V SA/Wa 992/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia stycznia 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wydania wizy pobytowej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców A. H. złożyła – na urzędowym formularzu PPF – wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, iż choruje na ..., wymaga opieki lekarskiej i osoby trzeciej. Obecnie zamieszkuje u rodziców i pozostaje na ich utrzymaniu. Wnioskodawczyni z uwagi na stan swojego zdrowia oraz nieuregulowany stan prawny swojego pobytu nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej, nie uzyskuje żadnych dochodów. Dochody rodziców wynoszą około ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż pozostaje na utrzymaniu rodziców, zamieszkują w ... u przyjaciół, dopłacają jedynie za energię i gaz od ... do ... zł co drugi miesiąc. Jest to cały koszt utrzymania miejsca zamieszkania. Wysokość zarobków matki netto ... zł miesięcznie, ojca ... zł miesięcznie. Miesięczne wydatki rodziców na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej tj. wyżywienie, ubranie, leczenie wynosi ... zł miesięcznie. Ani rodzice, ani skarżąca nie posiadają konta bankowego, wypłatę otrzymują bezpośrednio od pracodawcy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Skarżąca jak wynika z jej oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami oraz na ich utrzymaniu. Pozostawanie wnioskodawcy we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami usprawiedliwia ocenę możliwości płatniczych w odniesieniu do sytuacji majątkowej całej rodziny. Rodzina zamieszkuje u przyjaciół opłacając wyłącznie energię i gaz co drugi miesiąc w wysokości ... zł, zatem całkowity miesięczny koszt utrzymania miejsca zamieszkania wynosi ... zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż miesięczne wydatki rodziców na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych wynoszą ... zł. Ma ona zatem zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe pomimo, iż nie ma majątku ani żadnych dochodów. Dochody rodziców z tytułu zatrudnienia wynoszą netto ... zł miesięcznie. Skoro zatem środki finansowe znajdujące się w dyspozycji rodziny skarżącej, na której utrzymaniu pozostaje nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego nie spowodowałoby uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącej i jej rodziny. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, iż rodzina skarżącej nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.