V SAB/Wa 3/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-18
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska – Szary, Irena Jakubiec – Kudiura, Krystyna Madalińska – Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest uzasadniona, jeśli organ zawiesił postępowanie, a następnie je podjął i podjął czynności zmierzające do jego zakończenia, mimo że pierwotnie naruszył terminy załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie jest uzasadniona, jeśli organ, mimo pierwotnego naruszenia terminów, zawiesił postępowanie, a następnie je podjął i niezwłocznie podjął czynności niezbędne do jego zakończenia. Zawieszenie postępowania przerywa stan bezczynności, a ocena zasadności skargi następuje według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Sąd w postępowaniu o bezczynność nie może nakazywać sposobu rozstrzygnięcia ani orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego, a jedynie zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący R. D. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącej należności celno-podatkowych od zatrzymanych telefonów komórkowych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie terminów załatwienia sprawy, bezprawne przetrzymywanie towaru oraz wniósł o zasądzenie równowartości zatrzymanych telefonów. Organ administracji zawiesił postępowanie odwoławcze, a następnie je podjął po uzyskaniu informacji od zagranicznych organów celnych, podejmując dalsze czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Sąd rozpoznał również żądanie zasądzenia równowartości towaru, uznając je za niedopuszczalne w postępowaniu administracyjnosądowym.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucił skargę w zakresie roszczenia o zasądzenie równowartości zatrzymanego towaru. 2. Oddalił skargę w pozostałej części (dotyczącą bezczynności organu).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] listopada 2007 r. 1. odrzuca skargę w zakresie roszczenia określonego w jej punkcie 2; 2. oddala skargę w pozostałej części.
W dniu 18 lutego 2005 r. funkcjonariusze Izby Celnej w W., zatrzymali w celu przeprowadzenia kontroli celnej, samochód osobowy marki [...]. Podczas kontroli ustalono, że jeden z podróżujących zatrzymanym pojazdem – obywatel B. R. D. – przewoził nowe telefony komórkowe (99 telefonów marki [...] oraz 5 sztuk marki [...]) wraz z akcesoriami. Właściciel towaru nie posiadał żadnych dokumentów świadczących o jego legalnym zakupie, nie potrafił także precyzyjne określić w jaki sposób wszedł w posiadanie telefonów. Z uwagi na powyższą okoliczność, nasuwającą wątpliwości co do statusu celnego towarów, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., wszczęto postępowanie karno-skarbowe w sprawie nielegalnego wprowadzenia przedmiotowych urządzeń na obszar celny Wspólnoty Europejskiej.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w M., sygn. akt [...] z dnia [...] września 2007 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S., sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., R. D. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, bowiem zgromadzone w sprawie dowody nie wykazały ponad wszelką wątpliwość, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd podkreślił, iż nie wyjaśniono wszystkich zaistniałych w sprawie wątpliwości, przede wszystkim zaś, czy cudzoziemiec wiózł przedmiotowe telefony na terytorium Wspólnoty Europejskiej i czy przekroczył z nimi granicę Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie w pkt 2 wyroku Sąd przekazał Urzędowi Celnemu dowody rzeczowe w postaci telefonów wraz z akcesoriami.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął postępowanie celno-podatkowe w sprawie ww. towaru. Organ wyjaśnił, że R. D. nie posiadał żadnego dokumentu potwierdzającego zakup przewożonych telefonów, co może świadczyć o tym, że towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, a tym samym posiada nieustalony status celny.
Decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu należący do R. D. towar w postaci telefonów wraz z akcesoriami, stwierdził powstanie długu celnego oraz wymierzył należności celno-podatkowe w kwocie łącznej [...] PLN.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie dokonano nielegalnego wprowadzenia towaru na obszar Wspólnoty, tj. z pominięciem zgłoszenia celnego. Powołując treść art. 202 ust. 1, 2 i 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ wskazał, że z chwilą nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, powstaje dług celny w przywozie, dłużnikiem jest zaś osoba, która nabyła lub posiadała taki towar, i która w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziała bądź powinna wiedzieć, że jest to towar wprowadzony nielegalnie. Następnie – mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. stwierdził, iż zatrzymany towar ma niewspólnotowy status celny, zaś R. D. wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności powinien wiedzieć, że jest w posiadaniu towaru nielegalnie wprowadzonego na obszar Wspólnoty, wobec powyższego ciąży na nim obowiązek uiszczenia należności wynikających z długu celnego.
Pismem z dnia 23 listopada 2007 r. pełnomocnik R. D., wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. Wskazał, iż z uwagi na członkostwo Polski w Unii Europejskiej działanie organu polegające na objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu przewożonych telefonów oraz naliczenie od przedmiotowego towaru podatku od towarów i usług, było niezgodne z prawem. Podkreślił, że telefony zostały wyprodukowane w F. z przeznaczeniem na rynek Z., jednakże zauważył, iż urządzenia te wcale nie musiały być fizycznie dostarczone na ten rynek. Dalej, wskazując na zasadę swobodnego przepływu towarów zaznaczył, że wewnątrz Unii Europejskiej nie może być mowy o odprawie celnej. Wskazując na brak obowiązku uiszczenia cła wewnątrz terytorium Unii Europejskiej podkreślił, że zatrzymanie stanowiących jego własność telefonów było bezprawne, organ winien więc zwrócić skarżącemu ich równowartość.
Pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz postanowieniem z [...] lipca 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W., wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej, wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy.
Pismem datowanym 15 lipca 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się do Ministra Finansów z ponagleniem z uwagi na niezałatwienie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej we właściwym terminie. Ponadto wniósł o nakazanie bezzwłocznego wypłacenia mu kwoty [...] zł, stanowiącej równowartość zatrzymanych przez organ telefonów oraz o ukaranie w trybie art. 142 Ordynacji podatkowej pracowników organu odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy.
Następnie, w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, pismem z 28 lipca 2008 r. Wydział Przeznaczeń Celnych Izby Celnej w W. zwrócił się do Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów z prośbą o wystąpienie do niemieckich organów celnych z wnioskiem o udzielenie informacji, czy przedłożona przez stronę faktura z [...] lutego 2005 r., wystawiona przez [...] firmę D., jest autentyczna oraz czy dokonano płatności za towar wyszczególniony w ww. dokumencie a także w jaki sposób nastąpił odbiór towaru. Wyjaśniono, że ww. faktura, została nadesłana przez R. D. w celu potwierdzenia, iż przedmiotowe telefony zostały legalnie nabyte na terenie Wspólnoty Europejskiej. Jednakże wobec kilkukrotnej zmiany składanych przez cudzoziemca wyjaśnień dotyczących sposobu i miejsca nabycia towaru, niezbędnym jest weryfikacja ww. dokumentu.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. stanowiącym odpowiedz na ponaglenie z 15 lipca 2008 r., Minister Finansów wskazując na stan faktyczny sprawy oraz konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego uznał, iż nie doszło do naruszenia art. 139, 140 i 141 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego podkreślił, iż niezasadnym jest także wnioskowane przez skarżącego ukaranie pracownika organu. Jednocześnie, odnosząc się do żądania zwrotu kwoty [...] zł wyjaśniono, że roszczenie to nie może podlegać rozpatrzeniu w trybie w art. 141 Ordynacji podatkowej, gdyż został on ograniczony do instancyjnej kontroli terminowości załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wyznaczył ostateczny termin zakończenia postępowania na dzień 28 lutego 2009 r.
Następnie pismem z 5 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o przyspieszenie weryfikacji ww. faktury.
W dniu 15 grudnia 2008 r. Departament Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów wystosował monit do niemieckiej administracji celnej w sprawie faktury z [...] lutego 2005 r.
Pismem z 19 grudnia 2008 r. pełnomocnik R. D., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej. W motywach skargi wskazano na naruszenie art. 139 Ordynacji podatkowej. Skarżący podkreślił, iż załatwienie sprawy winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wyjaśnił, iż organ uchybił określonym w ww. przepisie terminom, bowiem postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 18 lutego 2005 r. Zaznaczył, iż skierowane do Ministra Finansów ponaglenie również nie przyczyniło się do zakończenia postępowania. Ponadto zarzucił organowi bezprawne przetrzymywanie od 18 lutego 2005 r. należących do niego telefonów wraz z akcesoriami, co spowodowało, iż obecnie, tj. po ponad trzech latach nie mają one jakiejkolwiek wartości. Wobec powyższego skarżący podkreślił, że organ winien zwrócić mu równowartość zatrzymanego towaru, tj. kwotę [...] zł. Powołując treść rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w S., R. D. wyjaśnił, że skoro nie można bezspornie wykazać, że przewiózł on towar przez granicę, nie można również zarzucić mu przemytu. Wobec powyższego prowadzone przez organ postępowanie mające stwierdzić powstanie długu celnego oraz określić zobowiązanie podatkowe jest bezprawne. Dalej skarżący zwrócił się o umorzenie wszelkich toczących się w niniejszej sprawie postępowań. Następnie wyjaśnił, iż weryfikacja przez [...] władze celne, przedstawionej przez niego faktury jest bezcelowa. Zaznaczył, że przewóz towarów na obszarze Wspólnoty Europejskiej nie podlega należnościom celnym, a ustalenie "czy, kto i jaką fakturę wystawił" nie będzie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia, że skarżący przewiózł towar przez granicę Wspólnoty. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Okręgowego. W podsumowaniu R. D. zawrócił uwagę, że zniesienie granic celnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej skutkuje tym, że na towarze przewożonym wewnątrz obszaru Wspólnoty nie ciążą należności celne oraz podatkowe. Nałożenie cła możliwe jest jedynie w stosunku do towarów będących przedmiotem obrotu między Wspólnotą, a państwami trzecimi.
W piśmie procesowym z 5 maja 2009 r. (data nadania pocztowego) skarżący wyjaśnił m.in., iż jego skarga dotyczy całego okresu postępowania, bowiem organ I instancji w okresie od 18 lutego 2005 r. do listopada 2006 r. nie pojął niezbędnych w sprawie działań. Zaznaczył również, iż bezzasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie powoduje, iż organ znajduje się w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., o numerze nr [...], Dyrektor Izby Celnej w W., na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu udzielenia przez [...] organy celne informacji odnośnie faktury z [...] lutego 2005.
Jak wynika z wyjaśnień oraz dokumentów złożonych przez pełnomocnika Dyrektora Izby Celnej w W. na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r., dotyczących przebiegu sprawy po zawieszeniu postępowania, pismem z dnia 3 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. podjął z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 21 kwietnia 2009 r. Departament Kontroli Celno-Akcyzowej i kontroli Gier Ministerstwa Finansów nadesłał odpowiedź otrzymaną od [...] władz celnych w sprawie ustaleń poczynionych w firmie D., a zatem ustały przyczyny zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z [...] maja 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. zawiadomił skarżącego, że odwołanie z dnia 23 listopada 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] listopada 2007 r., z uwagi na konieczność dokonania tłumaczenia pism nadesłanych przez [...] administrację celną, zostanie rozpatrzone w terminie do 30 czerwca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w pierwszej kolejności rozważył kwestię dopuszczalności skargi w części, w jakiej R. D. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Dyrektora Izby Celnej w W. kwoty [...] złotych, stanowiącej równowartość zatrzymanego towaru – telefonów komórkowych wraz z akcesoriami.
W ocenie Sądu, skarga w rozważanej części wykracza poza stosunek administracyjnoprawny, charakteryzujący się występowaniem organu państwowego lub społecznego wobec innego uczestnika z pozycji wykonywania władzy zwierzchniej w ramach zarządzającej działalności Państwa. U jej podstaw leży bowiem żądanie o charakterze cywilnoprawnym, nie należące do właściwości sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o odrzuceniu skargi - w części dotyczącej żądania skarżącego zasądzenia od Dyrektora Izby Celnej w W. kwoty [...] złotych tytułem odszkodowania za szkody materialne - jako wniesionej w sprawie niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego i z tego powodu niedopuszczalnej. Jednocześnie Sąd zauważył, iż przed Sądem Rejonowym dla W., toczy się postępowanie (sygn. akt [...]) z powództwa R. D. o zasądzenie ww. kwoty.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 82 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracyjnej obejmuje bezczynność organów w przypadku niewydania decyzji administracyjnej, postanowień na które służy zażalenie albo kończących postępowanie w sprawie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wymienione wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się zobowiązania Dyrektora Izby Celnej w W. do wydania decyzji w sprawie prowadzonego przez ww. organ postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem z 23 listopada 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], którą organ I instancji objął procedurą dopuszczenia do obrotu należący do skarżącego towar, a także określił powstanie długu celnego i zobowiązania podatkowego.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne [Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.] , do postępowań w sprawach celnych stosuje się przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.], z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych sprawy, po wniesieniu skargi na bezczynność Dyrektor Izby Celnej w W. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu udzielenia przez [...] organy celne informacji dotyczących weryfikacji przedstawionej przez skarżącego faktury z [...] lutego 2005 r.
W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu (v. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 79).
W przypadku postępowania odwoławczego, dwumiesięczny termin załatwienia sprawy wskazany został w art. 139 § 3 O.p. i liczy się on od dnia otrzymania odwołania przez organ właściwy do jego rozpoznania (v. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że postępowanie w rozpatrywanej sprawie toczy się od 26 listopada 2007 r. (data wpływu odwołania do organu), fakt ten świadczy o tym, że organ prowadzący to postępowanie naruszył wielokrotnie przepis art. 139 O.p., co stanowiło przesłankę do wniesienia skargi. Stan ten jednak uległ zmianie, kiedy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., o numerze nr [...], Dyrektor Izby Celnej w W., na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne [Dz.U. nr 68, poz. 622 ze zm.] zawiesił postępowanie odwoławcze. Zgodnie z treścią powołanego przepisu organ celny może zawiesić postępowanie, gdy w jego toku wystąpił o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. Jednocześnie w myśl art. 139 § 4 O.p. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Wobec treści powołanej powyżej regulacji podkreślić należy, iż zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu i wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w art. 139 O.p. (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98).
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 1999 r., sygn. akt IV SAB 175/98 stan zawieszenia nie jest stanem bezczynności, gdyż jest to stan sprawy, w której nie mogą być podejmowane czynności procesowe ze względu na przeszkody określone w postanowieniu o zawieszeniu postępowania.
Wskazać należy, iż skarżący nie kwestionuje faktu, że zawieszenie postępowania powoduje, iż organ nie pozostaje w bezczynności, wskazuje natomiast, że "tylko zasadne zawieszenie postępowania pozwala uniknąć zarzutu bezczynności" (pismo procesowe z 5 maja 2009 r., karta nr 43 akt sądowych). Wobec powyższego wyjaśnić należy, że w trybie skargi na bezczynność organu, nie można zwalczać postanowienia o zawieszeniu postępowania (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1999 r., sygn. akt IV SAB 175/98).
Na postanowienie z [...] stycznia 2009 r., o numerze nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania służył skarżącemu środek prawny z art. 87 ust. 2 Prawa Celnego, tj. zażalenie, w którym skarżący mógł kwestionować zasadność przesłanek zawieszenia postępowania. O możliwości tej skarżący został pouczony w ww. postanowieniu i jak wynika z dokumentów złożonych na rozprawie przez pełnomocnika organu z uprawnienia tego skorzystał. Podkreślić zatem należy, iż podnoszenie kwestii nieprawidłowego zawieszenia postępowania przed Sądem w trakcie niniejszego postępowania jest niecelowe gdyż wykracza poza przedmiot postępowania w sprawie bezczynności.
Odnosząc się do zawartych w skardze żądań dotyczących nakazania Dyrektorowi Izby Celnej ukarania pracowników odpowiedzialnych za nieterminowe załatwienie sprawy, czy też umorzenia przez Sąd "wszelkich toczących się w niniejszej sprawie postępowań" z uwagi na ich bezprzedmiotowość, podkreślić należy, iż kwestie te wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania. Sąd wyjaśnia, iż instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Nawet w przypadku uznania skargi na bezczynność organu za zasadną Sąd może jedynie zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Sąd nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego, a wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SAB 37/00 oraz z 13 listopada 2000 r., sygn. akt II SAB 115/00). Wobec powyższego ww. żądania skarżącego nawet w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, nie mogłyby zostać uwzględnione.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż w sprawach dotyczących rozpoznawania skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan rzeczy (prawny i faktyczny) istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, a ściślej zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia (np. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SAB/Gd 29/96, z dnia 16 września 1998 r., sygn. akt IV SAB 37/97).
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, iż przyczyną zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie była konieczność przeprowadzenia przez [...] władze celne weryfikacji przedstawionej przez skarżącego faktury z [...] lutego 2005 r.
Jak wynika z dokumentów złożonych na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r., pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. Departament Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów nadesłał odpowiedź otrzymaną od [...] władz celnych w sprawie ustaleń poczynionych w firmie D. Mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie ustały przyczyny zawieszenia postępowania, organ niezwłocznie po otrzymaniu ww. pisma, postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie, pismem z 7 maja 2009 r. Wydział Przeznaczeń Celnych Izby Celnej w W. wystąpił do Wydziału Logistyki o wykonanie urzędowego tłumaczenia pism z dnia z 2 lutego 2009 r. oraz z 27 lutego 2009 r. otrzymanych od [...] administracji celnej.
Stwierdzić zatem należy, iż wobec działań podjętych przez Dyrektora Izby Celnej od czasu podjęcia zawieszonego postępowania, ww. organowi nie można zarzucić bezczynności w sprawie.
Podsumowując należy zaznaczyć, iż Sąd orzekając w sprawie skargi na bezczynność organu, ocenia przesłanki bezczynności w dacie rozpoznawania sprawy. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Dyrektora Izby Celnej nie jest uzasadniona. Pomimo bowiem, że organ prowadząc postępowanie odwoławcze od 26 listopada 2007 r. naruszył przepis art. 139 O.p., to jednak wobec zawieszenia postępowania (postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r.), które stan bezczynności przerywa, a następnie jego podjęcia (postanowienie [...] kwietnia 2009 r.) i bezzwłocznego dokonania niezbędnych w sprawie czynności (zlecenie tłumaczenia), bezczynności zarzucić nie można.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostawał w bezczynności oraz jak oczekuje skarżący ukaranie pracowników tego organu z powodu nieprzestrzegania obowiązujących terminów, lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności. Podkreśla to treść art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na bezczynność może tylko zobowiązać organ administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Biorąc zatem pod uwagę, że w niniejszej sprawie po podjęciu zawieszonego postępowania organ niezwłocznie podjął czynności niezbędne do zakończenia sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło