V SAB/Wa 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w P. w przedmiocie bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz [...] w P. kwotę 614 zł (słownie sześćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. R. w P. Sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wniosku o umorzenie opłaty z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych W skardze Spółka wniosła również o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o umorzenie postępowania w całości z uwagi na fakt rozpatrzenia wniosku w dniu 28 lipca 2016 r. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie umorzył przedmiotowego postępowania, organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna, a przedmiotem niniejszego postępowania było zagadnienie, czy organ, w tym przypadku Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji dopuściła się bezczynności w rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia 21 września 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także jaki charakter miała ewentualna bezczynność. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu organów (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwana dalej p.p.s.a.). Kognicja sądu w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość lub bezczynność organu ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także czy po wniesieniu skargi zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. W niniejszej sprawie organ, już po wniesieniu skargi na bezczynność wydał akt (decyzję z dnia [...] lipca 2016 r.), kończącą postępowanie, w tym zakresie więc, to znaczy w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, postępowanie ulegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wydanie przez organ wspomnianego wyżej aktu już po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa 3. stwierdza że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w powyższym przypadku sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przechodząc do niniejszego postępowania należało więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powodowało, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż KRRiT w dacie złożenia skargi nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku załatwienia sprawy co oznacza, iż pozostawała w bezczynności. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Termin ten w niniejszej sprawie został wielokrotnie przekroczony i do dnia wniesienia skargi na bezczynność, decyzja kończąca postępowanie (ani inne rozstrzygnięcie) zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie była wydana. Analiza czynności dokonanych przez organ w niniejszej sprawie nie uzasadnia niezałatwienia sprawy w terminie. W niniejszej sprawie nie istniała bowiem żadna przyczyna niezależna od organu, która zwalniałaby go od załatwienia sprawy w terminie. Oceniając niniejszą sprawę wskazać należy, że KRRiT dopiero pismem z dnia 29 czerwca 2016 r., sporządzonym po doręczeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zakresie braku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie podania, wezwało pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych podania. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że dopiero wniesienie wezwań do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. zmotywowało Radę do podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie. Dalej należy wskazać, iż formalnie w kontrolowanym postępowaniu od dnia wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wezwania do usunięcia braków formalnych organ nie wykonał żadnej czynności. Taki sposób procedowania nie może zyskać aprobaty i przesądza o tym, że wydłużony okres prowadzenia sprawy należy potraktować jako nieusprawiedliwiony żadnymi szczególnymi okolicznościami. Biorąc pod uwagę, że przyczyny przewlekłości i bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony należało przyjąć, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji należało orzec jak w punkcie 2 i 3 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.