V SA/Wa 980/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-09
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, uwzględniając faktyczny sposób użytkowania gruntów, a nie tylko stan prawny wynikający z rejestrów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku. W szczególności, organy nie podjęły wystarczających kroków w celu wyjaśnienia rozbieżności między deklarowaną przez wnioskodawcę faktyczną powierzchnią użytków rolnych a danymi wynikającymi z rejestrów i ortofotomap, co naruszyło obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wnioskodawcy była mniejsza niż średnia powierzchnia w województwie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W skardze do WSA A. M. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. M. 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] czerwca 2008 r. A. M. złożył w K. Oddziale Regionalnym ARiMR w T. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wniosek poddano weryfikacji pod kątem kompletności oraz terminowości złożenia dokumentów, sporządzenia wniosku na obowiązującym formularzu, jak również spełnienia kryteriów odnoszących się do wieku Wnioskodawcy oraz do daty wejścia w posiadanie gospodarstwa rolnego oraz rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej.
Na podstawie przekazanych przez Wnioskodawcę dokumentów stwierdzono, iż powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie A. M. jest mniejsza od średniej powierzchni gruntów w gospodarstwie w województwie [...]. Wobec powyższego Dyrektor K. OR ARiMR w T. w dniu [...] września 2008 r., wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania A. M. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uzasadniając to niespełnieniem przez Stronę warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.), od której Strona wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
W dniu [...] lutego 2009 r. Prezes ARiMR decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora K. OR ARiMR w T.
W dniu [...]marca 2009 r. Dyrektor K. OR ARiMR w T. wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania A. M. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uzasadniając to niespełnieniem przez Stronę warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia.
Od przedmiotowej decyzji A. M. wniósł w dniu [...] marca 2010 r. odwołanie.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2010 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2008 Nr 24. poz. 147) (dalej: rozporządzenie) wprowadza generalną zasadę, że pomoc jest przyznawana osobom, które do dnia złożenia wniosku nie prowadziły działalności rolniczej albo których małżonek do dnia złożenia wniosku, nie prowadził takiej działalności.
Odstępstwo od tej zasady zawiera § 7 ust. 1 rozporządzenia, umożliwiający przyznanie pomocy osobom, które rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym:
1. w drodze spadku lub
2. w drodze darowizny przed ukończeniem 18 roku życia, lub
3. w drodze darowizny po ukończeniu 18 roku życia w trakcie nauki :
a) w systemie dziennym w szkole ponad gimnazjalnej, z wyłączeniem zasadniczej szkoły zawodowej i trzyletniej szkoły specjalnej lub
b) w systemie dziennym w dotychczasowej szkole ponadpodstawowej, z wyłączeniem szkoły zasadniczej, lub
c) na uczelni - wyłącznie w trakcie stacjonarnych studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich
- pod warunkiem, że nie miały przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości lub świadectwa maturalnego, przy czym nauka trwała nie dłużej niż do 26 roku życia.
Dalej organ wyjaśnił, że w § 26a ust. 2 wskazano, iż "w 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą się ubiegać również inne niż określone w ust. 1 osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania, z tym że do tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przyznawania pomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 ust. 1. "
Organ wyjaśnił również, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia "pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana,(...) jeżeli w wymaganym okresie powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie będzie nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, w którym położone jest gospodarstwo, oraz nie większa niż 300 ha".
W § 3 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia zdefiniowano, iź "przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa bierze się pod uwagę średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w danym roku przyjmuje się na podstawie informacji ogłaszanych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666).
Przy ustalaniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, sumuje się powierzchnię użytków rolnych stanowiących przedmiot:
1) własności;
2) użytkowania wieczystego;
3) dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego.
W myśl § 7 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia, warunek o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit, a tiret pierwsze powinien bvć spełniony od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z informacją podaną przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie kujawsko- pomorskim za rok 2007, poprzedzającym rok złożenia wniosku, wyniosła 14.65 ha.
Prezes ARiMR podkreslił, że z materiału dowodowego wynika, iż A. M. w dniu [...] września 2007 r. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (Akt not. Rep. A nr [...] - umowa darowizny). Z przedłożonego przez Stronę wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 2008 r. wynika, iż powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie A. M. wynosi [...] ha, gdyż na działce nr [...] wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego której powierzchnia całkowita wynosi [...] ha, znajdują się nieużytki rolne o powierzchni [...] ha. Organ podniósł, iż dane z rejestru gruntu (m.in. w zakresie działki nr [...]) są zgodne z danymi zawratymi w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LIPS) prowadzonych przez ARiMR. Z LIPS wynika, iż powierzchnia całkowita działki oznaczonej numerem [...] w 2008 r. Wynosiła [...] ha, zaś nieużytki rolne na tejże działce obejmowały- [...] ha, a rowy i grunty pod stawami [...] ha. Powyższe potzwierdzają również ortofotomapy obejmujące m.in. działkę o nr [...].
Porównując powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie rolnym zadeklarowaną przez Stronę z powierzchnią ustaloną przez organ w ramach prowadzonego postępowania na podstawie wypisu z rejestru gruntów, danych z LPIS i ortofotomap organ wskazał, iż powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie Strony odwołującej na dzień złożenia wniosku o pomoc wynosiła [...] ha.
Oznacza to, iż areał użytków rolnych w gospodarstwie był mniejszy niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gosodarstwie rolnym określona dla województwa kujawsko- pomorskiego, w roku poprzedzajacym rok złozenia wniosku tj. 2007, wykazana w załączniku do ogłoszenia Prezesa ARiMR z dnia 25 wrzesnia 2007 r. (Dz. Urz. MRiRW z 2007 r., Nr 28, poz. 39)-14,65 ha.
Odnosząc się do argumentów Strony podniesionych w odwołaniu, w tym faktu, iż organ uwzględnił nieaktualny wypis z rejestru gruntów i nie wział po uwagę decyzji Starostwa C. z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu klasyfikacji gruntów w gospodarstwie A. M., Prezes ARiMR wskazał, iż z treści ww. decyzji wynika, iż powierzchnię użytków rolnych wynoszącą [...] ha ustalono na podstawie protokołu klasyfikacyjnego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Oznacza to, iż przekwalifikowanie gruntów rolnych (nieużytków rolnych znajdujących się na działce o nr [...]) nastapiło po dniu [...] czerwca 2008 r. tj.po dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a zgodnie z dyspozycja § 7 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia, warunek o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze powinien być spełniony od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Ponadto organ wskazał, iż w myśl art. 21 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Zgodnie z tym co wskazano powyżej, A. M. nie wykazał i nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących, iż na dzień złożenia wniosku powierzchnia użytków rolnych wynosiła [...] ha.
Zdaniem organu Strona nie spełniła m.in. przesłanki z § 2 ust. 1 pkt 1 lit a tiret pierwsze rozporządzenia, warunkującej przyznanie pomocy finansowej w ramach programu “Ułatwianie startu młodym rolnikom".
W skardze na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lutego 2010 r. A.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na naruszenie:
art. 7 i 8 kpa, które to naruszenie polegało na nie podjęciu przez organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w przypadku przedmiotowych decyzji - organy zaniechały czynności zwrócenia stronie uwagi, że przedstawione dowody w postaci dokumentu - decyzji Starosty z dnia [...] września 2008 r. odnoszące się do ustalenia powierzchni użytków rolnych, która wynosiła [...] ha na podstawie protokołu klasyfikacyjnego z dnia [...] sierpnia 2008r. oraz wyjaśnienia strony nie będą wystarczającymi dowodami,
art. 107§ 3 kpa, w związku z nie podaniem żadnego uzasadnienia przez oba organy, dlaczego odmówiły wiarygodności złożonemu przez stronę wyjaśnieniu, że uprawy rolne od dnia przejęcia gospodarstwa obejmowały także część nieużytków o fizycznej wielkości [...] ha, a nie jak wynikało to z nieaktualnych map [...] ha.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Na wstępie należy wskazać, że z przepisów krajowych zasady przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uregulowane są przede wszystkim w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64,poz. 427 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.Nr 200,poz.1443 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która spełnia warunki określone w tym przepisie, miedzy innymi która rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art.553 k.c. jeżeli w wymaganym okresie powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie będzie nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, w którym położone jest gospodarstwo, oraz nie większa niż 300 ha. A. M. odmówiono przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" ze względu na niespełnienie warunku posiadania od dnia złożenia wniosku użytków rolnych o powierzchni niemniejszej niż średnia w województwie kujawsko-pomorskim. Średnia ta wynosiła 14,65 ha. Organy orzekające ustaliły, że na dzień złożenia wniosku powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wnioskodawcy wynosiła [...] ha.
Spełnienia pozostałych warunków organy orzekające nie zakwestionowały.
Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie skarżącego, według stanu na dzień złożenia wniosku , tj. na dzień [...] czerwca 2008 r.
Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 [tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)] do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Natomiast ust. 2 stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Stosownie do ust.3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że zasady postępowania dowodowego w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostały uregulowane w pewnym zakresie odmiennie niż w K.p.a.
Nie ma tu zastosowania np. przepis art.7 K.p.a. zobowiązujący organy prowadzące postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne.
Za nieuzasadniony należy więc uznać zarzut naruszenia przez organy orzekające przepisu art. 7 K.p.a. w sytuacji gdy stosowanie tego przepisu zostało wyłączone przez przepis art.21 ust.2 pkt 1 ustawy.
Taka konstrukcja obowiązków w zakresie postępowania dowodowego nie wyklucza jednak przeprowadzenia przez organ dowodu z urzędu, gdy wyczerpujące rozpatrzenie okoliczności sprawy wskazuje , że stan faktyczny został ustalony w sposób niepełny.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną była faktyczna wielkość użytków rolnych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w dacie złożenia przez niego wniosku o przyznanie płatności.
W sposób niesporny został ustalony ( w zakresie powierzchni użytków rolnych) stan prawny gospodarstwa wynikający z dokumentów – rejestru gruntów na datę złożenia wniosku oraz na dzień [...] sierpnia 2008 r., kiedy to sporządzono protokół klasyfikacyjny będący następnie podstawą wydania dnia [...] września 2008 r. przez Starostę C. decyzji o ustaleniu klasyfikacji gruntów rolnych w gospodarstwie A. M.
Podstawę oceny czy gospodarstwo rolne posiada wielkość użytków rolnych uprawniających do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej powinien stanowić stan faktyczny – faktyczna wielkość użytków rolnych , a nie stan prawny - wynikająca z rejestrów wielkość użytków rolnych, na dzień złożenia wniosku.
Ten stan faktyczny nie został w ocenie Sądu prawidłowo ustalony. Nie przesądzając, czy w gospodarstwie skarżącego użytki rolne posiadały powierzchnię uprawniającą do przyznania pomocy finansowej, Sąd wskazuje, że należy ten stan faktyczny ustalić prawidłowo, tzn. ustalić jaka była faktyczna powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie Skarżącego w dacie złożenia wnioksu.
Wnioskodawca wskazywał, że już od dnia przekazania mu gospodarstwa posiadał [...] ha użytków rolnych. Dowodem przedstawionym na potwierdzenie tego faktu były wyjaśnienia wnioskodawcy oraz przedłożone przez wnioskodawcę oświadczenie G. W. starszego gleboznawcy, który na zlecenie A. M. przeprowadzał klasyfikację zmienionych użytków na działce [...] wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Oświadczenie zawierające wyjaśnienia zostało złożone [...] sierpnia 2008 r. Gleboznawca oświadczył w nim, że w czasie kontroli terenowej stwierdził, iż na działce zlikwidowano nieużytek, a na części dotychczasowych użytków zielonych powstały grunty orne. Oświadczenie to zostało sporządzone [...] sierpnia 2008 r., nie wynika z niego jednak kiedy miała miejsce kontrola terenowa, której dokonał składający oświadczenie oraz kiedy zlikwidowano nieużytki, a użytki zielone przekształcono w grunty orne. Oświadczenie zostało sporządzone niespełna dwa miesiące po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Dysponując dowodem w postaci takiego oświadczenia w dwa miesiące po jego sporządzeniu (data wpływu do ARiMR to [...].10.2008 r.) organ prowadzący postępowanie, oceniając przedstawione przez wnioskodawcę dowody powinien był zauważyć, że treść oświadczenia wymaga doprecyzowania i przeprowadzić dowód z przesłuchania G. W., bądź złożenia przez niego dodatkowych wyjaśnień, co pozwoliłby na ustalenie kiedy i w jaki sposób nastąpiła zmiana sposobu użytkowania gruntów . Organ I instancji zaniedbał tego ograniczając się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia, że istotny jest stan prawny gruntów na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy, a nie faktyczny sposób użytkowania gruntów. Stanowisko takie jak wyżej wskazano jest nieprawidłowe. Stan prawny organ ustalił na podstawie złożonych przez wnioskodawcę: aktu notarialnego nabycia gruntów oraz uproszczonego wypisu z rejestru gruntów. Co do obu dokumentów wnioskodawca twierdził, że zawierają one nieaktualne na dzień składania wniosku informacje, a twierdzeń tych organy orzekające nie zweryfikowały.
Organ II instancji nie podtrzymał stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym znaczenie ma stan prawny gruntów, ustalił natomiast, że dane z rejestru gruntów przedłożonych przez wnioskodawcę przy wniosku są zgodne z danymi zawartymi w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) prowadzonym przez ARiMR, z którego wynika, że powierzchnia całkowita działki nr [...] w 2008 r. wynosiła [...] ha, zaś nieużytki rolne na tej działce obejmowały – [...] ha, a rowy i grunty pod stawami [...] ha., stwierdzając , że stan taki potwierdzają również ortofotomapy.
Sąd stwierdza, że ortofotomapy nie mogą być traktowane jako w 100 % pewny dowód i winny być w razie wątpliwości weryfikowane przy pomocy innych dowodów. Odnośnie wartości dowodowej ortofotomap w zakresie ustalania powierzchni gruntów należy tu przytoczyć wypowiedź R.P. p.o. dyrektora Departamentu Baz Referencyjnych ARiMR zamieszczoną w ogólnopolskim miesięczniku dzierżawców i właścicieli rolnych Dzierżawca na stronie (http:// www.rolnikdzierzawca. pl/index.php?switch= wartowiedziec&itemid=497) w materiale pod tytułem "ARiMR weryfikuje powierzchnie działek rolnych". Wypowiedź dotyczy weryfikacji powierzchni działek rolnych dla potrzeb przyznawania dopłat bezpośrednich, ocena wartości dowodowej ortofotomap ma jednak zastosowanie w każdym postępowaniu, w którym są one traktowane są jako dowód. Dyr.P. stwierdził między innymi , że:... agencja nie może określać powierzchni kwalifikującej się do przyznania dopłat bezpośrednich na podstawie danych z ewidencji gruntów. Podstawą weryfikacji są aktualne ortofotomapy, które zgodnie z przepisami nie mogą być starsze niż pięć lat. - Ewidencja gruntów i budynków zawiera często nieaktualne i błędne dane - przyznaje P. [...] bez szczegółowej analizy materiałów źródłowych, na podstawie których była zakładana ewidencja gruntów i budynków, nie można jednoznacznie określić przyczyn rozbieżności powierzchni wykazanej w bazie opisowej ewidencji i powierzchni działek ewidencyjnych wyliczonej na podstawie ortofotomapy. Ortofotomapa wykonana na podstawie zdjęć lotniczych jest najlepszym narzędziem do pomiaru działek rolnych, ponieważ wykonane na jej podstawie obliczenia są równie dokładne jak kontrola na miejscu - zapewnia R. P. Dyrektor przyznaje jednak, że zdarzają się sytuacje, w których wektoryzacja nie została przeprowadzona wystarczająco precyzyjnie np. po cieniach zamiast po miedzach. Jednakże ze względu na obowiązek wizualizacji każdej działki rolnej, dla której rolnik deklaruje powierzchnię większą od powierzchni PEG (powierzchni ewidencyjno-gospodarczej wyznaczanej przez agencję na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy) - wszystkie takie przypadki są weryfikowane w procesie kontroli administracyjnej przez pracowników biur powiatowych ARiMR i zwracane wykonawcy danych LPIS (systemu identyfikacji działek rolnych) jako reklamacja."
W rozpoznawanej sprawie pomimo twierdzenia przez wnioskodawcę, że powierzchnia użytków rolnych jest inna niż wynikająca z rejestrów i przedstawienia na tę okoliczność dowodu w postaci ww. oświadczenia gleboznawcy, którego treść w ocenie Sądu wymagała doprecyzowania, Agencja nie przeprowadziła postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy twierdzeniami strony a danymi wynikającymi z rejestrów gruntów , co nakazuje przyjąć, że Agencja nie rozpatrzyła w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego czym naruszyła przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto wobec stwierdzenia przez skarżącego na rozprawie przed Sądem, że uzyskał w Agencji informację, iż ortofotomapy są z 2005 roku, wyjaśnienia wymaga data rzeczywistego sporządzenia mapy, co w rozpoznawanej sprawie ma istotne znaczenie
Dlatego Sąd na podstawie przepisu art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i §14 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.(Dz.U.Nr 163, poz.1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło