V SAB/Wa 22/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. B. P. sp. z o.o. w W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. B. P. sp. z o.o. w W., dalej: "Skarżąca" lub "Spółka" na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju. W dniu 3 września 2014 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna na powyższe postanowienie oraz sporządzony na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu wynosi 7.000 zł, a za ostatni rok Spółka poniosła stratę w kwocie 1.895,53 zł. Do wniosku załączono bilans na dzień 31 grudnia 2013 r. oraz informację o zaprzestaniu świadczenia usług telefonii komórkowej wskutek nieopłacenia rachunków w kwocie 17 zł za miesiąc. Skarżący wyjaśnił również, że w skład majątku Spółki wchodzą przede wszystkim meble biurowe oraz wyposażenie, a 46.000 zł kapitału zakładowego zostało wniesionych aportem w postaci mebli biurowych. Spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty, ponieważ wysokość sumy bilansowej na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosi 35.721,99 zł, ale nie są to aktywa płynne (gotówka). W piśmie wyjaśniono także, że Skarżąca nie ma zaległości wobec urzędu skarbowego oraz zakładu ubezpieczeń społecznych, a wykazana strata wynika z amortyzacji środków trwałych. Na fundusz specjalny w kwocie 20.000 zł, który powstał w roku 2007 w związku z koniecznością zachowania wymaganych przez kodeks spółek handlowych proporcji pomiędzy wynikiem Spółki a jej kapitałami, składają się tylko i wyłącznie elementy wyposażenia wniesione w aport. Spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty. Wskazano również, iż w chwili obecnej nie ma przeszkód "kapitałowych" do kontynuowania działalności gospodarczej, ale brak jest nadwyżek pozwalających na próbę poprawienia bieżącej płynności finansowej w drodze różnych form spieniężenia aktywów, którymi dysponuje spółka. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie zaciągnęła i nie poręczyła kredytów. Aktualnie Spółka nie posiada rachunku bankowego, a stan kasy wynosi 0 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe CIT-8 i CIT-8/O za 2013 r., deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za drugi kwartał 2014 r., kserokopie bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2013 r. oraz oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na Stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej Skarżącej. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy Strona nie ma dostatecznych środków na pełne poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła jednak w sposób należyty, ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego, ale nie dostarczyła wszystkich informacji i dokumentów, o które była wzywana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Skarżąca nie przedstawiła zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 r., nie przedłożyła również deklaracji VAT-7 za 2014 r. (złożyła deklarację za drugi kwartał 2014 r.) oraz wykazu środków trwałych posiadanych w okresie dwóch ostatnich lat. Wyjaśniła także, że nie prowadzi konta bankowego. Z przedstawionego zeznania podatkowego wynika, że w 2013 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 1.895,53 zł, nie uzyskując przychodów i ponosząc jedynie koszty ich uzyskania. Według deklaracji VAT-7 w drugim kwartale 2014 r. Spółka nabyła towary i usługi w kwocie 58,52 zł oraz wykazała podstawę opodatkowania w wysokości 450 zł z tytułu świadczenia usług oraz dostawy towarów. Trudno przyjąć za wiarygodne oświadczenie, iż Skarżąca nie posiada konta bankowego, szczególnie, że obrót bezgotówkowy jest wymagany również w zakresie rozliczeń z urzędem skarbowym (np. aby otrzymać zwrot podatku VAT) i zakładem ubezpieczeń społecznych. Wobec nierzetelnego wykonania przez Skarżącą wezwania z 12 września 2014 r. niemożliwa jest pełna analiza jej zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie, czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie, trzeba podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie ma charakteru obowiązkowego nawet w przypadku spełnienia przez nią przesłanek ustawowych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść należy, iż rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu stanu majątkowego posiadania wnioskującej strony z wysokością ciążących na niej kosztów sądowych. W niniejszej sprawie jest to wydatek 100 zł, na który składa się wpis od skargi kasacyjnej. Analizując sytuację majątkową Spółki wskazać należy, iż jest ona podmiotem prowadzącym nadal, pomimo wskazywanych trudności finansowych, działalność gospodarczą. Nie ma zaległości wobec ZUS i organów podatkowych. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż Skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika nadto, iż bieżąca działalność spółki jest finansowana przez Prezesa Zarządu, który dąży do "powstania i maksymalizacji zysków". W ocenie referendarza okoliczności wskazane przez Spółkę, obrazujące jej sytuację majątkową, zestawione z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia Skarżąca będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego, uzasadniają stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.