V SAB/Wa 12/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-06
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Dorota Mydłowska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Agencji Rynku Rolnego dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu wniosków R. K. o przyznanie płatności niezwiązanych, a jeśli tak, czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że wnioski skarżącego były rozpatrywane prawidłowo i terminowo, a brak odbioru korespondencji przez skarżącego, mimo prawidłowego awizowania, skutkował doręczeniem zastępczym zgodnie z art. 44 k.p.a. Tym samym nie stwierdzono bezczynności organu ani rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR), zarzucając mu przewlekłe i bezpodstawne niezałatwianie wniosków dotyczących płatności niezwiązanych za lata 2008 i 2009. Skarżący kwestionował sposób doręczenia pism i rozstrzygnięć, wskazując na brak awizowania i doręczenia zastępczego. Organ administracji w odpowiedzi na skargę argumentował, że wnioski były rozpatrywane terminowo, a brak odbioru korespondencji przez skarżącego, mimo prawidłowego awizowania, skutkował pozostawieniem wniosków bez rozpoznania lub odmową przyznania płatności. Organ wskazał również, że zażalenie na bezczynność zostało rozpatrzone w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. K. na bezczynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. P. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ...), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ....
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, R. K. podnosił bezczynność organu.
Wskazał na, jego zdaniem, skandaliczne i bezpodstawne działanie Prezesa ARR i biurokratyczne i przewlekłe niezałatwianie spraw. W uzasadnieniu skargi, dotyczącej trzech rozstrzygnięć, w wyniku których nie uzyskał pozytywnego załatwienia wniosku o stwierdzenie prawa do uzyskania płatności niezwiązanej oraz nie uzyskał płatności niezwiązanej do skrobii za rok 2008 i płatności niezwiązanej za rok 2009, Skarżący kwestionował sposób doręczenia pism wzywających do uzupełnienia braków, jak i samych rozstrzygnięć złożonych wniosków wskazując, iż nie można uznać za prawidłowe tzw. doręczenia zastępczego. Podkreślał, że na tej samej działce siedliskowej przebywali jego rodzice i rodzeństwo i żadne z pism nie zostało doręczone ani awizowane w żadnym widocznym miejscu, np. na drzwiach mieszkania. Ponadto zarzucał organom odwet i zemstę za jego działania, które doprowadziły do bankructwa, zniszczenia stada bydła i pozbawienie kwoty mlecznej. Poza tym, w treści skargi odnosił się do innych spraw sądowych, dotyczących odrębnych od niniejszych, innych wniosków, zarzucając organom nieprawidłowe, bezprawne działania.
Wnosił o nadanie biegu wszystkim wnioskom i ich rozpatrzenie z uwzględnieniem wszystkich jego żądań, podkreślał bezczynność organów, to jest Prezesa ARR i Dyrektora Oddziału Terenowego w O.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wnosił o jej oddalenie.
Podkreślił, że zażalenie wniesione w trybie art. 37 k.p.a. na bezczynność Dyrektora OT ARR w O. , Prezes rozpatrzył w ciągu miesiąca od daty wpływu do organu. Mianowicie, zażalenie wniesione do OTT ARR w O. w dniu 11.02. 2013r, przekazane zostało do Prezesa w dniu 21.02.2013r., a postanowienie nr [...] uznające zażalenie za nieuzasadnione zostało wydane w dn. [...].02. 2013r. Nie można więc, w tej sytuacji, mówić o bezczynności.
Ponadto Prezes wskazał, iż pierwszy wniosek nie spełniał wymogów do jego rozpatrzenia, więc w dniu 6. 10. 2009r. wezwano do jego uzupełnienia. Mimo dwukrotnego awizowania (w dniach 08.10. 2009r. i 16.10.2009r.), Wnioskodawca nie odebrał wezwania w terminie i nie uzupełnił braków, w związku z czym pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Informacja o tym została wysłana do Wnioskodawcy i mimo dwukrotnego awizowania, nie została przez niego odebrana; przesyłkę zwrócono do OT ARR w O. Z powyższych powodów R. K. nie został wpisany do Rejestru podmiotów posiadających prawo do uzyskania płatności niezwiązanej (dalej: Rejestr), wiec nie był uprawniony do otrzymania płatności niezwiązanej w sektorze skrobii ziemniaczanej.
Drugi wniosek został rozpatrzony negatywnie z uwagi na to, iż Wnioskodawca nie uzyskał wpisu do wspomnianego wyżej Rejestru. Ponadto – co podniósł organ – wniosek za rok gospodarczy 2008/2009 został złożony po terminie.
Trzeci wniosek – o przyznanie płatności niezwiązanej za uprawy z 2009r.-zawierał braki. Wezwano do uzupełnienia wniosku listem poleconym ( tak jak przy poprzednich wnioskach) i mimo dwukrotnego awizowania w dniu 8.10. 2009r. i 16.10. 2009r., nie zostało odebrane. Wezwanie do usunięcia braków, poczta zwróciła do OT ARR w O. Wobec tego, Dyrektor OT ARR wydał informację o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Również wysłana informacja, po dwukrotnym awizowaniu, wróciła do organu.
W związku z tymi ustaleniami, Prezes podkreślił, iż organ I instancji nie dopuścił się żadnej bezczynności czy zwłoki w załatwianiu wskazanych trzech wniosków . Były one rozpatrywane terminowo i zgodnie z procedurą administracyjną przewidującą m. inn. Doręczenie zastępcze w rozumieniu art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Dalej organ wskazał, iż nie uzyskanie decyzji o wpisie do Rejestru, czyniło wadliwymi każde kolejne wnioski za lata 2008, 2009, 2010.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.
Na wstępie Sąd przypomina, że zażalenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., jest środkiem prawnym, który służy na zachowanie się (bezczynność) organu administracji publicznej. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. W razie uznania zasadności zażalenia organ wyższego stopnia:
1) Wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy,
2) Zarządza wyjaśnienie przyczyn zwłoki,
3) Zarządza, w razie potrzeby, podjęcie, środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości,
4) Sprawdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie odbyło się z rażącym naruszeniem prawa.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, iż nie doszło do bezczynności czy zwłoki w załatwianiu trzech wniosków Skarżącego.
W dniu 1. 10. 2009r. równocześnie wpłynęły następujące wnioski R.K.:
1/ o stwierdzenie nabycia prawa do uzyskania płatności niezwiązanej ,
2/ o płatność niezwiązaną do skrobii za rok 2008,
3/płatność niezwiązaną do skrobii za rok 2009.
Odnośnie 1 wniosku – wobec stwierdzenia braków, organ w dniu 07.10.2009r. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, wysłał do Skarżącego wezwanie do usunięcia braków. Mimo dwukrotnego awizowania ( w dniu 8.10.2009r i 16.10.2009r), przesyłka nie została odebrana i w.w. pismo zostało zwrócone do OT ARR w O.
Zasadnie więc, organ – w dniu [...]. 10. 2009r -sporządził informację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Informacja ta, również została wysłana listem poleconym ( w dniu 28.10.2009r.) i po dwukrotnym awizowaniu – zwrócona do OT ARR. Wobec nieusunięcia braków wniosku, zasadnie R. K. nie mógł być wpisany do Rejestru podmiotów posiadających prawo do uzyskania płatności niezwiązanej.
Drugi wniosek z dnia [...].09. 2009r. – został rozpatrzony negatywnie, gdyż Skarżący nie uzyskał wpisu do Rejestru. Ponadto wniosek powinien być złożony od dnia 1.07. 2009r do dnia 31.08.2009r, a został złożony po terminie. W związku z powyższymi okolicznościami, Dyrektor OT ARR w dniu [...].10. 2009r. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności niezwiązanej. Decyzja została wysłana Skarżącemu listem poleconym w dniu 02.11. 2009r., i mimo dwukrotnego jej awizowania ( w dniach: 3.11.2009r i 12.11.2009r.), nie została przez adresata odebrana; wróciła do OT ARR w O.
Trzeci wniosek – o przyznanie płatności niezwiązanej za uprawy z 2009r.-zawierał braki. Wezwano do uzupełnienia wniosku listem poleconym w dniu 07.10. 2009r. ( tak jak przy poprzednich wnioskach) i mimo dwukrotnego awizowania w dniu 8.10. 2009r. i 16.10. 2009r.,wezwanie to nie zostało odebrane. Poczta zwróciła je do OT ARR w O. Wobec tego, w dniu [...].10. 2009r. Dyrektor OT ARR wydał informację o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Również wysłana w dniu 28.10. 2009r. informacja, po dwukrotnym awizowaniu, wróciła do organu.
Wobec powyższego, należy stwierdzić, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności czy zwłoki w załatwianiu wniosków . Były one rozpatrywane prawidłowo, zgodnie z procedurą, która przewiduje, iż w przypadku nie odebrania przesyłek, wobec prawidłowego awizowania, dochodzi do tzw. doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 k.p.a., to znaczy pismo pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia. Skarżący permanentnie nie odbierał kierowanych do niego przesyłek awizowanych, a twierdzenie o niedoręczaniu pism nie zostało wykazane.
Tym samym, zasadnie Prezes ARR uznał zażalenie na bezczynność Dyrektora OT ARR w O. za niezasadne.
Co do podnoszonej w skardze bezczynności Prezesa ARR – zdaniem WSA nie może o niej być mowy. Pismo, będące w istocie zażaleniem, z dnia [...].01. 2013r.(data wpływu: 11.02. 2013r.) zostało przekazane do Prezesa w dniu 21.02. 2013r. W ciągu miesiąca od daty wpływu do organu, zostało wydane postanowienie uznające zażalenie za nieuzasadnione. Było ono przedmiotem sądowej kontroli w sprawie o sygn.. V SA/Wa 1111/13.
Zgodnie z przepisem art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ponieważ w niniejszej sprawie nie stwierdzono zaistnienia bezczynności po stronie organów, zacytowany przepis nie znajduje zastosowania i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło