V SAB/Wa 33/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Łukasz Jarocki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wpisanie na listę organizacji rolników oraz wniosku o wymierzenie grzywny postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w 31 marca 2025 r. pod pozycją 12742. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena zasadności skargi [...] (dalej: "skarżący", "strona", "[...]" lub "[...]") na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "organ" lub "Minister") w sprawie rozpatrzenia wniosku z 31 grudnia 2024 r. o wpisanie na listę podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku rolnego (dalej: "wniosek"). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Pismem z 30 sierpnia 2024 r. Minister poinformował [...] o opublikowaniu na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi informacji dotyczącej możliwości składania wniosków o wpis na listę podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku rolnego (dalej: "lista"). Organ wskazał, jakie podmioty mogą zostać wpisane na listę, jakie warunki muszą spełnić oraz do kiedy można składać wnioski (tj. do 31 grudnia 2024 r.). Wyjaśniono, że wnioski będą weryfikowane w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2025 r. Podkreślono konieczność prawidłowego przygotowania wniosku, w szczególności w zakresie odpowiedniej struktury [...] oraz załączonych dokumentów. Wskazano również adres strony internetowej, na której udostępniono formularze wniosków, a także numery telefonów pracowników [...], pozostających do dyspozycji w razie pytań lub wątpliwości. Pismem z 22 listopada 2024 r. Minister ponownie przypomniał o możliwości składania wniosków, zachęcając do wcześniejszego ich złożenia, aby umożliwić ewentualne uzupełnienia w razie braków. W dniu 31 grudnia 2024 r. (ostatni dzień terminu) [...] złożył wniosek o wpis na listę uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku rolnego. Do wniosku załączono m.in.: – uchwałę nr [...] [...], [...] z [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia wysokości składek członkowskich od osób prawnych będących członkami [...]; – [...], [...]; – wydruk z [...] według stanu na dzień [...] grudnia 2024 r. (nr [...]); – wykazy [...]. Pismem z 22 stycznia 2025 r. Minister poinformował, że złożony przez stronę wniosek jest w trakcie weryfikacji. Następnie pismem z [...] lutego 2025 r. [...] przesłał do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktualną wersję [...], [...]. Pismem z [...] lutego 2025 r. [...] uzupełnił wykaz [...]. Z kolei pismem z 11 marca 2025 r. organ poinformował skarżącego, że na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi została opublikowana lista podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku rolnego na rok 2025. Lista ta obejmowała dwa podmioty, przy czym skarżącego na niej nie ujęto. Pismem z 25 marca 2025 r. strona wniosła skargę na bezczynność Ministra w sprawie rozpatrzenia wniosku. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie bezczynności Ministra w sprawie rozpatrzenia wniosku, złożonego na podstawie art. 35b ust. 2 ustawy z 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 263 ze zm.; dalej: "u.o.s.z.o.r."), stanowiącej rażące naruszenie prawa; 2. zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji administracyjnej orzekającej o potwierdzeniu uprawnienia [...] do wpisania na listę, o której mowa w art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r.; 3. zobowiązanie Ministra do niezwłocznego sporządzenia listy, o której mowa w art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r., oraz jej opublikowania na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi; 4. ukaranie organu grzywną. Do skargi załączono ponaglenie na bezczynność z 24 marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku wskazanym w pkt 4a. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyłączone są jednak akty lub czynności podejmowane w ramach postępowań uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej, w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowaniach, do których stosuje się przepisy tych ustaw. Zgodnie z art. 35a ust. 1 u.o.s.z.o.r. ustawy podatnik podatku rolnego będący osobą fizyczną może złożyć do właściwego organu podatkowego wniosek o przekazanie 1,5% podatku rolnego na rzecz [...], o ile został on wpisany na listę prowadzoną przez ministra właściwego do spraw rolnictwa (art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r.) oraz spełnia następujące warunki: 1. został wpisany do rejestru co najmniej 6 lat przed dniem 1 stycznia danego roku podatkowego; 2. posiada na dzień 1 stycznia danego roku podatkowego struktury organizacyjne co najmniej w 10 województwach, przy czym w każdym z tych województw w minimum 3 powiatach, a liczba członków każdego kółka wynosi co najmniej 30 osób; 3. jego działalność finansowana jest ze składek członkowskich, których roczna wysokość nie może być niższa niż 50 zł. Stosownie do art. 35a ust. 2 u.o.s.z.o.r. otrzymane przez [...] środki finansowe pochodzące z 1,5% podatku rolnego mogą być wykorzystane wyłącznie na działalność statutową tego związku. Zgodnie z art. 35b ust. 2 u.o.s.z.o.r. wpis na listę następuje na wniosek [...] złożony do ministra właściwego do spraw rolnictwa w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok podatkowy. Wniosek taki – jak wynika z art. 35b ust. 3 ustawy – powinien zawierać nazwę, siedzibę i adres [...], jego numer w rejestrze, numer rachunku bankowego oraz podpis osoby lub osób uprawnionych do reprezentacji. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające te dane, w tym przynajmniej: statut związku, dokumenty dotyczące zasad reprezentacji oraz dowody, że działalność finansowana jest ze składek członkowskich (art. 35b ust. 4 u.o.s.z.o.r.). Warunkiem wpisu na listę jest spełnienie kryteriów określonych w art. 35a ust. 1 (art. 35b ust. 5 u.o.s.z.o.r.). Wbrew stanowisku Ministra przedstawionemu w odpowiedzi na skargę, wpis na listę, o której mowa w art. 35b ust. 1 i 2 u.o.s.z.o.r., należy zakwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta bezpośrednio dotyczy bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa, w szczególności możliwości finansowania działalności [...] ze środków pochodzących z 1,5% podatku rolnego, co wynika wprost z art. 35a ust. 1 i 2 u.o.s.z.o.r. W ocenie Sądu wpisu na listę, o której mowa w art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r., nie można traktować jako czynności wyłącznie technicznej. Minister, dokonując wpisu, jest bowiem zobowiązany do zweryfikowania, czy podmiot ubiegający się o umieszczenie na liście spełnia wszystkie ustawowe warunki. Oznacza to, że w sytuacji, gdyby skarżący spełniał wymagane kryteria, a mimo to nie został wpisany na listę, przysługiwałaby mu skarga na czynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1451/24. W powołanym orzeczeniu Sąd dokonał merytorycznej kontroli listy opublikowanej przez organ w dniu 28 lutego 2024 r. na stronie internetowej ministerstwa, sporządzonej na podstawie art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r., kwalifikując ją jako czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r. minister właściwy do spraw rolnictwa sporządza listę, na której umieszcza [...] spełniający ustawowe kryteria, i publikuje ją na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra w terminie do ostatniego dnia lutego danego roku podatkowego. Natomiast podmiot ubiegający się o wpis na listę obowiązany jest złożyć stosowny wniosek do organu do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 35b ust. 2 u.o.s.z.o.r.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek w ostatnim dniu przewidzianego terminu, tj. 31 grudnia 2024 r. Minister opublikował listę 28 lutego 2025 r., a więc w ustawowym terminie wynikającym z art. 35b ust. 1 u.o.s.z.o.r. Tym samym wniosek strony został rozpatrzony poprzez jego nieuwzględnienie w opublikowanej liście. Choć rozstrzygnięcie to nie spełnia oczekiwań strony, stanowi o rozpatrzeniu wniosku skarżącego. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, przyczyną niewpisania [...] na listę było niespełnienie ustawowych przesłanek wymaganych dla tej czynności. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uchwała ta, stosownie do art. 269 p.p.s.a., ma moc wiążącą także w niniejszej sprawie. Na dzień wniesienia skargi (25 marca 2025 r.) organ opublikował już listę podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku rolnego na rok 2025 (28 lutego 2025 r.), a zatem nie pozostawał w bezczynności. Skarga została złożona po załatwieniu sprawy, co oznacza, że brak jest przedmiotu zaskarżenia. Okoliczność ta stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi i mieści się w kategorii "innych przyczyn" niedopuszczalności skargi, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.