V SAB/Wa 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. G.sp. z o.o. w R. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. z siedzibą w Warszawie postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić P. G. sp. z o.o. w R. wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych) z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpisany do rejestru opłat sądowych w dniu 30 grudnia 2021 r. pod poz. 40598. P. sp. z o.o. w R. wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. z siedzibą w Warszawie dotyczącego umowy o dofinansowanie nr 102000160078067MP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprecyzowanie zakresu kontroli nastąpiło w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne. Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, czy też przewlekłe postępowanie organu administracji publicznej, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem są dwie decyzje, tj. z dnia 4 maja 2020 r., oraz z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie dwóch umów subwencji nr 124020765909585MP z dnia 4 maja 2020 r. i nr 102000160078067MP z dnia 18 czerwca 2020 r. zawartych z wykorzystaniem bankowości elektronicznej pomiędzy stroną skarżącą a PFR. PFR decyzjami z dnia 4 maja 2020 r., oraz z dnia 19 czerwca 2020 r. dokonał negatywnej weryfikacji spełnienia przez stronę skarżącą warunków otrzymania kwoty subwencji finansowej w ramach programu rządowego "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm". Celem projektu był zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości Beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią COVID-19. Za pomocą stabilizacji finansowej Beneficjentów dąży do ochrony miejsc pracy i bezpieczeństwa finansowego pracowników. Podstawę prawną wspomnianego programu rządowego stanowił załącznik do uchwały Rady Ministrów z 27 kwietnia 2020 r. nr 50/2020. Załącznik wydany zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. 2020 poz. 2011). Zgodnie bowiem z treścią art. 21a ust. 1 wspomnianej ustawy, realizację rządowego programu - Tarcza finansowa powierza się Polskiemu Funduszowi Rozwoju. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 18 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym mogą to być dotacje celowe z budżetu państwa i środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz inne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, niepodlegające zwrotowi, oraz odsetki od nich, o ile odrębne przepisy lub umowy dotyczące przekazania lub wykorzystania tych środków nie stanowią inaczej. Z art. 19 ust 1 wynika, że Minister może przekazać skarbowe papiery wartościowe na podwyższenie kapitału zakładowego Polskiego Funduszu Rozwoju, jeżeli jest to niezbędne do realizacji zadań Polskiego Funduszu Rozwoju. Stosownie zaś do rozdz. 3 załącznika do uchwały RM nr 50/2020, ubiegający się o subwencję beneficjent składa wniosek w ramach prowadzonego naboru, w szczególności za pośrednictwem banków. Zgodnie z art. 12 ust. 1, PFR udziela finansowania, w szczególności mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim przedsiębiorcom spełniającym warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła dwa wnioski o udzielenie finansowania, na skutek których wygenerowane zostały projekty umów subwencji nr 124020765909585MP z dnia 4 maja 2020 r. i nr 102000160078067MP z dnia 18 czerwca 2020 r. Zatem efektem elektronicznego zaaprobowania wniosków i zawarciem umów było otwarcie procedury weryfikacyjnej w zakresie spełnienia warunków programowych, zakończonej odmową przyznania wnioskodawcy subwencji finansowej. Umowa przewidywała, m.in. w § 8 ust. 2, że w przypadku podjęcia przez PFR decyzji o odmowie wypłaty subwencji finansowej niniejsza umowa wygasa. Z zapisów § 12 ust. 7 pkt e) ppkt ii) Regulaminu ubiegania się o udział w programie "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm" wynika jednoznacznie, że odwołanie nie przysługuje od decyzji PFR odmawiającej przyznania subwencji finansowej w całości, gdyż w takim przypadku Beneficjent powinien złożyć nowy wniosek. Tymczasem skarżąca złożyła dwa pisma : "Odwołanie" z 7 października 2020 r. oraz "Ponaglenie" z 1 października 2020 r., na które nie otrzymała odpowiedzi, co zdaniem spółki uzasadnia skargę na bezczynność PFR. W ocenie Sądu skarga ta jest niedopuszczalna. Wynika to z faktu, że skarżąca spółkę i PFR - co wskazano wyżej - łączyły umowy subwencji finansowej, których integralną częścią był Regulamin w oparciu, o który zostały wydane decyzje dotyczące ww. umów. Podejmowanie "decyzji" przez PFR w przedmiocie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji następuje w reżimie cywilnoprawnym, związanym z umownym uregulowaniem stosunków pomiędzy przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję, a Funduszem, nie zaś w oparciu o przepisy prawa administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2021 r. o sygn. akt I GSK 1154/21; z dnia 19 listopada 2021 r. o sygn. akt I GSK 1417/21; 26 stycznia 2021 r. o sygn. akt I GSK 1818/21; orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro więc rozstrzygnięcia PFR w przedmiocie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji mają swoje źródło w umowie oraz stanowiącym jej integralną część regulaminie ubiegania się o udział w programie, to nie można uznać, że mamy do czynienia z działalnością administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 184 Konstytucji w zw. z art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Nie bez powodu więc w przepisach ww. ustawy o systemie instytucji rozwoju, w uchwale określającej program rządowy "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm" oraz w samym regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym, nie określono zasad sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w ramach ubiegania się o subwencję finansową. Należy wyjaśnić, że decyzja PFR zdefiniowana w § 2 Regulaminu nie stanowi decyzji w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż oznacza ona "decyzję" PFR o udzieleniu (w części lub całości) bądź odmowie udzielenia subwencji finansowej, w odpowiedzi na wniosek lub odwołanie. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż ponieważ organ nie miał obowiązku wydać decyzji, postanowienia oraz aktu i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to wniesienie skargi w zakresie przewlekłości postępowania jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.