V SA/Wa 988/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły P. na informację zawartą w piśmie Ośrodka Rozwoju Edukacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia oddala skargę Wyższa Szkoła P. (dalej: skarżąca) 15 listopada 2013 r. złożyła w ramach Działania 3.3 "Poprawa jakości kształcenia" Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "M.". Ośrodek Edukacji Rozwoju (Instytucja Pośrednicząca II Stopnia) pismem z [...] lutego 2014 r. nr [...] poinformował skarżącą, że jej wniosek nie spełnił kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny merytorycznej i został rozpatrzony negatywnie przez Komisję Oceny Projektów. Wniosek w końcowej sumie punktów otrzymał 43,5 pkt. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano skarżącą o terminie i sposobie wniesienia protestu od pisma informującego o negatywnym wyniku oceny projektu, a w szczególności o treści art. 30b ust. 6 i ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Przytaczając treść wskazanych wyżej przepisów prawnych wskazano także, że protest powinien m.in. zawierać podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, z załączeniem oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy. Dodano przy tym, że podpis wnioskodawcy ma miejsce w sytuacji, gdy jest on osobą fizyczną, a podpis osoby upoważnionej do jego reprezentowania – w sytuacji osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Jeśli zatem podpis składa osoba upoważniona do reprezentowania wnioskodawcy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, zastosowanie ma ustawowy wymóg załączenia dokumentu poświadczającego umocowanie tej osoby do działania w imieniu tej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy. Obowiązek ten dotyczy zarówno osób, których umocowanie wynika z odrębnych dokumentów (np. pełnomocnictwa), a także organów osób prawnych składających się z osób fizycznych), które działają za osobę prawną a ich umocowanie wynika z odrębnych dokumentów takich jak np. statut, KRS. Niezależnie od powyższego dokument poświadczający umocowanie osoby wnoszącej protest powinien być również dołączony do każdego protestu/odwołania wniesionego przez osobę prawną/jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej osobę upoważnioną przez wnioskodawcę, nawet jeśli środek odwoławczy został podpisany przez tę samą osobę/y, która/e podpisała/y WND w części V. Skarżąca pismem z 27 lutego 2014 r. złożyła protest od wyników oceny merytorycznej, wnosząc o dokonanie ponownej oceny merytorycznej poprzez powołanie trzeciego członka KOW w związku z rażącymi nieprawidłowościami w ocenie. Protest został podpisany przez Kanclerza Wyższej Szkoły P. Ośrodek Rozwoju Edukacji pismem z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] poinformował skarżącą, że protest został pozostawiony bez rozstrzygnięcia. Powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że do protestu nie został załączony oryginał lub uwierzytelniona kopia dokumentu poświadczającego umocowanie osoby podpisującej protest do działania w imieniu wnioskodawcy, a czego wymaga art. 30b ust. 6 u.z.p.p.r. W piśmie o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia stwierdzono, że nie przysługuje od niego żaden dodatkowy środek odwoławczy, jak również nie stanowi podstawy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ nie zachodzi wskazana w art. 30c u.z.p.p.r. przesłanka dotycząca wyczerpania postępowania odwoławczego. Skarżąca 18 kwietnia 2014 r. złożyła skargę do tutejszego Sądu na pismo Ośrodka Rozwoju Edukacji z 2 kwietnia 2014 r., wnosząc o uwzględnienie skargi stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośrednicząca, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W motywach skargi skarżąca wskazała, że zgodnie z pismem znak [...] za wnioskodawcę uznaje się podmiot, który ma otrzymać dofinansowanie na projekt określone w złożonym w wniosku o dofinansowanie projektu. Natomiast osoba upoważniona rozumiana jest osoba, na rzecz której wydano upoważnienie (osoba upoważniona), lub inna osoba, formalnie wyznaczona w tym celu przez osobę upoważnioną. Pełnomocnictwa udzielić może zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Powstaje ono poprzez oświadczenie woli osoby udzielającej pełnomocnictwa. Wyższa Szkoła P., składając protest nie wyznaczyła osoby upoważnionej do podpisania wniosku. Podpisu dokonał sam wnioskodawca, w imieniu której działała osoba, której umocowanie wynika z faktu zajmowanego stanowiska, a nie z nadanego upoważnienia lub pełnomocnictwa. Przy tym skarżąca wskazała, że wyrok WSA w Szczecinie z 25 października 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 836/12 potwierdza możliwość podpisania protestu przez samego wnioskodawcę bez dodatkowych upoważnień lub pełnomocnictw. Ponadto skarżąca podkreśliła, że Kanclerz ze względu na zajmowane stanowisko reprezentuje Uczelnię i ma prawo do podejmowania decyzji w jej imieniu bez dodatkowych upoważnień lub pełnomocnictw. Protest zatem został podpisany przez samego wnioskodawcę, w który był również wskazany w punkcie V wniosku o dofinansowanie projektu. Ponadto skarżąca wskazała – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że w zaskarżonym piśmie zawarto błędną informację dotyczącą braku możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, co narusza art. 30c ust. 1 i art. 30b ust. 5 u.z.p.p.r. W odpowiedzi na skargę – załączoną do protokołu rozprawy z 23 maja 2014 r. – pełnomocnik Ośrodka Rozwoju Edukacji wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Przed rozpoznaniem zasadniczych zarzutów przedmiotowej skargi należało odnieść się do dopuszczalności jej wniesienia do sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd wskazuje, że skarga do sądu administracyjnego jest szczególnym środkiem prawnym służącym kontroli legalności spraw wymienionych w art. 30c ust. 1 i 2 u.z.p.p.r. Szczególny charakter tego środka podkreśla powołanie w art. 30c ust. 1 – przepisu art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. określa, że skarga do sądu może być wniesiona po wyczerpaniu procedury odwoławczej oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, czyli pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia, ze względu na wyczerpanie środków na dofinansowanie projektów w danym konkursie (programie operacyjnym). Przepis art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. precyzuje, że skarga jest warunkowana otrzymaniem przez wnioskodawcę informacji o uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu (art. 30b ust. 9), ewentualnie informacji o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia w przypadku określonym w art. 30i pkt 1. Co prawda ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie wymienia informacji o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia, o której mowa w art. 30b ust. 11. Niemniej jednak rozwiązanie takie należy uznać za niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego, ponieważ pozostawienie bez sądowej kontroli rozstrzygnięć dotyczących praw uczestnika postępowania konkursowego nie znajduje usprawiedliwienia. Prawo do sądu i prawo dostępu do sądu należy do podstawowego katalogu zasad sprawiedliwości proceduralnej, wyartykułowanych w konwencjach chroniących prawa człowieka i obywatela. Sąd zwraca uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie dopuszczalność drogi sądowo-administracyjnej, w przypadku pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 30b ust. 11 u.z.p.p.r., nie była kwestionowana (por. wyrok NSA z 18 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 393/14, wyrok WSA we Wrocławiu z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 858/13 wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2553/13, pub. baza CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto z takim stanowiskiem zgadza się doktryna (por. Jacek Jaśkiewicz, "Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz.", pub. Lex/el. 2013). Z powyższych względów Sąd opowiada się za dopuszczeniem kontroli sądowej także w przypadku pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, na podstawie którejkolwiek z podstaw wymienionych w art. 30b ust. 11 u.z.p.p.r. Uznając przedmiotową skargę za dopuszczalną, koniecznym było zbadanie, czy pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia odpowiadało prawu. Spór dotyczy tego, czy skarżąca składając protest, który podpisał Kanclerz Wyższej Szkoły P. Z.B., powinna do niego załączyć oryginał lub uwierzytelnioną kopię dokumentu poświadczającego umocowanie Z.B. do działania w jej imieniu, zważywszy, że wniosek o dofinansowanie podpisał także Z.B. Przy czym bezsporne jest to, że do protestu takie dokumenty nie zostały załączone. Do rozstrzygnięcia powyższego koniecznym jest przytoczenie treści art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r. w myśl którego – protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera: 1) oznaczenie właściwej instytucji zarządzającej, do której jest wnoszony; 2) dane wnioskodawcy; 3) numer wniosku o dofinansowanie; 4) wskazanie wszystkich kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem; 5) wskazanie wszystkich zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny wraz z uzasadnieniem; 6) podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, z załączeniem oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy. W myśl natomiast art. 30b ust. 11 pkt 4 u.z.p.p.r. – protest nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, został wniesiony bez spełnienia wymogów określonych w ust. 6 - o czym właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie. Z powyższego wynika, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wprost wskazała wymogi formalne jakie powinien spełniać protest, nakładając w szczególności obowiązek załączenia do protestu oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie osoby do działania w imieniu wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę, że składającym wniosek o dofinansowanie jest osoba prawna (Wyższa Szkoła P.) takim dokumentem powinien być Statut Uczelni oraz Uchwała o powołaniu Kanclerza z którego wynikałoby prawo do złożenia w jej imieniu wniosku przez jej Kanclerza Z.B., bądź też – w przypadku braku zapisu w Statucie o możliwości reprezentowania skarżącej przez Kanclerza w przedmiotowej sprawie – stosowane pełnomocnictwo. Pozostaje poza sporem, że takie dokumenty nie zostały załączone do protestu. W przypadku niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 30b ust. 6 u.z.p.p.r., ustawa przewiduje pozostawienie protestu bez rozpatrzenia bez konieczności wcześniejszego wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków w tym zakresie, co uzasadnione jest dążeniem do zapewnienia szybkości postępowania związanego z prowadzeniem polityki rozwoju. Zdaniem Sądu powołane przepisy są jasne i nie powstają na ich tle żadne wątpliwości co do obowiązku dołączenia pełnomocnictwa tudzież innego dokumentu z którego wynika możliwość reprezentacji wnioskodawcy (wypisu z KRS, statutu) do protestu. Dodać także trzeba, że skarżąca została szczegółowo pouczona przez organ w piśmie z [...] lutego 2014 r. o sposobie i terminie wniesienia protestu, a w szczególności o treści art. 30b ust. 6 i ust. 11 u.z.p.p.r. Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd zauważa, że powołany wyrok WSA w Szczecinie z 25 października 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 836/12 dotyczy innego stanu faktycznego niż w przedmiotowej sprawie. Powodem uwzględnienia skargi przez WSA w Szczecinie było niepouczenie strony o konieczności złożenia pełnomocnictwa przy składaniu protestu, a nie że złożenie takiego pełnomocnictwa nie jest konieczne. Ponadto nie są dla Sądu zrozumiałe argumenty dotyczące tego, że protest został podpisany przez samego wnioskodawcę. Wskazać należy, że ubiegającym się o dofinansowanie była Wyższa Szkoła P., która jest osobą prawną i która – zgodnie ze Statutem – działa przez swe organy, jednym z tych organów jest Kanclerz (co wynika ze Statutu Uczelni złożonego do akt sądowych sprawy). Przedłożenie Statutu było konieczne aby zbadać, czy jego uregulowania dawały podstawę do działania w imieniu skarżącej Uczelni przez Kanclerza. Brak takich dokumentów uniemożliwił organowi zbadanie takiego umocowania, co automatycznie spowodowało konieczność pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Wobec powyższego Sąd – na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. – nie uwzględnił skargi i orzekł o jej oddaleniu.