V SAB/Wa 11/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. we W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności informacji w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożonym w dniu 30 kwietnia 2014 r., skarżąca spółka oświadczyła, iż jej kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 7000,00 zł. Wskazała również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 1895,53 zł. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że 46.000,00 zł kapitału zakładowego zostało wniesionych aportem w postaci mebli biurowych. Suma bilansowa na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosi 35.721,99 zł, a w skład majątku wchodzą przede wszystkim meble biurowe oraz wyposażenie. Na fundusz specjalny w kwocie 20.000,00 zł, który powstał w roku 2007 w związku z koniecznością zachowania wymaganych przez kodeks spółek handlowych proporcji pomiędzy wynikiem Spółki a jej kapitałami, składają się tylko i wyłącznie elementy wyposażenia wniesione aportem. Spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty. Wskazano również, iż w chwili obecnej nie ma przeszkód "kapitałowych" do kontynuowania działalności gospodarczej, ale brak jest nadwyżek pozwalających na próbę poprawienia bieżącej płynności finansowej w drodze różnych form spieniężenia aktywów, którymi dysponuje spółka. Bieżąca sytuacja spółki nie jest negatywna z uwagi na brak zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego a strata wynika tylko z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie zaciągnęła i nie poręczyła kredytów. Aktualnie spółka nie prowadzi konta bankowego, a stan kasy wynosi 0 zł. Spółka ponosi tylko koszty opłat za usługi telekomunikacyjne 35 zł/m-c. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji, nadal prowadzi działalność gospodarczą i będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Od powyższego postanowienia skarżąca w ustawowym terminie złożyła sprzeciw powołując analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Tym samym już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego – w całości. W konsekwencji prowadzi to do ponownego rozpatrzenia wszystkich żądań zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 375/04). Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych, obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącą, obrazujące jej sytuację majątkową, zestawione z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia skarżąca będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego (100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej) uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Wskazać należy, iż z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w późniejszym sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego wynika, iż bieżąca działalność skarżącej finansowana jest przez Prezesa Zarządu skarżącej, który dąży do "powstania i maksymalizacji" zysków. Przyjmując zaprezentowany przez skarżącą sposób pozyskiwania środków na prowadzenie działalności gospodarczej należy w konsekwencji uznać, że Prezes Zarządu może w ten sam sposób pozyskać środki na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Zauważyć bowiem należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością przedsiębiorców, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Należy również zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nich działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna – z reguły – obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżących, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujących na drodze sądowej działalność organu administracji publicznej. Skoro więc – jak wskazano powyżej – dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych. Podsumowując wskazać należy, że spółka może zapłacić wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł w sytuacji, gdy prowadzi nadal działalność gospodarczą, nie ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego i posiada majątek trwały, którego wartość znacznie przekracza wysokość ww. kosztów sądowych, które na niej ciążą. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.