, iż Beneficjent składając wniosek o płatność nr 3 w lipcu 2013r. wiedział, że nie rozlicza on w całości udzielonej w kwietniu 2013r. zaliczki, wobec czego już w lipcu 2013r. mógł zwrócić pozostałą część zaliczki, unikając w ten sposób naliczania odsetek za tak długi okres czasu. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzji II instancji zarzucono: Naruszenie prawa materialnego, a to przepisów: 1. art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013r. poz. 885 ze zm.), dalej ufp, oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009r. nr 223, poz. 1786) poprzez przyjęcie, że wniosek o płatność potwierdzający rozliczenie zaliczki nie jest wnioskiem o płatność, wskutek czego uznano, że Skarżąca złożyła wniosek o płatność po ustalonym terminie; 2. art. 189 ust. 3 ufp oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia w związku z § 14 ust. 6 pkt 3 Umowy o dofinansowanie nr [...] Projektu ,, [...]. z dnia [...] grudnia 2013r. poprzez przyjęcie, że aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego 3b nie przesunęła terminu złożenia wniosku o płatność, o którym mowa w art. 189 ust. 3 ufp; 3. art.189 ust. 3 ufp w zw. z § 4 ust. 9 Umowy o dofinansowanie poprzez nieuwzględnienie, że Władza Wdrażająca Programy Europejskie obowiązana była wypłacić środki w terminie określonym w harmonogramie rzeczowo-finansowym, tj. do końca marca 2013r. W przypadku ewentualnego nieuwzględnienia zarzutu 1 lub 2 lub zaskarżonej decyzji zarzucono: 4. naruszenie art. 189 ust. 3 ufp poprzez przyjęcie, że odsetki, o których mowa w w/w przepisie powinny być w dalszym ciągu naliczane po dniu, w którym zaktualizowany został harmonogram rzeczowo-finansowy 3b. Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu: 5. art. 7 i art. 8 in fine k.p.a. w zw. Z § 4 ust. 9 Umowy o dofinansowanie I postanowień harmonogramu rzeczowo-finansowego 3b z dnia [...] marca 2013r poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania administracyjnego faktu, iż wypłata środków przez WWPE nastąpiła z naruszeniem terminu ustalonego przez Strony w harmonogramie rzeczowo-finansowym, tj. do końca marca 2013r., a organy wymagają od Skarżącej stosowania się do terminów, które określone są w sposób niejasny i budzący wątpliwości. W związku z powyższym – Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości. Rozwijając powyższe zarzuty, Skarżąca wskazała na treść art. 189 ust. 3 i 4 ufp oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia podkreślając, iż z treści Umowy o dofinansowanie wynika, że wniosek o płatność pośrednią składany będzie co 3 miesiące licząc od momentu podpisania Umowy w terminie 20 dni od zakończenia danego okresu sprawozdawczego, określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu. Skarżąca, składając wniosek o rozliczenie kwoty [...] zł w dniu [...] lipca 2013r. tym samym złożyła wniosek o płatność w terminie 20 dni, określonym w Umowie o dofinansowanie. Jej zdaniem, wniosek o płatność pośrednią, rozliczający zaliczkę wciąż pozostaje wnioskiem o płatność pośrednią, o którym mowa w § 6 ust. 3 Umowy o dofinansowanie. Wniosek o płatność pośrednią nie jest osobnym typem wniosku i powinno się do niego stosować przepis § 6 ust. 3 Umowy. Zatem przepis ten odnosi się również do pierwszego wniosku o płatność, a w związku z tym terminem, o którym mowa w ust. 4 jest termin obliczony na podstawie ust.3 i jego upływ w analizowanym przypadku miał miejsce 20 lipca 2013r. Ponadto Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z Harmonogramem, do 30 czerwca 2013r. możliwe było wydatkowanie środków, uznanie więc, że jednocześnie tego samego dnia ma zostać złożony wniosek o płatność, prowadziłoby do nieracjonalnych wniosków. Spółka podniosła, ze wraz z wnioskiem o płatność, zostały zaktualizowane harmonogramy rzeczowo-finansowe 3a i 3b, Zgodnie z § 14 ust. 6 pkt 3 Umowy o dofinansowanie, aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego nie wymaga zawarcia aneksu, a jedynie akceptacji IW. Z praktyki WWPE wynika, ze instytucja ta nie wyraża akceptacji na piśmie wtedy, gdy nie wnosi zastrzeżeń do zmienionego harmonogramu. Dlatego, zdaniem Skarżącej, termin z art. 189 ust. 3 ufp co do pozostałej kwoty nie został również naruszony, gdyż z powodu przesłania zaktualizowanego Harmonogramu rzeczowo-finansowego, termin ten uległ przesunięciu (harmonogram przesłany 19 lipca 2013r). Spółka wskazała, iż w rzeczywistości termin na wydatkowanie zaliczki był krótszy niż termin przewidziany w Harmonogramie gdyż Skarżąca powinna otrzymać środki w marcu 2013r., a otrzymała je dopiero [...] kwietnia 2013r. Opóżnienie w wypłacie zaliczki jest właściwie tożsame ze spornym okresem rzekomego opóżnienia w złożeniu wniosku o płatność wraz z aktualizowanym harmonogramem. Opóżnienie to dodatkowo utwierdziło Skarżącą w przekonaniu, że termin na wystosowanie wniosku o płatność jest przez nią zachowany. Z ostrożności procesowej Spółka wskazała, iż nawet gdyby uznać, iż postanowienie § 6 ust. 3 Umowy o dofinansowanie nie ma w tym przypadku zastosowania, to od dnia następującego po dniu złożenia zaktualizowanego harmonogramu rzeczowo-finansowego (tj. od 19 lipca 2013r.) nie można uznać naliczania odsetek za prawidłowe. Zobowiązanie stanowiące niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym powstaje na podstawie art. 189 ust. 3 u.f.p., a w istocie w sposób pośredni na skutek odesłania – na podstawie umowy o dofinansowanie. Naruszenie umowy powoduje powstanie zobowiązania, więc treść tejże umowy powinna być także źródłem jego zniesienia. Aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego nie wymaga zawarcia aneksu. Tu doszło więc do skutecznej aktualizacji, wiec zobowiązanie zostało zniesione i od 19 lipca 2013r. (data aktualizacji) dalsze odsetki nie powinny być naliczane. Dalej Skarżąca podkreśliła, iż jedną z istotnych cech Umowy o dofinansowanie była realizacja ważnego z punktu widzenia lokalnej społeczności celu, więc WWPE miała obowiązek działać zgodnie z zasadami dobrej wiary i lojalności kontraktowej. Poprzez brak wypłaconych środków w terminie przewidzianym w harmonogramie, doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i nakazu działania z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Minister Infrastruktury i Rozwoju , w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Zgodnie z umową o dofinansowanie nr [...] projektu ,, [...]", zawartą w Warszawie w dniu [...].12.2012 r. pomiędzy Władzą Wdrażającą Programy Europejskie (WWPE) a [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Spółka, Skarżąca), w dniu [...].04. 2013r. Beneficjentowi została wypłacona zaliczka na realizację projektu w wysokości [...] zł, w tym z rachunku w [...] kwota [...] zł i z rachunku [...] kwota [...] zł. W § 6 ust. 1 Umowy Beneficjent zobowiązał się do przedkładania do IW/IP II stopnia wniosku o płatność pośrednią. Wniosek będzie składany co 3 miesiące licząc od momentu podpisania Umowy w terminie 20 dni od zakończenia danego okresu sprawozdawczego, określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu stanowiącego załącznik nr 3 do Umowy. Brak wydatków po stronie Beneficjenta nie zwalnia go z obowiązku przedkładania wniosków o płatność z wypełnioną częścią dotyczącą przebiegu realizacji Projektu (częścią sprawozdawczą. Zgodnie z § 6 ust.4 Umowy w przypadku niezłożenia do IW wniosku o płatność pośrednią potwierdzającego rozliczenia zaliczki przez Beneficjenta na kwotę lub w terminach określonych w Harmonogramie, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. W dniu [...] kwietnia 2013r. Beneficjentowi została wypłacona zaliczka w kwocie [...] zł, więc jej rozliczenie powinno nastąpić w czerwcu 2013r. w kwocie [...] zł. Wniosek o płatność, rozliczający zaliczkę – jedynie w kwocie [...]zł – został nadany w dniu [...] lipca 2013r. Ten wniosek zawierał błędy i był korygowany przez Beneficjenta. Pierwsza korekta wpłynęła do WWPE [...] października 2013r i wraz z nią wpłynął zaktualizowany Harmonogram rzeczowo-finansowy 3b (z [...] lipca 2013r.). Kolejna korekta wniosku wpłynęła w dniu [...] grudnia 2013r. W związku z powyższym, zasadnie organ przyjął, iż rozliczenie zaliczki otrzymanej w dniu [...] kwietnia 2013r nie nastąpiło w terminie i w niewłaściwej, pełnej kwocie. Zgodnie z art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 885, z późn. zm. w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie o których mowa w przepisach wydanych na podst. Ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009r. nr 223, poz. 1786), dalej: rozporządzenie, poprzez przyjęcie, że stanowi, iż rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie. Niezasadne jest powoływanie się przez Skarżącą na § 6 ust. 3 pkt 1 Umowy, gdyż dotyczy on wniosków o płatność pośrednią, natomiast § 6 ust. 4 Umowy dotyczy wniosków o płatność pośrednią rozliczających zaliczkę. Z przepisu § 14 ust. 6 pkt 3 Umowy wynika, że zaakceptowana przez IW zmiana Harmonogramu nie stanowi podstawy do sporządzenia Aneksu jak również nie jest podstawą do zmiany terminu złożenia wniosku o rozliczenie zaliczki. W przypadku uchybienia temu terminowi na podstawie art. 189 ust.3 uofp w zw. z art. 60 oraz 67 uofp oraz w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: Op), powstaje zobowiązanie o charakterze publiczno-prawnym w wysokości obliczonej zgodnie z art. 189 ust 3 uofp, które wygasa jedynie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 59 § 1 Op. Przepis ten nie przewiduje zmiany terminu na dokonanie określonej czynności. Aktualizacja Harmonogramu nie miała wpływu na przesuniecie terminu powstania zobowiązania, które postało wcześniej z mocy art. 189 ust. 3 uofp. W momencie podpisania Umowy o dofinansowanie strony tej Umowy działają na podstawie przepisów cywilnoprawnych. Od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego mają zastosowanie przepisy kpa. Co do zarzutu 4 ze skargi, to zapisy Umowy nie są źródłem zniesienia zobowiązania. Wygasa ono jednie w przypadkach wskazanych w art. 59 § 1 Op. Umowa ma charakter cywilnoprawny i nie może wywołać skutków na płaszczyźnie publicznoprawnej, w tym wygaśnięcia niepodatkowej należności budżetowej. Również niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postepowania. Zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia. Skarżąca została poinformowana o swoich prawach, na jej wniosek dokonano uzupełnienia materiału dowodowego. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.