V SA/Wa 990/09

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] kwietnia 2009r. S. B. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 19 lipca 2009 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i pełnoletnią córką. Utrzymuje się z dochodów z działalności rolniczej (m.in. z uprawy [...]) i renty męża w łącznej wysokości 2.450,67 złotych. Oświadczyła również, iż posiada dom o powierzchni 110 m2, budynki gospodarcze, stodołę i pieczarkarnię oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,39 ha. Wskazała, iż innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśniła także, że ponosi wydatki na utrzymanie studiującej córki, leczenie chorego męża oraz, że świadczy pomoc matce. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2009r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem procesowym z 5 sierpnia 2009r. wyjaśniła mi.in., iż nie posiada dokumentów związanych z utrzymaniem miesięcznym oraz, że obecna sytuacja w gospodarce rolnej jest bardzo trudna i produkcja nieopłacalna. Do pisma załączyła: 1. zaświadczenie z urzędu gminy wskazujące, iż skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 10,09 ha fizyczne (w tym użytki rolne - 8,17 ha i las - 1,92 ha), 2. decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wysokości 4321,59 zł, 3. zeznanie podatkowe za 2008r. z przychodem 5434 zł, 4. odcinek renty męża. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku i dodatkowym oświadczeniu okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2009r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem procesowym z 24 sierpnia 2009r. (data złożenia) skarżąca wskazała, iż ze względu na choroby członków rodziny oraz prace w gospodarstwie rolnym nie jest ona w stanie gromadzić dokumentów i dlatego też rezygnuje z cyt. "umorzenia kosztów sądowych". Jednocześnie skarżąca uiściła wymagany wpis od skargi. Do pisma skarżąca załączyła dokumentację medyczną dotyczącą syna. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z 19 lipca 2009 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane w całości w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawczyni powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezależnie od powyższego skarżąca pismem z 24 sierpnia 2009r. cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy zwrócić uwagę, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji jego cofnięcia, dlatego też również z tego powodu postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.