V SAB/Wa 26/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski (spr.), , Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2015 r. sprawy ze skargi W. S. w przedmiocie przewlekłości postępowania Ministra Finansów w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia : oddala skargę. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. W. S.nazywany dalej: "Skarżącym"), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, nazywanej dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619) wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) o uchyleniu w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r., o ukaraniu Pana W. S. karą pieniężną i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 2. Pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. Skarżący, wskazując na treść art. 35 K.p.a. oraz zasad wynikających z art. 6, 7 i 8 K.p.a., wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa i niezwłocznego załatwienia sprawy. 3. Pismem z dnia 27 marca 2015 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 K.p.a. w związku z rażącym przekroczeniem terminów rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2014 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Finansów do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie a w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ, ukaranie Ministra Finansów na podstawie art.149 § 2 p.p.s.a. grzywną w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał na nieprawdziwość stwierdzenia organu zawartego w postanowieniu Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) , że "postanowienie organu nadzoru nie zostało obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. /.../ brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) , należało postanowić jak w sentencji". Postanowienie to, w opinii Skarżącego, obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. 4. Minister Finansów postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) , na podstawie 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 126 i art. 156 § 1 K.p.a. oraz art. 17 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia (...) lutego 2014 r. 5. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na postanowienie z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) , którego wydanie, zdaniem organu, czyniło bezprzedmiotową skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jej zarzuty nie są zasadne. 4. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest skarga na przewlekłość postępowania, które zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, z jakim zwrócił się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) o uchyleniu w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r., o ukaraniu Pana W. S. karą pieniężną i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 5. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazać należy, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności ma zasada wyrażona w art. 12 k.p.a., tj. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). 6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, cbois.nsa.gov.pl), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...). Należy zatem podkreślić, że wnioskowane przez skarżącego wzruszenie ww. postanowienia miało nastąpić w trybie nadzwyczajnym. Wobec powyższego zadaniem organu była wnikliwa analiza sprawy mająca na celu ocenę, czy w sprawie zaistniała powołana przez skarżącego przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkująca stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Mając zatem na uwadze złożony charakter sprawy nie należało oczekiwać natychmiastowego jej rozstrzygnięcia. Tymczasem już w dniu 29 stycznia 2015 r. (data nadania), tj. jeszcze przed upływem któregokolwiek z terminów określonych w art. 35 § 1 k.p.a. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu 27 marca 2015 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów. Natomiast postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia MF z dnia (...) lutego 2014 r. Minister Finansów wydał w dniu (...) kwietnia 2015 r. 7. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania. Szczególnie jeśli wziąć pod uwagę całokształt sprawy, tj. jej złożony charakter oraz działania skarżącego, który z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpił jeszcze przed upływem terminu jaki ustawa przewiduje na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż nie można przypisać organowi przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ nie podejmował bowiem czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a czas prowadzenia postępowania nie przekroczył rozsądnych granic. Minister Finansów wydał w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, a fakt, iż nie jest ono zgodne z wolą skarżącego nie przesądza o przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku. 8. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.