V SAB 69/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del do WSA U. Raczkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA del do WSA K. Brzeziński, WSA I. Kudiura, Protokolant B. Smulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o., N. Spółki z o.o, R. SA na bezczynność Ministra Gospodarki,Pracy i Polityki Społecznej w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 1999 r w sprawie opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej/MP Nr3,poz13 oddala skargę Skarżące: A. Sp. z o. o. w W. ,N. Sp. z o. o. w W., R. S.A. w W. wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę z dn. 14 sierpnia 2003 r na bezczynność Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Wyrokiem z dn. 5 grudnia 2002r.sygn akt V S.A. 256/02 Naczelny Sąd Administracyjny w uwzględnieniu skargi wymienionych spółek uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dn. [...] grudnia 2001r. opublikowaną w Monitorze Polskim z 2001r. Nr. 47, poz 781 utrzymującą w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dn. [...] stycznia 1999r. ustanawiającą na okres trzech lat opłatę celną dodatkową na obuwie objęte kodami PCN 6402, 6403, 6404, 6405 pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej,wymienione szczegółowo w załączniku do decyzji , w wysokości określonej w tym załączniku. Decyzja została wydana na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 23 ust. 3 i 4 ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny i opublikowana w Monitorze Polskim z dn. 15 stycznia 1999 r. Nr 3, poz. 13. Z motywów w/wym wyroku wynika, w szczególności, że uchylona decyzja wydana była z naruszeniem przepisów proceduralnych, zasadniczo art. 7, 8, 75§ 1, 77§ 1 i 78§ 1 kpa, skutkującym niewyjaśnieniem okoliczności faktycznych, niezbędnych do rozstrzygnięcia o przedmiocie, oznaczonym granicami wniosku skarżących, złożonego w trybie art. 127§ 3 kpa. Nadto , Sąd uznał, że naruszone zostały także przepisy art.2, art.3, art. 4 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy z dn. 11 grudnia 1997 r. r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów towarów na polski obszar celny (Dz. U. Nr. 157, poz1027). W dniu 31 grudnia 2002 r. wymienione na wstępie skarżące spółki złożyły wniosek o uzupełnienie wyroku NSA z dn.5 grudnia 2002 r. przez rozstrzygnięcie o żądaniu uchylenia decyzji Ministra Gospodarki z dn.[...] stycznia 1999r. w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej ( M. P.Nr 3, poz. 13). Wyrokiem z dn. 25 lutego 2003 r. sygn. akt VSA 256/02 Naczelny Sąd Administracyjny wniosek oddalił uznając, że wyrok z dn.5 grudnia 2002r. zawiera wszystkie konieczne elementy rozstrzygnięcia i nie wymaga uzupełnienia, bowiem Sad nie był związany żądaniem skargi dotyczącym uchylenia decyzji utrzymanej w mocy decyzją z dn.[...] grudnia 2001r., wytyczne Sądu zapewniają końcowe załatwienie sprawy, a Minister - wskutek uchylenia jego decyzji - obowiązany będzie rozpoznać sprawę merytorycznie w jej całokształcie. W skardze, skarżące spółki wywodzą, że Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej pozostaje w bezczynności, bowiem minęło ponad pół roku od doręczenia wyroku NSA a nowa decyzja nie została wydana,strona skarżąca nie została powiadomiona o przyczynach zwłoki. Zdaniem skarżących, Minister prowadził działania dotyczące zbierania dodatkowego materiału dowodowego , ale to nie uzasadnia naruszenia art.35§ 1 i art.35§ 3 kpa, które to przepisy wg skargi znajdują w sprawie zastosowanie z mocy art. 1 ust. 4 ustawy z dn .11 grudnia 1999r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny . Skarżące spółki podnoszą, iż decyzja Ministra była dwukrotnie uchylana przez NSA i obecnie Minister rozpatruje sprawę po raz trzeci , zaś zwłoka w załatwieniu sprawy negatywnie wpływa na działalność gospodarczą skarżących. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie wywodząc, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem obowiązany jest do wydania decyzji z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 12 miesięcy od dnia wpływu wyroku NSA z dn.5 grudnia 2002r., tj. od dnia 31 stycznia 2003r. a w dacie wniesienia skargi termin ten jeszcze nie upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 01. 01.2004r. a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone,to stosownie do art. 97 ustawy z dn.30.08.2003r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz 1271 z zm) sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten sprawuje kontrolę administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność (art3§1 i§2 pkt.8 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,Dz.U.Nr 153, poz.1270). Bezczynność organu administracji publicznej zarówno na gruncie przepisów już nie obowiązującej ustawy z dn. 11. 05. 1995r. o NSA ( Dz. U. Nr 74, poz 368 z zm.) jak i obecnie obowiązującej-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2002r., Nr153, poz 1270) ma miejsce wtedy , gdy organ w prawnie ustalonym terminie nie wydał aktu lub czynności ,mimo ustawowego w tym zakresie obowiązku. Skarżące spółki zarzuciły Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej bezczynność polegającą na niewydaniu w ustalonym w przepisach prawa terminie decyzji rozstrzygającej złożony w trybie art. 127 § 3 kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dn.[...] stycznia 1999r. Wskazać należy, że przy rozpatrywaniu tej skargi kontrola sądowa ogranicza się do zbadania ,czy organ obowiazany był do wydania decyzji a jeżeli tak to jeżeli decyzji nie wydał, czy zwłoka w wydaniu orzeczenia przekracza ustawowe terminy do jego wydania. Dla porządku należy zauważyć, że każda skarga , także skarga na bezczynnośc, może być przez stronę wniesiona dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej żaden środek zaskarżenia spółkom nie służył (zażalenie z art. 37 kpa nie wchodziło w grę), organ niewątpliwie był obowiazany do wydania decyzji w trybie art.. 127§ 3 kpa, pozostaje więc do wyjaśnienia samo sedno sprawy-to czy organ pozostawał w bezczynności . Zauważyć przy tym należy, że stan ewentualnej bezczynności jest badany na dzień wniesienia skargi, co praktycznie oznacza, iż skarga powinna być wniesiona po upływie terminu do załatwienia sprawy. Dla ustalenia terminu, w którym sprawa winna być załatwiona niezbędne jest w pierwszej kolejności wyjaśnienie czy terminu do załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy poszukiwać w kpa, jak podniesiono w skardze, czy w ustawie z dn.11 grudnia 1997r o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. Nr 157, poz.1027), zwanej dalej ustawą ochronną ,która znajduje w sprawie zastosowanie z mocy art.37 ustawy z dn.11. 04. 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny Dz. U. Nr.43, poz477,z zm.), jak wywodzi organ w odpowiedzi na skargę. Wskazać należy,że myśl art.1 ust.4 ustawy ochronnej z dn.11 grudnia 1997r. do postępowania ochronego stosuje się przepisy kpa, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że pierwszeństwo mają regulacje procesowe zawarte w ustawie ochronnej a tylko w sprawach procesowych nie unormowanych w tej ustawie znajdują zastosowanie przepisy kpa. Stosownie do art. 18 ustawy ochronnej Minister Gospodarki (obecnie Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej) obowiązany był do zakończenia w drodze decyzji administracyjnej postępowania ochronnego nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Postępowanie ochronne to administracyjne postępowanie, którego zwieńczeniem winna być decyzja o zastosowaniu środka ochronnego, bądź o zakończeniu postępowania ochronnego bez zastosowania środka ochronnego( art.18 i 19 ustawy), postępowanie , którego pewne ,odmienne od kpa reguły zawarte zostały w rozdziale 3 ustawy-"Postępowanie ochronne". Ustawa ochronna odmiennie w stosunku do regulacji zawartej w kpa unormowała kwestie terminu załatwienia sprawy (zakończenia postępowania ochronnego),stanowiąc, iż winno być ono zakończone nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia wszczęcia. Jest to termin bardzo długi(por. w art.35 § 3 kpa-1do2 miesięcy wI instancji i 1 miesiąc w II instancji), uzasadniony jednak specyfiką ochronnego postępowania , w ramach którego badane są określone parametry produkcyjne i ekonomiczne w skali krajowej(Art.17 ustawy).W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie termin ten odnosi się odrębnie do postępowania ochronnego w I instancji i postępowania ochronnego z remonstracji strony opartej na art. 127 § 3 kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obydwa omawiane postępowania są postępowaniami ochronnymi. Do wniosku z art. 127 § 3 kpa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji ,zaś istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej, która była rozstrzygana w I instancji nie zaś kontrola zasadności tej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w odwołaniu. W konkluzji należy uznać,że termin do zakończenia w drodze decyzji administracyjnej postępowania ochronnego z wniosku z art.127 § 3 kpa wynosił 12 miesięcy i liczony od daty doręczenia Ministrowi wyroku NSA sygn.akt. VSA 256/02 tj.od dnia 31 stycznia 2003r. w dniu wniesienia skargi ,tj. w dniu 14 sierpnia 2003r. jeszcze nie upłynął,co oznacza, że skarga jako nieuzasadniona (przedwczesna) podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dn.30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz1270).