V SAB/Wa 14/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA – Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę. P. M., dalej: "Skarżący" lub "Strona" złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "ZUS" w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Skarżący w dniu 11 kwietnia 2013 r. zwrócił się do ZUS [...] o umorzenie należności z tytułu składek, w oparciu o przepisy ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), dalej: "ustawa abolicyjna". Pismem z 13 maja 2019 r. po zapoznaniu się z aktami sprawy Skarżący wniósł zastrzeżenia. Na pismo z 13 maja 2019 r. ZUS odpowiedział pismem z [...] maja 2019 r. Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] ZUS odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy abolicyjnej. W decyzji Stronę pouczono o przysługującym odwołaniu do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy Ubezpieczeń Społecznych właściwego dla miejsca zamieszkania. Pismem z 1 lipca 2019 r. Skarżący złożył odwołanie do sądu powszechnego, tj. Sądu Okręgowego w [...]. Również 1 lipca 2019 r. Strona wniosła "ponaglenie do rozpoznania zażalenia", tj. pisma z 13 maja 2019 r. w sprawie zastrzeżeń do akt sprawy. Następnie wniosła do tut Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania prowadzonego w związku z wnioskiem Skarżącego z 11 kwietnia 2013 r. o umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o przepisy ustawy abolicyjnej z dnia 9 listopada 2012 r. Podstawą materialną do rozpoznania wniosku o umorzenie należności jest ustawa abolicyjna. Powyższe ustalenie ma istotne znaczenie, bowiem regulacja przepisów tej ustawy odnośnie do kontroli decyzji w tym przedmiocie przesądza w istocie o właściwości drogi sądowej. W art. 1 ust. 16 ustawy abolicyjnej przewidziano, że od decyzji, o których, mowa w ust. 8 i 13 (umorzeniu lub odmowie umorzenia należności), przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3 i 5-7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy abolicyjnej od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wobec powyższego skoro od decyzji wydanych przez ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej przysługuje odwołanie do sądu powszechnego według zasad określonych w kodeksie postępowania cywilnego, to wniesiona przez Skarżącego skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, a tym ewentualna przewlekłość lub bezczynność w podejmowaniu czynności procesowych w ramach postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie ustawy abolicyjnej jako niepodlegająca jurysdykcji sądowoadministracyjnej nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 2579/18). Z tego wynika, że możliwość składania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania możliwe jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.