V SAB/Wa 5/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA - Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na bezczynność Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 227 k.p.a. postanawia: odrzucić skargę Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 9 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi datowanej na 28 maja 2008 r. poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub czynności – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 22 lutego 2010 r. pełnomocnik wskazał, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji związana z nierozpoznaniem skargi z dnia 22 września 2007 r. skierowanej do Prezesa ARiMR w trybie art. 227 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kompetencje wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych określone zostały w art. 3 p.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach Stosownie do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż powyższy tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r. III SAB 108/99). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99). Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego, co mając na uwadze - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.