V SA/Wa 998/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne oddala skargę. Przedmiotem skargi J. H. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej też jako "organ odwoławczy" lub "Dyrektor Izby") z dnia ... marca 2017 r., nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego ... (dalej jako: "Naczelnik Urzędu Skarbowego" lub "organ I instancji" lub "organ egzekucyjny") z dnia ... stycznia 2017 r., nr ..., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od ... Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej na podstawie wystawionych przez Pocztę Polską S.A. tytułów wykonawczych o wskazanych powyżej numerach, obejmujących należność z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 r. do kwietnia 2014 r. w kwocie należności głównej ... zł plus odsetki za zwłokę. Zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącej z rachunku bankowego - wkładu oszczędnościowego w ... Bank. Przedmiotowe zajęcie wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone Skarżącej 22 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. Skarżąca złożyła pismo, w którym wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego i zarzuciła niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów z art. 27 § 3 u.p.e.a. oraz nieistnienie dochodzonego zobowiązania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w 1997 r. wyrejestrowała odbiornik radiowotelewizyjny, o czym powiadomiła Pocztę Polską pismem z dnia 18 marca 2013 r. Pismem z dnia 13 stycznia 2015 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia ... października 2015 r. wierzyciel uznał zarzuty za niezasadne. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Postanowieniem z dnia ... grudnia 2016 r. nr ... wierzyciel uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych. W uzasadnieniu wierzyciel stwierdził, że zażalenie należało uwzględnić ze względu na brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów. Wyjaśnił, że rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. ... zgłoszona została na stronę. Wierzyciel podniósł, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych został Stronie przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta ..., który zastąpił dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej. Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem stanowiącym o dopełnieniu przez Zobowiązaną w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, jak i związanych z uzyskaniem zwolnienia z opłat za abonament RTV. Wierzyciel podkreślił, że w oparciu o art. 15 § 1 u.p.e.a. Poczta Polska S.A. upomnieniem z dnia 4 marca 2013r, doręczonym w dniu 11 marca 2013 r., poinformowała Zobowiązaną o występujących na jej koncie zaległościach. W związku z przesłanym do Strony upomnieniem, mąż Strony A.H. poinformował Dział Abonamentu Poczty Polskiej S.A., że około 1997 r. z upoważnienia swojej żony dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV. W odpowiedzi na powyższe wierzyciel pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. zawiadomił Stronę, że na jej indywidualnym numerze identyfikacyjnym ... nie odnotowano faktu wyrejestrowania odbiorników RTV. Mimo to do dnia wydania niniejszego postanowienia Strona nie dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV, a zatem nadal jest abonentem zobowiązanym do uiszczania opłat z tego tytułu. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia ... stycznia 2016 r. uznał zarzuty za niezasadne. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem opisanym w komparycji wyroku Dyrektor Izby utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu odwoławczego art. 34 § 1 u.p.e.a., nie daje organowi egzekucyjnemu prawa do ingerowania w treść stanowiska wierzyciela, dlatego też Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. i badania stanowiska Poczty Polskiej S.A. w tym zakresie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wypowiedź wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 i 7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 599, dalej: "u.p.e.a.") jest wiążąca dla organu egzekucyjnego oraz dla organu drugiej instancji. Zaznaczył także, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają wszystkie elementy niezbędne do stwierdzenia ich prawidłowości i skuteczności. Wyjaśnił, iż Poczta Polska S.A. na dzień 12 maja 2014 r., tj. wystawiania tytułów wykonawczych nie miała obowiązku doręczać Stronie upomnienia w myśl § 13 pkt Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe rozporządzenie obowiązywało do wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 656). Nadto, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygnaturze K24/2008 w okresie objętym w/w tytułami wykonawczymi, Wierzyciel nie był zobowiązany do wysyłania upomnień do dłużników. Dyrektor Izby zauważył jednak, że zanim wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne, przesłał w dniu 4 marca 2013 r. do Strony upomnienie, którego odbiór został potwierdzony w dniu 11 marca 2013 r. Powyższy fakt potwierdziła również sama Strona wskazując w zarzutach z dnia 13 grudnia 2014 r., iż "Odbiornik wyrejestrowałam w 1997 r. O czym dodatkowo powiadomiłam Pocztę Polską S.A. pismem z dnia 18 marca 2013 r. w odpowiedzi na upomnienie z dnia 4 marca 2013 r. Strona zaskarżyła powyższe postanowienie Dyrektora Izby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, że zostało wydane "na podstawie nieprawdziwych faktów zgromadzonych w analizowanych aktach przedmiotowej sprawy". Wskazała, że według niej wyrejestrowanie odbiornika nastąpiło 16 lat temu, natomiast nie przechowuje dokumentu potwierdzającego ten fakt. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W ocenie Sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności odnieść się należy do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1204), które przesądzają o określonych obowiązkach związanych z korzystaniem z odbiorników RTV. Zgodnie z art. 2 ust. 1 powyższej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2), obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Istnienie obowiązku zarejestrowania odbiornika nie jest co do zasady warunkiem koniecznym powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Z kolei jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Powyższa regulacja przesądza, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa, że jest on powiązany z używaniem odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, zaś obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. W przedmiotowej sprawie nieuiszczenie przez Skarżącą opłaty abonamentowej spowodowało wystawienie przez Pocztę Polską tytułów wykonawczych, stanowiących następnie podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Strona złożyła zarzuty egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a., tj. nieistnienie dochodzonego zobowiązania oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na powyższej podstawie organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wyrażenie przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zobowiązanemu zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Odstąpienie przez organ egzekucyjny od przewidzianego w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej obowiązku uzyskania wypowiedzi wierzyciela (nie będącego jednocześnie organem egzekucyjnym) przed rozpatrzeniem zarzutów zobowiązanego, stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Zgodnie natomiast z art. 16 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., za ostateczne należy uznać takie postanowienie, od którego nie służy odwołanie (zażalenie) w administracyjnym toku instancji. Słusznie przyjął organ prowadzący postępowanie, że unormowanie zawarte w art. 34 § 1 u.p.e.a. nie daje organowi egzekucyjnemu prawa do ingerowania w treść stanowiska wierzyciela, dlatego też Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. i badania stanowiska Poczty Polskiej S.A. w tym zakresie. Słusznie więc organ egzekucyjny oddalił zarzut Strony dotyczący nieistnienia dochodzonych zobowiązań. Natomiast, Sąd kontrolując stanowisko Poczty Polskiej S.A. zawarte w postanowieniu z dnia ... grudnia 2016 r. w kwestii zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu podjęcia egzekucji wobec niewymagalnego obowiązku stwierdził, że jest ono prawidłowe. Poczta Polska S.A., działając jako organ II instancji, uchylając w całości postanowienie organu I instancji wyjaśniła, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. ..., zgłoszona została na Skarżącą. Stronie został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta ..., który zastąpił dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej. Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem stanowiącym o dopełnieniu przez Stronę w urzędzie pocztowym w 1997 r. formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, jak i związanych z uzyskaniem zwolnienia z opłat za abonament RTV, a zatem Skarżąca nadal jest abonentem zobowiązanym do uiszczania opłat z tego tytułu. Poczta Polska S.A. zasadnie zatem uznała za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych. Dyrektor Izby prawidłowo także przeanalizował treść art. 27 u.p.e.a., dotyczącego wymogów formalnych tytułu egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że również zarzut polegający na naruszeniu art. 33 § 1 pkt. 10 u.p.e.a. okazał się niezasadny. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika bowiem, że wbrew twierdzeniom Strony wierzyciel w pozycji 80 tytułów wykonawczych z dnia 12 maja 2014 r. o numerach od ... zamieścił zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 27 § 1 pkt. 12 u.p.e.a. podstawę prawną braku obowiązku doręczania Zobowiązanej upomnienia, tj. § 13 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. nr 137, poz. 1541) w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.