V SAB/Wa 6/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J.P. na bezczynność Urzędu Miasta W. w sprawie umorzenia należności z tytułu opłat za komunalny lokal mieszkalny postanawia: odrzucić skargę J.P. w dniu 2 kwietnia 2007 r., zwróciła się do Skarbnika Miasta W. wniosek o umorzenie zadłużenia za lokal mieszkalny. Pismem z dnia [...] października 2007 r. znak [...] Skarbnika Miasta W., działając z upoważnienia Prezydenta W., nie wyraził zgody na umorzenie zadłużenia. W piśmie wyjaśniono, iż w myśl przepisu § 2 uchwały Nr LXXVI/2333/2006 Rady miasta W. z dnia 13 czerwca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, należność może zostać umorzona w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki przemawiające za ich umorzeniem. Jednocześnie wskazano, iż w przypadku zainteresowanej zgoda na umorzenie byłaby bezpodstawnym preferowaniem wnioskodawczyni wobec innych osób zajmujących mieszkania komunalne, które mimo trudności finansowych starają się wywiązywać z e swoich zobowiązań. Następnie pismem z 13 listopada 2007 r. J.P. zwróciła się o "uzupełnienie decyzji z [...].10.07 (...) co do rozstrzygnięcia i co do prawa odwołania". Podniosła, iż pismo z [...] października 2007 r. nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, pismem z [...] grudnia 2007 r. Urząd Miasta W. poinformował zainteresowaną, iż wnioski o udzielenie ulgi w spłacie należności z tytułu opłat za komunalne lokale mieszkalne, zajmowane na podstawie umów najmu lub bezumownie, rozpatrywane są na podstawie uchwały Rady miasta W. nr LXXVI/2333/2006 z dnia 13 czerwca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Jednocześnie wyjaśniono, że § 5 ust. 2 ww. uchwały przewiduje, że odmowa udzielenia ulgi następuje w drodze oświadczenia woli wierzyciela. Ponadto przepisy ustawy nie przewidują drogi odwoławczej. Zaznaczono, iż złożone przez J.P. podanie z 7 kwietnia 2007 r., nie zawierało wniosku o rozłożenie na raty spłaty zadłużenia a dotyczyło jedynie umorzenia zadłużenia, natomiast rozłożenia na raty można dokonać na wniosek dłużnika. Pismem z 14 stycznia 2008 r. zainteresowana zwróciła się do Sądu Rejonowego w W. z powództwem o "wzajemne ustalenie prawa do umorzenia zadłużenia". W dniu [...] stycznia 2008 r., pismem o nr [...], Urząd Miasta W. poinformował J.P., iż brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za lokal mieszkalny należący do zasobów komunalnych W. Podkreślono, iż przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego normują postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych. Najem lokalu (na podstawie zawartej umowy o charakterze cywilno-prawnym) jak też kwestie rozliczania się z należnych z tego tytułu opłat, nie zalicza się do spraw objętych ww. ustawą. W dniu [...] lutego 2008 r. (data nadania pocztowego) J.P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność "Zastępcy Skarbnika W. Dyrektora Biura Podatków i Egzekucji Urzędu Miasta W". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z dyspozycją art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana pod względem zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy p.u.s.a.). Innymi słowy, przedmiotem tym są konflikty w sferze stosunków administracyjnoprawnych sensu largo tj. spory, co do zgodności z prawem działania administracji publicznej w sferze, w jakiej organ administracji został upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków (osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej) niepowiązanych z nim, ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej. Jedną ze stron tych stosunków jest organ administracji publicznej, drugą zaś ów podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa obowiązującego została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować jego prawa i obowiązki. Kontrola działalności administracji publicznej ma charakter ograniczony, co oznacza, że są nią objęte jedynie działania administracji wskazane w ustawie, i to dopiero po dopełnieniu przez skarżącego określonych warunków. Wynika on przede wszystkim z przepisów wyznaczających zakres właściwości sądów administracyjnych oraz postanowień procesowych określających przesłanki dopuszczalności skargi oraz granice postępowania sądowoadministracyjnego (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz 2004, s. 14-16). Zakres przedmiotowy i podmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest wyznaczony przez pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach ( §3 art. 3 ustawy p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie J.P. skarżąca złożyła J.P. złożyła skargę na bezczynność "Zastępcy Skarbnika. W. Dyrektora Biura Podatków i Egzekucji Urzędu Miasta W.". Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. (pkt 8). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o organach administracji publicznej - rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Urząd Miasta W., którego bezczynność została zaskarżona, z uwagi na treść powołanego powyżej przepisu nie jest organem administracji publicznej. W związku z powyższym stwierdzić należało, iż skarga wniesiona została w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych. Jak to już bowiem zaznaczono powyżej zakres przedmiotowy i podmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest ograniczony, a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Jednocześnie podnieść należy, iż zgodnie z § 3 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu W. nadanego zarządzeniem Prezydenta W. z dnia 4 kwietnia 2007 r., nr 312/2007, Urząd jest jednostką organizacyjną, przy pomocy której Prezydent wykonuje należące do jego kompetencji zadania. Urząd Miasta nie jest jednakże organem administracji publicznej, którego działalność podlegałaby kontroli przez sądy administracyjne. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.