V SAB/Wa 11/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. S. na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie wypłaty środków wynikających z decyzji w sprawie płatności bezpośrednich postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. M. S. (dalej: strona, skarżący) - na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: Ppsa) - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, organ) w przedmiocie wypłaty środków wynikających z decyzji w sprawie płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. z dnia 6 lutego 2025 r. przyznano stronie kwotę 151.181,26 zł tytułem płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (płatności na rok 2024). Na mocy przedmiotowej decyzji wypłacono beneficjentowi jedynie część kwoty, co powodowało, że w odniesieniu do pozostałej brakującej kwoty organ pozostawał w bezczynności. Skarżący domagał się: 1. zobowiązania ARiMR do wypłaty środków przyznanych ww. decyzją w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym koszów zastępstwa prawnego. Wobec ARiMR sformułowano zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 - Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm. (art. 25 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 1 i 2 i art. 32 oraz art. 38 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2); ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Dz. U. z 2025 r. poz. 1363 (art. 6 ust. 1 i 2) oraz przepisów aktów wykonawczych (§ 6, § 11 i § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 - Dz. U. poz. 493 ze zm.). W odpowiedzi na skargę ARiMR domagał się jej odrzucenia, ewentualnie jej oddalenia, wyjaśniając, że zaliczka na płatności została przekazana na konto beneficjenta, a pozostała kwota została skompensowana, o czym skarżącego poinformowano Oświadczeniem o potrąceniu z dnia 11 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zawisła przed tut. Sądem sprawa nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 2 Ppsa, sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Zakres właściwości sądów administracyjnych normują regulacje zawarte w art. 3 i art. 4 ww. ustawy. Pomijając przypadki orzekania przez sądy administracyjne na mocy przepisów szczególnych oraz w sprawach sprzeciwu od decyzji lub postanowienia (art. 3 § 3 i 2a Ppsa), czy też sporów o właściwość (art. 4 Ppsa), w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 ww. ustawy przewidziano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Podkreślić należy, że choć art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Ppsa przewidują obowiązek rozstrzygania w zakresie bezczynności organu, to jednak nie może ulegać wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku chodzi o zaniechania (bezczynność) organów w sprawach w nich wskazanych, tj. w przypadkach określonych w pkt 1-4, jak również w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wspólną cechą wymienionych decyzji, postanowień, aktów czy czynności jest ich władczy charakter wyrażający się w możliwości kształtowania administracyjnej pozycji adresata. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest istnienie sprawy administracyjnej, której organ - pomimo istnienia prawnego obowiązku - na żądanie strony lub z urzędu, nie załatwia w jednej z wymienionych nazwanych form przejawu działalności administracji publicznej. Mając na uwadze wskazane w skardze podstawy prawne jej wniesienia, podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu przysługuje w przypadku, gdy przedmiotem bezczynności jest niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. w konkretnej sprawie. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04). Z tego względu ustalenie właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania obecnie analizowanej skargi, wymaga rozważenia, czy sprawa, w której organ pozostawał - zdaniem strony - bezczynny była objęta właściwością sądów administracyjnych. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Z treści skargi wynika, że jej autor dopatruje się bezczynności w niewykonaniu decyzji o przyznaniu skarżącemu wsparcia z tytułu płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Przedmiotowe płatności przyznano stronie w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w formie decyzji (art. 20 tej ustawy). Sąd w pełni podziela obecne w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wypłata rolnikowi konkretnej kwoty pieniężnej na mocy decyzji przyznającej płatność stanowi czynność materialno-techniczną, nie wynikającą bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, określających uprawnienie lub obowiązek beneficjenta pomocy finansowej udzielanej ze środków publicznych. Jest czynnością wykonawczą - służebną, podejmowaną w związku z wydaną decyzją. Wypłata środków finansowych nie jest zatem czynnością z zakresu działania administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. W konsekwencji skarga na bezczynność ARiMR polegającą na niewypłaceniu części środków finansowych przyznanych decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. wykracza poza granice właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, czynności podejmowane w celu "wykonania decyzji" składają się na swoiste "postępowanie wykonawcze", które jest w istocie czymś odrębnym od postępowania administracyjnego, zmierzającego do rozpoznania sprawy administracyjnej i jej zakończenia w jednej z przewidzianych prawem form (zob. podobnie w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt V SAB/Wa 20/16). Faza realizacji decyzji przyznającej płatność sprowadzająca się do przekazywania wynikających z tego tytułu środków nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, również w zakresie prawidłowości dokonywanych przez organ potrąceń (odnośnie do braku podstaw do zaskarżenia oświadczenia o potrąceniu, o jakim mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o ARiMR - zob. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt I GSK 478/25). W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Ppsa.