V SAB/Wa 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić [...] sp. z o.o. w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek [...] sp. z o.o. w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania. W dniu 21 sierpnia 2015 r. wpłynął do Sądu sprzeciw [...] sp. z o.o. w [...] (zwanego dalej skarżącą spółką) od ww. postanowienia. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a. w brzmieniu przed 15 sierpnia 2015 r.) zarządzenie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 12.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za rok 2014 wynosi 842864,00 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 107.822,61 zł. Natomiast z nadesłanego zeznania CIT 8 wynika, że spółka nie uzyskała żadnych dochodów za rok 2014 r. Skarżąca wskazała, iż posiada rachunek bankowy, jednakże nie wskazała czy posiada zgromadzone na nim środki pieniężne. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka prowadzi działalność rolniczą, jednakże z uwagi na brak unijnych dopłat wyrównawczych jest w bardzo złej sytuacji płatniczej. Spółka poniosła bardzo dużą stratę za rok poprzedni a wszystkie środki własne oraz możliwe dopłaty wspólników musiała przeznaczyć na koszty produkcji bieżącej. Dodatkowo wskazano, iż Spółka nie może zbyć gruntów rolnych bowiem są one obciążone hipotekami. Ponieważ podane informację były nie wystraczające do rozpoznania przedmiotowego wniosku zarządzeniem z dnia 21 września 2015 r. wezwano skarżąca spółkę do złożenia dodatkowych informacji oraz nadesłanie dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącej spółce w sposób zastępczy przewidziany w art. 73 § 4 p.p.s.a. w dniu 19 października 2015 r. (k-53 akt sądowych), a więc termin do uzupełnienia mijał z dniem 26 października 2015 r. Do dnia dzisiejszego spółka nie nadesłała żądanych dokumentów. Rozpatrując przedmiotowy wniosek merytorycznie należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej spółki. Podnieść należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na pełne poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej spółki do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca spółka nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, nie przedstawiła bowiem dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Uznać więc należy, iż skarżąca spółka nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła, a tym samym przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.