V SAB/Wa 15/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na przewlekłość postępowania Ministra Finansów w sprawie z wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia; oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2011r. nr. [...] o ukaraniu W. S. (zwany dalej skarżącym) karą pieniężną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 12 grudnia 2013 r., W. S. wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], uchylającego w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2011r. nr. [...] o ukaraniu skarżącego karą pieniężną i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie pismem z dnia 6 stycznia 2014 r., skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uchybieniu terminowi do załatwienia ww. wniosku Strony i rozpatrzenia przedmiotowego wniosku bez zbędnej zwłoki. W dniu 15 lutego 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów. Zarzucił, iż organ przekroczył termin, w którym winien był załatwić sprawę, naruszając tym samym art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. W dniu [...] lutego 2014 r., tj. przed wniesieniem przez skarżącego skargi, Minister Finansów wydał postanowienie o numerze [...], w którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]. W pierwszej kolejności organ wskazał, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej nie zostało obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podniósł, że materiał dowodowy potwierdza, iż w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec majątku skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając jako organ egzekucyjny, pismami z dnia [...] kwietnia 2011r. i z dnia [...] czerwca 2011r., wezwał skarżącego do udzielenia wyjaśnień dotyczących jego reprezentacji w postępowaniu, stanu majątkowego, źródeł utrzymania, aktualnego miejsca pobytu oraz adresu do doręczeń. W treści pism zawarte było pouczenie strony, zgodnie z art. 36 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz. U. z 2012r., poz.1015 ze zm., dalej u.p.e.a.), o konieczności zawiadamiania organu egzekucyjnego w terminie 7 dni o każdej zmianie miejsca pobytu trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwania. W związku z powyższym organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. nr. [...] ukarał W. S. karą pieniężną w wysokości [...] zł., za niepowiadomienie o zmianie miejsca pobytu. Postanowienie to zaskarżył skarżący. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2011r. nr. [...] o ukaraniu skarżącego karą pieniężną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W świetle powyższego Minister Finansów nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdził, że stosownie do art. 168 d u.p.e.a., na osobę, która wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji albo udziela fałszywych informacji lub wyjaśnień, może być nałożona kara pieniężna do wysokości 3.800,00 zł. Zatem nałożenie kary ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny i wymaga starannego i rzetelnego wyjaśnienia stronie przesłanek nałożenia na nią kary pieniężnej w określonej wysokości. Organ nadzoru uznał, że dla nałożenia kary porządkowej konieczne jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności wskazujących na celowość podjętego rygoru, także zbadanie sytuacji materialnej skarżącego. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że weryfikowane postanowienie narusza prawo i to w sposób rażący. Rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że orzeczenie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, iż złożony przez skarżącego wniosek został rozpoznany, a w rezultacie, w dniu [...] lutego 2014 r. wydane zostało postanowienie, o którym była mowa powyżej. Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł o udział Prokuratora w sprawie z uwagi, na fakt złożenia przez organ fałszywych dokumentów do akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest skarga na przewlekłość postępowania, które zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, z jakim zwrócił się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] listopada 2011 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazać należy, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności ma zasada wyrażona w art. 12 k.p.a., tj. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, cbois.nsa.gov.pl), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]. Należy zatem podkreślić, że wnioskowane przez skarżącego wzruszenie postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. miało nastąpić w trybie nadzwyczajnym. Wobec powyższego zadaniem organu była wnikliwa analiza sprawy mająca na celu ocenę, czy w sprawie zaistniała powołana przez skarżącego przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkująca stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Mając zatem na uwadze złożony charakter sprawy nie należało oczekiwać natychmiastowego jej rozstrzygnięcia. Tymczasem już w dniu 6 stycznia 2014 r. (data nadania), tj. jeszcze przed upływem któregokolwiek z terminów określonych w art. 35 § 1 k.p.a. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu 15 lutego 2014 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów. Natomiast postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia z [...] listopada 2011 r. Minister Finansów wydał w dniu [...] lutego 2014 r. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania. Szczególnie jeśli wziąć pod uwagę całokształt sprawy, tj. jej złożony charakter oraz działania skarżącego, który z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpił jeszcze przed upływem terminu jaki ustawa przewiduje na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż nie można przypisać organowi przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ nie podejmował bowiem czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a czas prowadzenia postępowania nie przekroczył rozsądnych granic. Minister Finansów wydał w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, a fakt, iż nie jest ono zgodne z wolą skarżącego nie przesądza o przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 12 grudnia 2013 r. W odpowiedzi na wniosek skarżącego zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r., Sąd podnosi, że nie dopatrzył się fałszywych dokumentów w sprawie przez co nie zaistniała, zdaniem Sądu, podstawa powiadomienia Prokuratury o takim fakcie. Jeżeli skarżący posiada jakąkolwiek wiedzę na ten temat, to władny jest sam powiadomić Prokuraturę i przedstawić posiadane dowody. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.