V SAB/Wa 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2009 r. (data nadania), sprecyzowanej i uzupełnionej następnie na wezwanie Sądu pismem z 11 grudnia 2009 r., J. K. zarzucił organowi bezczynność z uwagi na nie rozpatrywanie spraw w terminie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł szereg nieprawidłowości w działaniu organu, a także wskazał, iż w dniu 14 lutego 2009 r. wystąpił do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i jego zdaniem organ powinien tą sprawę rozpoznać w ciągu 30 dni lub jeśli uzna ją za skomplikowaną w terminie 60 dni. Jednak, jak wskazał, wewnętrzne procedury ARiMR przewidują dłuższe terminy 3 lub 4 miesiące, a zatem powyższe wezwanie powinno być rozpatrzone do 26 czerwca 2009 r. Rozpoznanie natomiast przez organ wezwania do usunięcia naruszenia prawa dopiero w dniu [...] sierpnia 2009 r. powoduje zdaniem skarżącego, że zostało naruszone prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu z treści skargi oraz akt administracyjnych wynika, iż skarżący zarzuca bezczynność Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 16 lutego 2009 r. (data pocztowego nadania pisma do organu). Skarżący bowiem, w dniu [...] listopada 2007 r. złożył do ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ pismem z [...] lutego 2009 r. odmówił skarżącemu wnioskowanej pomocy. W związku z powyższym J. K. pismem z 16 lutego 2009 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i do usunięcia nieprawidłowości. Prezes ARiMR udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie dopiero pismem z [...] sierpnia 2009 r. znak [...], tj. w ocenie skarżącego, po upływie wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa terminie. Podnieść również należy, iż uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W związku z powyższym rozważając kwestię bezczynności Prezesa ARiMR lub jej braku należy przeanalizować mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu. Stosownie do art. 22 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Podkreślić również należy, że wykładnia językowa zarówno przepisu art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] lutego 2009 r., Nr [...] odmówił skarżącemu przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania. W piśmie tym pouczono jednocześnie skarżącego, iż w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości odmowy przyznania pomocy, może on w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma wezwać ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast jak wynika z przytoczonego powyżej art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli odpowiedzi na wezwanie nie udzielono, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Skarżący zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z [...] lutego 2009 r., pismem z 16 lutego 2009 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, spełniając tym samym obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego na pismo z [...] lutego 2009 r. W związku z powyższym, to właśnie pismo z [...] lutego 2009 r. stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast udzielenie przez organ – Prezesa ARiMR odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest tylko uprawnieniem organu a nie jego obowiązkiem, gdyż jak wskazano powyżej na taką odpowiedź skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Tak więc możliwości działania organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa sprowadza się do udzielenia odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej względnie do zachowania milczenia. Udzielenie odpowiedzi negatywnej po znacznym upływie czasu od wezwania, a także milczenie organu w zakresie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi natomiast przeszkody do wniesienia skargi na akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w tym przypadku w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 52 § 3 i 53 § 2 p.p.s.a.. W związku z powyższym skoro odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa udzielone w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania nie podlega zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego, to tym samym brak odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub udzielenie takiej odpowiedzi po znacznym upływie czasu od wezwania nie stanowi podstawy do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. W tym miejscu podkreślić również należy, że obowiązek administracyjny organu do działania wyznaczony jest normami administracyjnymi, jeżeli zatem organ nie ma obowiązku określonego działania, to nie można takiemu organowi zarzucić bezczynności. W związku z powyższym złożoną skargę na bezczynność Prezesa ARiMR do Sądu Administracyjnego należało uznać za niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzec o jej odrzuceniu.