V SA/Wa 989/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, takiej jak szpital publiczny, można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykazuje ona stratę w działalności, ale jednocześnie posiada znaczne środki finansowe na rachunkach bankowych i majątek trwały?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dla Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 4 w L., ponieważ mimo wykazania straty w działalności, szpital posiadał znaczne środki finansowe na rachunkach bankowych oraz majątek trwały, co nie uzasadniało stwierdzenia braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma charakter szczególny i wymaga wykazania wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 4 w L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczącą zwrotu odsetek. Szpital argumentował, że nie posiada wystarczających środków finansowych, a ich przeznaczenie na koszty sądowe mogłoby wpłynąć negatywnie na jakość świadczeń zdrowotnych. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe, w tym oświadczenie o stracie w działalności i posiadanych środkach na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 4 w L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty odsetek przypadającej do zwrotu w związku z nieterminowym rozliczeniem zaliczek postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 4 w L., dalej: "Skarżący" lub "Szpital" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku Skarżący wskazał, że nie posiada wystarczających środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Przeznaczenie jakiejkolwiek kwoty na zapłatę wpisu może skutkować uszczerbkiem dla zakresu i jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych. Podkreślił, że jest jednostką działającą "non profit", a środki finansowe uzyskiwane z realizacji kontraktów podpisanych z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ) przeznaczone są na koszty udzielanych świadczeń. Wyjaśnił, że pozostaje w sporze sądowym z NFZ o zapłatę za świadczenia udzielone ponad limity określone w kontraktach. Dodał, że w dniu 30 listopada 2014 r. Szpital wykazał stratę w prowadzonej działalności w wysokości 19.366.992,91 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach Szpital wskazał, iż jego kapitał zakładowy wynosi 67.855.813,15 zł, posiada środki trwałe o wartości 138.985.988,90 zł (wg stanu w dniu 30.11.2014 r.), zgodnie z bilansem za rok 2013 r. Skarżący poniósł stratę w wysokości 4.026.698,42 zł, a w dniu 30.11.2014r. strata stanowiła kwotę 19.366.992,91 zł. W oświadczeniu Szpital wskazał jeden rachunek bankowy ze stanem konta: (+) 7.549.836,29 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skierowane do Skarżącego na podstawie art. 255 p.p.s.a. Szpital przedstawił zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2013 - 2014, wyciągi z rachunków bankowych, rachunek zysków i strat oraz bilans oraz aktualny wykaz środków trwałych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis sądowy od skargi w kwocie 1776 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla zwolnienia Skarżącego z kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając złożony wniosek i oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Szpital oświadczył, że ponosi stratę w prowadzonej działalności gospodarczej – w dniu 30 listopada 2014 r. strata wynosiła 19.366.992,91 zł. Równocześnie z przedstawionych zeznań podatkowych CIT – 8 wynika, że w 2013 r. przychody Szpitala wyniosły 357.853.702,91 zł i przekraczały poniesione koszty ich uzyskania (322.568.262,65 zł), o kwotę 35.285.440,26 zł. Podkreślić należy, że również w zeznaniu podatkowym za 2014 r., Skarżący wykazał dochód (2.771.266,81 zł), uzyskując przychody w wysokości 338.102.151,63 zł i ponosząc koszty uzyskania przychodów w wysokości 335.330.884,82 zł. Wykazana w zeznaniu za 2014 r. strata podatkowa była skutkiem uzyskania dochodów (przychodów) wolnych od opodatkowania w kwocie 7.425.177,46 zł. Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżący wskazał, że posiada środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości 7.549.836,29 zł, a więc w kwocie nieproporcjonalnie wysokiej do kwoty wpisu sądowego należnego w kwocie 1.776 zł. Według bilansu za dwa miesiące 2015 r. Skarżący posiada majątek trwały o wartości 142.196.834,14 zł, w tym środki trwałe w wysokości 131.688.704,38 zł, wykazał również środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie 3.147.720,78 zł. Wpis sądowy, od którego zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd wynosi 1.776 zł, ale porównując jego wysokość z środkami posiadanymi przez Szpital na rachunkach bankowych (wg oświadczenia na formularzu PPPr na jednym z kont bankowych ulokowana była kwota 7.549.836,29 zł, Szpital zakłada również lokaty overnight), posiadanym majątkiem (tylko środki trwałe przedstawiają wartość 131.688.704,38 zł) stwierdzić należy, że nie jest zasadne przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem warunkiem pozytywnego rozpoznania wniosku jest wykazanie, że Skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło