V SAB/Wa 10/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-13
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową, złym stanem zdrowia i zadłużeniem. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, zadłużenia wobec ZUS oraz zajęcia rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla [...] adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.
Skarżący A. B.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący wskazał na trudną sytuację finansową, zły stan zdrowia i zadłużenie w ZUS. Podał, że otrzymuje 402,72 zł dodatku kombatanckiego oraz emeryturę w wysokości 1706,22 zł, która podlega zajęciu komorniczemu. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która pobiera emeryturę w wysokości 1449,64 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił czyn za mieszkanie 758,50 zł (potwierdził to stosownym dokumentem), opłaty za energię 90 zł za miesiąc, opłaty za gaz 40 zł, opłaty za telefon 160 zł, żywność 1700 zł, środki czystości 100 zł, odzież 100 zł, lekarstwa 300 zł, inne opłaty np. banki, poczta, komunikacja 100 zł. Skarżący przedstawił również decyzję z 2 czerwca 2016 r. wskazującą na zadłużenie wobec ZUS III Oddziału w W. na kwotę 79 034,35 zł oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego ze stycznia 2018 r.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego dotyczącego przedstawienia dodatkowych dokumentów, skarżący przedstawił wyciągi ze swojego rachunku bankowego, decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczącą przyznania świadczenia pieniężnego w wysokości 402,72 zł, decyzje dotyczące przyznania emerytur. Skarżący ponadto wyjaśnił, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1229,85 zł (pozostała kwota podlega zajęciu komorniczemu) oraz oświadczył, że jego żona nie posiada rachunków bankowych.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływanej również jako "p.p.s.a.") prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Zgodnie zaś z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego w niniejszej sprawie skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych i dlatego też postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie zasługuje na uwzględnienie – skarżący wykazał spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wraz z żoną dysponują miesięcznie kwotą ok. 3086 zł, na którą składają się świadczenia emerytalne oraz świadczenie pieniężne (dodatek kombatancki), natomiast wysokość zobowiązań i stałych wydatków pokrywa w całości osiągany miesięczny dochód netto. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że rodzina nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, na konto bankowe wpływają jedynie środki ze świadczenia pieniężnego oraz emerytury, które są od razu wypłacane. Wobec powyższego oraz mając na uwadze aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wyżywienie, ubranie, leki należy stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków pozwalających na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 249a i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło