V SAB/Wa 39/22

PostanowienieWSA w Warszawie2022-08-01

Skład orzekający: Asesor sądowy Tomasz Grzybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej, która nie dotyczy indywidualnej sprawy strony, lecz ma charakter skargi powszechnej (actio popularis), jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli nie dotyczy indywidualnej sprawy strony i ma charakter skargi powszechnej (actio popularis). Sąd administracyjny kontroluje działania administracji w indywidualnych sprawach, a nie w sposób abstrakcyjny, oderwany od konkretnego przypadku. Strona musi wykazać interes prawny we wniesieniu skargi.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie wydania zakazu stosowania szczepionek przeciw COVID-19. Skarżąca argumentowała, że szczepionki stanowią 'broń binarną' mającą na celu zabicie ludzi. Sąd uznał, że żądanie i motywy skargi wskazują na próbę podważenia aktu kierownictwa wewnętrznego, jakim jest Narodowy Program Szczepień, a nie na indywidualną sprawę strony. Skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Fundacji [...] na bezczynność Ministra Zdrowia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor sądowy Tomasz Grzybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2022 r. skargi Fundacji [...] na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie wydania zakazu stosowania szczepionek przeciw COVID-19 postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z [...] maja 2022 r. Fundacja [...] złożyła skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie "wydania całkowitego zakazu stosowania w Polsce «Szczepionek» mRNA na Covid 19". W motywach skargi zaprezentowano argumentację na rzecz twierdzenia, że wskazane szczepionki stanowią "broń binarną" "mającą na celu zabicie jak największej liczby ludzi w Polsce". Zdaniem Sądu tak sformułowane żądanie, jak i motywy skargi, w ramach których odwołano się do "rządowego programu szczepień" (s. 2 i n.), wskazują, że intencją strony jest nie tyle wszczęcie postępowania w sprawie indywidualnej, lecz pośrednio podważenie aktu kierownictwa wewnętrznego, jakim jest uchwała Rady Ministrów w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19 (który nie poddaje się kontroli sądowej w granicach wyznaczonych przez art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; vide odpowiednio np. post. NSA o sygn. II OSK 2880/20, CBOSA). Trzeba podkreślić, że akt taki nie ma charakteru zewnętrznego, w szczególności nie rozstrzyga w żaden sposób o sytuacji prawnej strony skarżącej, lecz wyznacza określone cele działania administracji rządowej, związane w szczególności z przeciwdziałaniem epidemii COVID-19 na obszarze kraju (https://www.gov.pl/web/premier/uchwala-w-sprawie-przyjecia-narodowego-programu-szczepien-przeciw-covid-19; dostęp: 1 sierpnia 2022 r.). Analogicznie zgłoszone w skardze żądanie wydania zakazu stosowania szczepionek przeciw COVID-19 i traktowanie braku realizacji ww. żądania jako bezczynności nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji skarżącej. Na tym tle wniesiona skarga w istocie przyjmuje formułę tzw. actio popularis, tj. skargi powszechnej, mającej na celu działanie w interesie publicznym. Formuła ta nie jest jednak znana procedurze sądowo-administracyjnej. Sąd kontroluje działania – oraz odpowiednio bezczynność (por. art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – administracji publicznej w indywidualnych sprawach (postępowaniach administracyjnych z udziałem obywateli oraz innych podmiotów administrowanych) (szerzej por. np. uchwałę NSA o sygn. I OPS 3/07, CBOSA). Kontrola ta nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, oderwanego od konkretnego przypadku. Trudno zaś uznać, by złożona skarga była związana z jakimkolwiek postępowaniem administracyjnym wszczętym wobec fundacji. W istocie, zważywszy na treść skargi, nie wykazano bezpośredniego związku nawet z petycjami składanymi do organu w trybie ustawy z 11 lipca 2014 r. o petycjach, których wg domniemania organu skarga ta miała dotyczyć (s. 4 odpowiedzi na skargę). Wynika z powyższego, że fundacja nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś złożona skarga jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy. Wobec tego postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło