V SAB/Wa 40/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędziowie NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), WSA - Beata Krajewska, Protokolant Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 1. zobowiązuje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do rozpatrzenia w terminie 7 dni wniosku S. S. z lutego 2000 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wniosek o przyznanie uprawnień zarejestrowano w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 3.10.1994 r.; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. S. kwotę 100, - zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 sierpnia 2004 r. skargę na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie dotyczącej przyznania jej uprawnień kombatanckich. Równocześnie domagała się przyznania prawa do wypłaty przez ZUS zaległych świadczeń pieniężnych za okres 5 lat i 4 miesięcy z odsetkami. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej uprawnień w 1994 roku. Po upływie 5 lat od złożenia wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., nr 142 ze zm ) przyznał S. S. uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie koncentracyjnym przez okres 1 miesiąca. Decyzja, z prawidłowym pouczeniem o możliwości złożenia w terminie 14 dni do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została doręczona S. S. w dniu 27.01.2000 r. i stała się ostateczna W lutym 2000 r. S. S. złożyła do Kierownika Urzędu pismo, na które odpowiedzi udzielił 1 czerwca 2000 r. Wydział Prawny ( k. 10 akt sadowych ). Pismo skarżącej z lutego 2000 r. zaginęło ( notatka z dnia 1.102004 r. k. 50 akt adm.) i zostało odtworzone postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] wydanym w trybie art. 123 § 1 i 2 kpa. Jak wynika z tego postanowienia pismo skarżącej z lutego 2000 r. stanowiło wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wniosek o przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich zarejestrowano w Urzędzie w dniu 3 października 1994 r. Wniosek ten nie został do dnia dzisiejszego rozjątrzony przez Kierownika Urzędu. W skardze, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 11.112004 r. S. S. zarzuca, że jej pismo z lutego 2000 r. było w rzeczywistości odwołaniem i wnosi o uznanie zaniedbań Urzędu i wydanie decyzji w sprawie przyznania wypłaty świadczeń kombatanckich wynikających z opóźnień w przyznaniu do nich prawa wraz z odsetkami za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie . Na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. oświadczył, że wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie w 1994 r. wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich nie został rozpatrzony przez organ. Sygn. akt V SAB/Wa 40/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepis art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) dopuszcza skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji w przypadku, gdy organ ten, mimo upływu terminu określonego w przepisach prawa procesowego, uchyla się od wydania decyzji lub postanowienia w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4 tej ustawy. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy w dacie orzekania organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. W sprawach dotyczących bezczynności organu administracji Wojewódzki Sąd Administracyjny może orzekać tylko wówczas, gdy bezczynność jeszcze istnieje w momencie orzekania. W takim wypadku, zgodnie z art. 149 p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania stosownej decyzji, aktu, dokonania czynności. Jak wynika z akt sprawy - odtworzony postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].10.2004 r., wniosek S. S. z lutego 2000 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich zarejestrowano w Urzędzie do Spraw Kombatantów w dniu 3 października 1994 r. - nie został rozpatrzony przez ten organ. Stosownie do przepisu art. 217 § 3 kpa w zw. z art. 219 kpa organ administracji obowiązany jest wydać wnioskowane przez stronę zaświadczenie lub postanowienie o odmowie wydania takiego zaświadczenia w terminie 7 dni. Skarga na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy rozpatrzeniu wniosku strony z lutego 2000 r. o wydanie I przedmiotowego zaświadczenia jest więc uzasadniona. Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. 3 § 2 pkt.. 8 p.s.a. w zw. z art. 149 I p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku zobowiązując Kierownika Urzędu do rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni. Skarżąca podtrzymując swą skargę wskazywała na istnienie roszczeń finansowych, związanych z długotrwałym stanem bezczynności organu przy wydawaniu decyzji z dnia [...].12.1999 r. na mocy której przyznano jej uprawnienia kombatanckie. Przepisy p.s.a. nie przewidują skargi do WSA na przewlekłość postępowania administracyjnego, jeśli w postępowaniu tym, choć z opóźnieniem, wydany został stosowny akt administracyjny. Sygn. akt V SAB/Wa 40/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny ma zakres kompetencji wynikający z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która w art. 1 i 3 przewiduje, iż sąd ten kontroluje zgodność z prawem decyzji administracyjnych, innych aktów i zachowań organów administracji, a także orzeka o ich bezczynności co do wydania decyzji, aktów i innych zachowań, wskazanych w art. 3 ustawy. Sąd administracyjny nie rozpatruje, ponieważ nie leży to w jego właściwości, sprawy roszczeń odszkodowawczych związanych czy wynikających z bezczynności organu administracji, i to nawet wtedy, gdy sam stwierdza fakt tego rodzaju bezczynności, orzekając na podstawie art. 3 ustawy. Tym bardziej nie może tego czynić, gdy stanu bezczynności już nie ma w dacie składania skargi, jak to ma miejsce odnośnie decyzji z dnia [...].12.1999 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich skarżącej. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że sprawa skarżącej toczyła się wyjątkowo opieszale. Kodeks postępowania administracyjnego jasno wskazuje, iż załatwienie sprawy powinno nastąpić w ciągu miesiąca od daty złożenia wniosku, a w sprawie skomplikowanej -w ciągu dwóch miesięcy (art. 35 § 3 Kpa). Artykuł 36 tegoż aktu przewiduje nadto, iż o każdym wypadku braku załatwienia sprawy w terminie organ administracji sam, wyprzedzająco, powinien zawiadomić stronę i podać jej nowy termin załatwienia sprawy oraz wyjaśnić przyczyny zwłoki (nawet jeśli jest to niezależne od organu). Artykuł 38 Kpa przewiduje, iż pracownik organu, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 36 Kpa - podlega odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej albo przewidzianej w innych przepisach prawa. Zwłoka w sprawie skarżącej była wyjątkowo długa, liczy się w latach. Jest ewidentne, że powinności organu administracji wynikające z cytowanych przepisów kpa nie były dopełnione. Zwłoka w sprawach podobnego rodzaju jest szczególnie naganna, ponieważ uprawnienia kombatanckie dają prawo do świadczeń funkcjonalnie należących do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, a wiec spełniających funkcje alimentacyjne w szerokim tego słowa znaczeniu, służąc sfinansowaniu wydatków utrzymania uprawnionego. Zgodnie z art. 77 Konstytucji każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka mu została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Konstytucja dobitnie podkreśliła zasadę odpowiedzialności majątkowej za szkody wyrządzone przez władzę publiczną, która to kwestia dotychczas była regulowana tylko na szczeblu ustawowym (Kodeks cywilny, art. 417 i nast.). Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych są wyznacznikiem poprawnego, a więc zgodnego z prawem działania organów administracji. Nie ma wątpliwości. że przewlekłość postępowania Sygn. akt V SAB/Wa 40/04 administracyjnego, zwłaszcza długotrwała (kilkuletnia), mająca kwalifikowany charakter z uwagi na zaniechanie przez organ administracji także powinności wynikających z art. 36 Kpa. może stać się podstawą roszczenia odszkodowawczego ujmowanego jako mające swe źródło w fakcie bezczynności (a nie w decyzji administracyjnej). Kwestia ta jest niesporna w piśmiennictwie dotyczącym kpa. Jednakże orzekanie w sprawach odszkodowawczych tego rodzaju nie należy do kompetencji WSA, lecz do właściwości sądów powszechnych, jako sprawa cywilna. W postępowaniu tym muszą być ustalone wszelkie przesłanki odpowiedzialności (szkoda, jej wysokość, związek przyczynowy między faktem bezczynności a poniesioną szkodą) i bez ich szczegółowej analizy, czego dokonać musi sąd cywilny, nie można przewidywać zasadności czy bezzasadności roszczenia, ani decydować o jego bycie w ramach rozpatrywania innej sprawy. Z tych wszystkich względów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.