V SA/Wa 985/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny a nadto przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych; Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] [...] Jednostka Wdrażania Projektów Unijnych poinformowała G. Sp. k. z siedzibą w W., że jej protest od oceny wniosku o dofinansowanie, dokonanej przez [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r., nie został uwzględniony ponieważ ocena ta została dokonana prawidłowo. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: G.Sp. k. z siedzibą w W., złożyła w ramach III Osi Priorytetowej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2010; Działanie 3.3 Innowacje w MŚP w konkursie RPMA.03.03.00-IP.01-14-038/16 wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Wniosek otrzymał nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] poinformowała wnioskodawcę, że jego wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej ze względu na niespełnienie kryterium nr 8 "Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej". [...] wskazała, że wnioskodawca na etapie oceny formalnej został poproszony o uzasadnienie wpisywania się przedmiotowego projektu w definicję nowej inwestycji zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 września 2015 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020. Wnioskodawca w odpowiedzi wskazał na wybór schematu zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu. Biorąc pod uwagę zapisy dokumentacji, należy uznać, że wnioskodawca zamierza w wyniku zakupu nowej linii produkcyjnej wprowadzić nowe gatunki produktu, co oznacza nowy produkt. Tymczasem definicyjnie zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, musi wiązać się ze zwiększeniem mocy przerobowych (w zakresie tego samego produktu), który był dotychczas produkowany w zakładzie np. uruchomienie linii produkcyjnej tego samego wyrobu. Pomimo faktu wprowadzenia nowych produktów na rynek, do których odnosi się inwestycja związana z dywersyfikacją, wnioskodawca nie udowodnił warunku wynikającego z rozporządzenia (nr 651/2014 dop. Sądu), że "koszty kwalifikowalne muszą przekraczać o co najmniej 200 % wartość księgową ponownie wykorzystywanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac". Tym samym, ponieważ wnioskodawca nie zdecydował się na wybór dywersyfikacji jako formy nowej inwestycji (brak odpowiedniej analizy finansowej w biznes planie), a przyjął błędną definicję inwestycji początkowej wynikającej z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosek podlegał odrzuceniu. Od powyższej oceny wnioskodawca złożył protest do [...]. W proteście zarzucił naruszenie § 9 pkt 9.7 Regulaminu konkursu w zakresie oceny kryterium nr 8. W uzasadnieniu protestu wnioskodawca wskazał, że kryterium formalne nr 8 uważa się za spełnione jeżeli w konkursach a) zorientowanych wyłącznie na wsparcie projektów, których dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej, dokonana ocena potwierdzi brak spełnienia przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE; b) w konkursach, w których dotacja dla projektu stanowi pomoc publiczną/pomoc de minimis, ocena dokonywana w oparciu o kryteria szczegółowe zawarte w tabeli nr 1.1 zakończy się wynikiem pozytywnym. Wnioskodawca następnie przedstawił treść przedmiotowej tabeli. Wskazał, że [...] na etapie oceny formalnej wniosku zwróciła się o poprawę wniosku w taki sposób, że poproszono ażeby wnioskodawca we wniosku lub w biznes planie udowodnił, że jego projekt wpisuje się bezpośrednio w definicję "nowej inwestycji". Wskazano, że konieczne jest również przeprowadzenie analizy oraz odniesienie się do dokumentów finansowych w celu spełnienia powyższych warunków. W piśmie stanowiącym odpowiedź (z dnia [...] marca 2017 r. dop. Sądu) wnioskodawca wyjaśnił, że analiza oraz odniesienie się do dokumentów finansowych została wskazana w biznes planie w części IV Planowanie Inwestycja pkt 20 oraz wskazał, że projekt wpisuje się w definicję inwestycji początkowej – stanowi rozbudowę istniejącego zakładu w związku ze zwiększeniem jego mocy produkcyjnej, poprzez uruchomienie nowej linii produkcyjnej, co spowoduje znaczny wzrost produkcji i sprzedaży produktów oraz wskazał na treść definicji inwestycji początkowej, która została określona w rozporządzeniu MIiR z 3 września 2015 r. i § 2 pkt 2.2.3 Regulaminu. Podkreślił, że udowodnił, iż planowane przez niego przedsięwzięcie wpisuje się w zapis tego pkt Regulaminu, który odnosi się do - inwestycji w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub zasadniczą zmianę dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu - stanowiąc zwiększenie mocy produkcyjnej tego zakładu w zakresie tego samego produktu – jakim są ogólnie piwa, które dotychczas były przez niego produkowane w zakładzie. Podkreślił, że działalność wnioskodawcy określona we wniosku w postaci PKD to C.11.05.Z – Produkcja piwa. Nowy produkt, którego dotyczy projekt stanowi piwo, które nie było dotychczas produkowane w zakładzie rozumiane jako styl piwa. Na poparcie swojego stanowiska odwołał się do wyjaśnień dotyczących pojęć "zwiększenie zdolności produkcyjnych zakładu" i "dywersyfikacja produkcji zakładu" o jakich jest mowa w rozporządzeniu nr 651/2014, które ma zastosowanie w odniesieniu do udzielania pomocy regionalnej a jakich udzieliło [...] na swojej stronie internetowej oraz które znalazły się na stronie internetowej RPO Województwa [...]. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. [...] poinformowało wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu wskazując, że po zapoznaniu się z jego treścią oraz wnioskiem wraz z załącznikami i dokumentacją programową stwierdzona została prawidłowość dokonanej oceny wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia IP wskazała, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 49 lit a rozporządzenia Komisji nr 651/2014 wnioskodawca, był zobowiązany do podania w jakim zakresie jego projekt wpisuje się we wskazaną w Regulaminie konkursu oraz podstawach prawnych (m.in. rozporządzeniu pomocowym) definicję "nowej inwestycji" oraz wskazując kiedy zgodnie z Regulaminem udzielana jest pomoc. Nadto odwołując się do pisma [...] dotyczącego dodatkowych wyjaśnień żądanych od wnioskodawcy [...] wskazała, że szczegółowo wyjaśniono zakres żądania z uwzględnieniem treści Wytycznych KE odnoszących się do pojęcia inwestycji początkowej. Wskazano, że "przez rozbudowę dotychczasowego zakładu należy rozumieć zwiększenie zdolności wytwórczych zakładu (np. uruchomienie kolejnej linii technologicznej), przez dywersyfikację natomiast należy rozumieć rozszerzenie oferty produktowej polegające na wprowadzeniu nowego produktu lub nowej usługi obok produktów dotychczas wytwarzanych lub usług świadczonych. Nie jest zatem dywersyfikacją zastąpienie produktu dotychczas produkowanego produktem zmodernizowanym albo podniesienie wyłącznie standardu usługi dotąd już świadczonej". Podkreślono w związku z tym, że wobec informacji zawartych we wniosku i przekazanych przez wnioskodawcę, nie jest możliwe uznanie produkcji realizowanej przez nową linię technologiczną za rozbudowę zakładu, ale uznanie jej za dywersyfikację produkcji, ponieważ dotyczy ona nowego produktu dotychczas w zakładzie nie produkowanego, co skutkowało koniecznością wykazania odpowiedniej (200%) wielkości aktywów odnotowanych w roku obrotowym poprzedzającym rok złożenia wniosku. Podkreślono, że niewielkie zmiany produktu bądź usługi mogłyby się przyczynić do uznania produktu za ten sam produkt asortymentowo i jakościowo. Nadto wskazano, że bez znaczenia dla przyjętego stanowiska IP, jest odwołanie się wnioskodawcy do kodów PKD ponieważ wg stanowiska Ministerstwa produkt uprzednio nieprodukowany w zakładzie, nie jest definiowany przez odniesienie się np. do kodu NACE. Wskazano, że przy uznaniu produktu za nowy należy mieć na uwadze podkreślaną we wniosku unikalność produktu będącego przedmiotem projektu jak również jego cechę polegającą na innym sposobie jego rozlewu. Wskazano, że przedstawiony w sprzeciwie przykład dywersyfikacji odnoszący się do wytwarzania butelki PET oraz korków do tych butelek, nie stanowi analogii do przedmiotowej sprawy jako, że w odniesieniu do piwa jako nowego produktu, należy mieć na względzie jego unikalne właściwości smakowe i właściwości wytwarzania. Wnioskodawca od rozstrzygnięcia protestu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił niewłaściwą interpretację pojęć "zwiększenie produkcji zakładu" oraz "dywersyfikację produkcji". Wskazał, że w ramach projektu przewidziano zakup sprzętu służącego zwiększeniu skali produkcji piwa wytwarzanego przez browar w postaci zakupu urządzeń do fermentacji i leżakowania piwa (kadzie, tankfermentatory, beczki) oraz urządzeń służących do jego rozlewu. Zarzucił, że ponieważ [...] nie dokonała żadnych interpretacji dotyczących tego zagadnienia, składając wniosek posługiwał się wyjaśnieniami tych pojęć dokonanymi przez inne instytucje realizujące projekty w całym kraju, które wbrew stanowisku zawartym w rozstrzygnięciu protestu mają zastosowanie w sprawie – odnoszą się bowiem do pojęć wynikających z rozporządzenia nr 651/2014. Wnioskodawca ponownie przytoczył rozumienie tych pojęć wskazywane w proteście. Podkreślił, że dzięki nowej linii technologicznej, której zakup przewidziano w ramach wdrożenia produktu, który stanowią nowe style piwa, dotychczas nieprodukowane w zakładzie będące wynikiem przeprowadzonych prac B+R, moce produkcyjne wzrosną z 220 hl piwa miesięcznie do 400 hl. Wskazał, że w jego ocenie [...] myli pojęcie "produktu" z pojęciem "produktu marketingowego" jakim są poszczególne piwa. Podkreślił, że wszystkie piwa produkowane dotychczas w zakładzie jak i te, które będą dopiero produkowane, a których dotyczy projekt, są to produkty w ujęciu marketingowym stanowiące w istocie nowy produkt - czyli w dalszym ciągu piwo. Wskazał, że o dywersyfikacji produkcji wbrew poglądowi IP nie świadczy fakt, że będzie ono rozlewane również także do innych niż dotychczas opakowań - czyli puszek. Rozlewanie piwa do puszek jest innowacją w stosunku do piwa rzemieślniczego ale nie powoduje to, że powstaje w ten sposób inny produkt, ponieważ w puszkach nadal będzie piwo. Podkreślił, że błędny jest również argument [...], że dokonywanie zmian w recepturach powoduje, że zmienia się również produkt, ponieważ produkt jest wciąż ten sam zmienia się natomiast jego smak i kolor. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z zapisem zawartym we wniosku (co podkreślono w rozstrzygnięciu protestu jako argument na poparcie stanowiska IP) do produkcji nowego piwa wykorzysta jedynie część posiadanych dotychczas urządzeń, ponieważ część jest już zajęta przez dotychczasową produkcję, zatem żeby ją zwiększyć, musi posiadać nową linię produkcyjną. W tym stanie rzeczy wnioskodawca wskazał na brak podstaw do nieuwzględnienia protestu. W odpowiedzi na skargę [...] wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Dokonując kontroli stanowiska IP zawartego w informacji z [...] maja 2017 r. w zakresie prawidłowości oceny wniosku o dofinansowanie w zakresie kryterium formalnego nr 8 - "Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej", należy przede wszystkim wskazać, że ocena wniosku skarżącego dokonywana jest w oparciu o ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm., ustawa wdrożeniowa), rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE.L.2014.187.1, rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 września 2015 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz.U. 2015, poz.1416) oraz w oparciu o dokumenty programowe konkursu, w tym Kryteria wyboru finansowanych operacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Działanie 3.3 Innowacje W MŚP (dalej jako: "Kryteria wyboru") oraz Regulamin przeprowadzania konkursu. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest to, czy [...] w czasie oceny formalnej wniosku prawidłowo oceniła, że wnioskodawca nie spełnił kryterium formalnego nr 8 uznając, że w świetle dokumentów aplikacyjnych, w tym dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca nieprawidłowo wskazał, że przedmiotowy projekt dotyczy "zwiększenia zdolności produkcyjnej zakładu" zamiast "dywersyfikacji produkcji". [...] wskazywała w tej kwestii, że przedmiotem wdrożenia prac B+R przeprowadzonych przez wnioskodawcę będzie nowy produkt w postaci dotychczas nieprodukowanych przez niego rodzajów piwa stanowiących unikalną recepturę i sposób jego wytwarzania. Wnioskodawca twierdził tymczasem, że produkt jako taki, którym jest piwo, jest już produkowany w jego zakładzie (browarze rzemieślniczym), a nowe receptury prowadzą jedynie do produkcji nowego produktu - nowego piwa rozumianego jako piwa o nowym stylu (rodzaju) a zakup nowej linii technologicznej zaplanowanej we wniosku spowoduje zwiększenie produkcji. Odnosząc się do tej kwestii przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra z 3 września 2015 r. ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: pkt 3 inwestycji początkowej - oznacza to inwestycję początkową w rozumieniu art. 2 pkt 49 rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie z art. 2 pkt 49 rozporządzenia nr 651/2014 "inwestycja początkowa" oznacza: a) inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu; lub b) nabycie aktywów należących do zakładu, który został zamknięty lub zostałby zamknięty, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym aktywa nabywane są przez inwestora niezwiązanego ze sprzedawcą i wyklucza się samo nabycie akcji lub udziałów przedsiębiorstwa; W Regulaminie, który dotyczy typów projektów polegających na wprowadzaniu na rynek nowych lub ulepszonych produktów lub usług (poprzez wdrożenie wyników prac B+R) zawarto zapisy, że: 2.1 - Interwencja ukierunkowana będzie na wsparcie aktywności inwestycyjnej istniejących mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, poprzez wdrażanie innowacji, co przełoży się na poprawę pozycji konkurencyjnej tych firm, w tym prowadzące do zwiększenia zatrudnienia. 2.2 W ramach konkursu wspierane będą projekty polegające na: 1. rozbudowie przedsiębiorstw związanych z wprowadzaniem na rynek produktów i usług nowych co najmniej w skali regionu w wyniku wdrożenia prac B+R; 2. realizacji zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmianie w zakresie sposobu świadczenia usług (w tym usług świadczonych drogą elektroniczną) w wyniku wdrożenia prac B+R. 3. Pomoc będzie przyznawana na inwestycję początkową która oznacza: - inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub zasadniczą zmianę dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu lub - nabycie aktywów należących do zakładu, który został zamknięty lub zostałby zamknięty, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym aktywa nabywane są przez inwestora niezwiązanego ze sprzedawcą i wyklucza się samo nabycie akcji lub udziałów przedsiębiorstwa. Przedmiotowa sprawa zgodnie z wnioskiem dotyczy prac adaptacyjnych istniejącego browaru oraz zakupu nowych urządzeń (linii technologicznej) celem wprowadzenia na rynek nowego produktu, który stanowi innowację (nowe rodzaje piw dotychczas nieprodukowanych w zakładzie). Dotyczy to zatem projektu opisanego w pkt 2.1.1. Regulaminu i pomocy na inwestycję początkową określoną w pkt 2.1.3., dotyczącej inwestycji w rzeczowe aktywa, przy czym w postaci jak twierdzi wnioskodawca zwiększenia zdolności produkcyjnej zakładu, nie zaś dywersyfikacji produkcji – jak twierdzi IP. Sąd jest zdania, że stanowisko wnioskodawcy dotyczące okoliczności, że wytworzony w ramach projektu produkt będący wynikiem wdrożenia prac B+R - dotyczy zwiększenia produkcji, jest słuszne. Należy bowiem zwrócić uwagę, że projekty w ramach Osi Priorytetowej III Rozwój potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości; Działanie 3.3 Innowacje w MŚ, dotyczą m.in. zgodnie z Regulaminem konkursu wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów i usług, czyli co do zasady, nie można w ramach tego konkursu otrzymać pomocy finansowej na rozbudowę dotychczasowego zakładu polegającą na jego wyposażeniu w nowe urządzenia, przy pomocy których produkowany byłby dokładnie ten sam, co dotychczas produkt/usługa. Należy także zwrócić uwagę na to, że produkt może być również znacząco ulepszony czyli produkowany w sposób, który doprowadzi do wyprodukowania zasadniczo zmodyfikowanego, wyposażonego w nowe cechy (funkcjonalności produktu). Tymczasem zgodnie ze stanowiskiem IP wyrażonym w ocenie wniosku i podtrzymanym w proteście, ażeby dostać pomoc, produkt powinien być taki sam (ten sam co dotychczas) lub co najwyżej nieznacznie zmieniony. Kłóciłoby się to jednak z zasadami udzielania pomocy finansowej, która dotyczy wdrażania prac B+R, których wynikiem jest innowacyjny produkt/usługa. Z założenia zatem konieczność innowacji wyklucza zgłoszenie w ramach wdrożenia takiego samego, niezmienionego produktu, niezależnie od tego, że skoro produkcja, jest już prowadzona to pozostaje pytanie, co byłoby przedmiotem wdrożenia prac B+R. Należy zatem uznać, że w warunkach przedmiotowego działania i w warunkach konkursu dywersyfikacja, musi być rozumiana jako produkcja nowego, dotychczas nieprodukowanego produktu, który będzie gatunkowo inny (różny) od dotychczas produkowanego, czyli może być komplementarny do dotychczasowej produkcji jak wskazują wyjaśnienia innych podmiotów urządzających konkursy w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych, lub rodzajowo zbliżony, jak twierdzi wnioskodawca czyli np. w jego przypadku, będzie to inny, dotychczas nieprodukowany przez niego napój alkoholowy lub inny napój jeśli miałby prawo go produkować. Brak jest zatem w ocenie Sądu podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca we wniosku w istocie zgłosił projekt dotyczący dywersyfikacji produkcji istniejącego zakładu, co nakładałoby na niego zgodnie z art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 651/2014 obowiązek wskazania we wniosku, że koszty kwalifikowalne przekraczają o co najmniej 200 % wartość księgową ponownie wykorzystywanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że ocena wniosku nie została dokonana w sposób zgodny z zapisami dokumentacji konkursowej, a więc nie została dokonana w sposób rzetelny czyli z naruszeniem treści art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.