V SAB/Wa 16/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi V. H. na bezczynność Rady do Spraw Uchodźców postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Postanowieniem z 10 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę złożoną przez V. H. na bezczynność Rady do Spraw Uchodźców. W dniu 30 marca 2009 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek strony skarżącej (na urzędowym formularzu PPF z 27 marca 2009 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przekazany do sądu pierwszej instancji za pismem z 31 marca 2009 r. o numerze V Inf/S 042/40/09. Zarządzeniem z 1 kwietnia 2009 r. zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie czy wniosek o prawo pomocy złożony został w związku z zamiarem wniesienia skargi o wznowienie postępowania bądź wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, wyjaśniając jednocześnie, iż prawo pomocy może zostać przyznane stronie przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, zaś wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF z 27 marca 2009 r. został przekazany po uprawomocnieniu się postanowienia o odrzuceniu skargi. W odpowiedzi – pismem procesowym złożonym w dniu 28 kwietnia 2009 r. – wnioskodawca wyjaśnił, iż złożył wniosek w związku z zamiarem wniesienia skargi o wznowienie postępowania i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Przedstawiając swoją sytuację osobistą i majątkową wnioskodawca podał, iż nie posiada rodziny, jest osobą bezdomną i "bez pomocy Rzeczypospolitej Polskiej". Oświadczył, iż nie posiada dochodów, nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z uwagi na to, iż oświadczenia złożone na urzędowym formularzu PPF z 27 marca 2009 r. okazały się niewystarczające do oceny, czy spełnione zostały przesłanki warunkujące udzielenie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym, zarządzeniem z 30 kwietnia 2009 r. wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania. Pismem z 22 maja 2009 r. wnioskodawca oświadczył, iż korzysta z pomocy osób trzecich zarówno w zakresie zamieszkania, jak i utrzymania, nie posiada majątku, natomiast posiada na rachunku bankowym 200 $ "na czarny dzień". W trakcie pobytu na terytorium Polski nie otrzymywał pomocy pieniężnej od państwa polskiego, zaś w 2002 r. otrzymał 100 zł od Kościoła. Dodatkowo wskazał, iż jego miesięczne wydatki na wyżywienie to kwota 220-250 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednocześnie, osoba fizyczna może skorzystać z tej instytucji w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Cudzoziemiec wykazał, że jego sytuacja osobista i materialna jest trudna, co stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż nie posiada on stałego źródła dochodu, które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z postępowaniem sądowym, w szczególności z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika. Rozważając w powyższym kontekście charakter pomocy jaką uzyskuje od bliżej nie określonych osób trzecich, należało uznać, iż nie może być ona brana pod uwagę jako stałe źródło dochodów. Niezależnie od tego, iż nie sposób wskazać obowiązku spoczywającego na osobie trzeciej do pomocy materialnej cudzoziemcowi, nie można uznać jej również za pomoc zorganizowaną, o określonej częstotliwości i stałej wysokości. Jeżeli chodzi natomiast o zasoby pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, uznać należało, iż ich wysokość (zgodnie z oświadczeniem strony) nie daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawca jest w stanie samodzielnie partycypować w kosztach sądowych. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.