V SAB/Wa 5/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazuje straty wynikające z amortyzacji środków trwałych, ale nie posiada zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, nie jest w stanie likwidacji i nadal prowadzi działalność gospodarczą, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) spółce prawa handlowego, uznając, że mimo wykazywanych trudności finansowych, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie ma zaległości podatkowych ani wobec ZUS, nie jest w stanie likwidacji, a wpis sądowy w wysokości 100 zł stanowi wydatek związany z bieżącą działalnością, który spółka powinna być w stanie pokryć. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej powinno być rozpatrywane w kontekście jej zdolności do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie obciążania budżetu państwa kosztami jej sporów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz stratę za ostatni rok obrotowy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że większość kapitału zakładowego została wniesiona aportem, a spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty sądowej. Mimo trudności finansowych, spółka nie ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, nie zatrudnia pracowników i nie zaciągnęła kredytów. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz fakt, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C B. P. Sp. z o.o. we W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności informacji w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca spółka złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 7000,00 zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 1895,53 zł. W uzasadnieniu do wniosku zawartym w piśmie z 31 marca 2014 r. wyjaśniono, iż 46.000,00 zł kapitału zakładowego zostało wniesionych aportem w postaci mebli biurowych. Suma bilansowa na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosi 35721,99 zł, a w skład majątku wchodzą przede wszystkim meble biurowe oraz wyposażenie. Na fundusz specjalny w kwocie 20.000,00 zł, który powstał w roku 2007 w związku z koniecznością zachowania wymaganych przez kodeks spółek handlowych proporcji pomiędzy wynikiem Spółki a jej kapitałami, składają się tylko i wyłącznie elementy wyposażenia wniesione w aport. Spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty. Wskazano również, iż w chwili obecnej nie ma przeszkód "kapitałowych" do kontynuowania działalności gospodarczej, ale brak jest nadwyżek pozwalających na próbę poprawienia bieżącej płynności finansowej w drodze różnych form spieniężenia aktywów, którymi dysponuje spółka. Natomiast bieżąca sytuacja spółki nie jest negatywna z uwagi na brak zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego a strata wynika tylko z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie zaciągnęła i nie poręczyła kredytów. Aktualnie spółka nie prowadzi konta bankowego, a stan kasy wynosi 0 zł. Obecnie spółka ponosi tylko koszty opłat za usługi telekomunikacyjne 35 zł/m-c. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez Skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego (100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej) uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu". Oddalając wniosek kierowano się tym, iż Skarżąca spółka jest podmiotem prowadzącym nadal, pomimo wskazywanych trudności finansowych, działalność gospodarczą. Nie ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 2 kwietnia 2014 r. wynika, iż Skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, iż bieżąca działalność spółki jest finansowana przez Prezesa Zarządu, który dąży do "powstania i maksymalizacji zysków". W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które mogą być pokrywane ze środków finansowych uzyskiwanych przez wnioskodawcę z różnych źródeł. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń. W ocenie referendarza skarżąca będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł i w związku z tym winna partycypować w kosztach postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło