V SAB/Wa 42/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Anna Falkiewicz - Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich przy udziale K. D. na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 lutego 2014 r. o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych 1. stwierdza bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku; 2. stwierdza, że bezczynność organu nastąpiła bez rażącego naruszenia prawa; 3. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu. Przedmiotem skargi wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej jako Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 19 grudnia 2014 r. jest bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji odnośnie postępowania wszczętego wnioskiem uczestnika K. D. z dnia 17 lutego 2014 r. dotyczącego umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r. K. D. wniósł o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. W dniu 7 października 2014 r. do Biura KRRiT wpłynęło pismo K. L., Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, w którym zwracano się o informację, czy wniosek został rozpoznany, albo w jakim terminie zostanie wydana decyzja w tej sprawie. Pismem z dnia 8 października 2014 r. K.D. został wezwany do uzupełnienia wniosku o wskazane dowody, o czym pismem z dnia 14 października 2014 r. KRRiT poinformowała K. L. z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. W piśmie z dnia 2 listopada 2014 r. K.D.wskazał na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały umorzenie należności. Dnia ... grudnia 2014 r. KRRiT wydała decyzję nr ... (wysłana 9 grudnia 2014 r., doręczona Skarżącemu dnia 11 grudnia 2014 r.) w przedmiocie umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Dnia 8 grudnia 2014 r. do Biura KRRiT wpłynęła skarga Rzecznika Praw Obywatelskich na bezczynność KRRiT w rozpoznaniu wniosku K.D. o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł w niej o zobowiązanie KRRiT do rozpoznania wniosku K. D., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z wydanym w sprawie wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. RPO wskazał na naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 35 § 1, § 3 i § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie i niezałatwienie sprawy Wnioskodawcy bez zbędnej zwłoki oraz przekroczenie ustawowego terminu rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości w opłatach abonamentowych; b) art. 36 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawiadomienia Wnioskodawcy w ustawowym terminie o niezałatwieniu sprawy w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości abonamentowych z podaniem przyczyn zwłoki oraz ze wskazaniem nowego terminu jej załatwienia; c) art. 12 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nierozpoznanie wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych Wnioskodawcy w terminach wynikających z k.p.a., pomimo istnienia ustawowego obowiązku do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady szybkości postępowania oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wniosła o jej oddalenie. Organ, wobec zarzutów Skarżącej dotyczących bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzja nr ... została wydana przez KRRiT dnia ... grudnia 2014 r., natomiast skarga Rzecznika Praw Obywatelskich została nadana w placówce Poczty Polskiej S.A. dnia 5 grudnia 2014 r. (wpłynęła do organu dnia 8 grudnia 2014 r.), wobec czego należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie KRRiT nie pozostawała w bezczynności, a tym samym skarga zasługuje na oddalenie. Na marginesie organ ponadto wskazał, że z informacji przekazanej przez Pocztę Polską S.A. wynika, iż w momencie złożenia wniosku o umorzenie zaległości przedmiotowa należność była już wyegzekwowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. , poz. 267 z p. zm., dalej: k.p.a. ) organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (patrz: wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie wywiązała się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Przepisy art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a. ), dają stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania, jak również jego bezczynność. Uprawnienie to sprowadza się do żądania wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Na sąd nakłada natomiast, obok oceny czy mamy do czynienia z przewlekłością lub bezczynnością, obowiązek ustalenia czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może także, na wniosek lub z urzędu, orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do bezczynności organu w okresie od daty złożenia przez uczestnika wniosku tj. 18 lutego 2014 r. (data doręczenia organowi wniosku uczestnika) do 9 grudnia 2014 r. (data nadania decyzji do uczestnika). W tym okresie organ nie informował ani uczestnika, ani Skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminach, o jakich mowa w art. 35 § 3 k.p.a., mimo że Skarżący pismem z 7 października 2014 r. (czyli po ponad pół roku od złożenia wniosku) ponaglał organ do podejmowania czynności w sprawie. Pierwsze pismo w sprawie organ wystosował do wnioskodawcy – uczestnika dopiero w dniu 8 października 2014 r., wzywając go do uzupełnienia wniosku o wskazane dowody, jednakże dokonał tego dopiero po ponagleniu wystosowanym przez RPO (Skarżący otrzymał informację o tym w piśmie z dnia 14 października 2014 r.). Po uzupełnieniu przez uczestnika (pismem z dnia 2 listopada 2014 r.) organ nie informował ani uczestnika, ani Skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W piśmie skierowanym do RPO organ wskazał jedynie enigmatycznie, że decyzja "powinna zostać wydana w drugiej połowie listopada 2014 r.". Ostatecznie sprawę rozstrzygnięto wydaniem decyzji z dnia ...grudnia 2014 r., która jednakże została wysłana do uczestnika w dniu 9 grudnia 2014 r., po dacie otrzymania przez organ skargi na bezczynność, wywiedzionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzję o umorzeniu wnioskodawca otrzymał w dniu 11 grudnia 2014 r. Ocena przedstawionych akt prowadzi więc do wniosku, że organ nie załatwił sprawy, zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. (bez zbędnej zwłoki) ani w miesięcznym czy dwumiesięcznym terminie, o jakim mowa w art. 35 § 3 K.p.a. Organ, wbrew art. 36 k.p.a. nie informował w tym czasie strony postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie o jakim mowa w art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. organ w postępowaniu, w którym potrzebne jest przeprowadzenie czynności wyjaśniających, ma 1 miesiąc na wydanie decyzji administracyjnej. Gdyby sprawa była szczególnie skomplikowana - 2 miesiące. Wyżej wskazane zaniechanie organu daje podstawy do uznania jego bezczynności, gdyż organ pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy, nie podejmował w tym czasie czynności celem zakończenia postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Sąd uznał jednocześnie, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącej z uwagi na stopień przekroczenia terminu do wydania aktu i brak obiektywnie istotnych okoliczności uzasadniających przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Sąd, z uwagi na wydanie w dniu ... grudnia 2014 r. merytorycznej decyzji, umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonanie czynności, na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.