V SA/Wa 993/15

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za lipiec 2014 r. postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł (słownie: tysiąc złotych) Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. W. M. (zwane dalej także "Województwem") zaskarżyło do tut. Sądu opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Finansów, którą określono wysokość zobowiązania Województwa z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za lipiec 2014 r. Zarządzeniem z dnia 4 marca 2015 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000,00 złotych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Odpowiadając w zakreślonym terminie na ww. wezwanie, wnioskiem z dnia 23 marca 2015 r. Województwo zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł. W nadesłanym formularzu PPPr szczegółowo przedstawiono sytuację finansową Województwa M. wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2015 ustalonym uchwałą sejmiku Województwa M. nr 2/15, określono nadwyżkę budżetu w kwocie 32.103.497 zł, która w całości przeznaczona jest na spłatę długu. W 2014 r. Województwo zmuszone było zaciągnąć pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości 246.527.895 zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Otrzymana pożyczka z budżetu państwa generuje koszty jej obsługi – w 2015 r. na spłatę odsetek od pożyczki zaplanowano kwotę 7.395.837 zł. Kwota planu wydatków na obsługę długu z tytułu kredytów długoterminowych , odsetek i obligacji w 2015 r. wynosi 82.101.961 zł. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, strata za ostatni rok obrotowy wynosi 1.232.665.583,62 zł (skumulowany deficyt), zaś kwota długu na koniec kwartału 2014 r. wyniosła 1.644.965.737,64 zł i stanowiła 66,65 % planowanych w 2014 r. dochodów Województwa. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo podjęcia wszelkich niezbędnych środków, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137). Nie ulega wątpliwości, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 392/12 LexPolonica 3893569). Dokonując oceny sprawy należy mieć na uwadze, iż wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. 2013, poz. 885 j.t.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. Województwo wskazało, że w uchwale sejmiku Województwa M. nr 2/15, określono nadwyżkę budżetu na 2015 r. w kwocie 32.103.497 zł, ale nadwyżka w całości przeznaczona jest na spłatę długu. W ocenie referendarza za uwzględnieniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawiają inne okoliczności, które w zestawieniu z przedstawioną sytuacją finansową uzasadniają pozytywne rozpatrzenie badanego wniosku. W 2014 r. Województwo zmuszone było zaciągnąć pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości 246.527.895 zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Województwo ponosi wysokie koszty obsługi pożyczek, kredytów długoterminowych i obligacji. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2015 r. wynosi 82.101.961 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 1.232.665.583,62 zł, zaś dług na koniec kwartału 2014 r. stanowił kwotę 1.644.965.737,64 zł, a więc 66,65 % planowanych w 2014 r. dochodów Województwa. Wskazać również należy na wysokość wpisu od skargi należnego w sprawie, który wynosi 100.000 zł. Ponadto przed tut. Sądem toczą się także inne postępowanie sądowoadministracyjne, tożsame co do przedmiotu sprawy z udziałem wnioskującej strony, w którym wezwano do uiszczenia wpisu sądowego również w maksymalnej wysokości 100.000,00 zł (sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 992/15, VSA/Wa 1004/15). Tym samym rozpoznając badany wniosek należało mieć na uwadze, iż ze względu na spór pomiędzy organami administracji publicznej w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, strona skarżąca na chwilę obecną zobowiązana jest do uiszczenia tytułem wpisów sądowych kwotę 300.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, łączna kwota wpisów ustalonych we wskazanych wyżej sprawach w zestawieniu z podniesionymi we wniosku o prawo pomocy informacjami o kondycji finansowej Województwa wskazuje na zasadność uwzględnienia złożonego wniosku. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.