V SAB/Wa 79/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie rozpoznania odwołania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić J. K. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pod poz. [...] dnia 5 listopada 2024 r. Pismem z dnia 11 listopada 2024 r. J. K. (dalej: Skarżący, Strona) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: Organ), która jak wynika z żądania skargi mimo ponaglenia nie rozpoznała odwołana dotyczącego zawieszenia Skarżącemu prawa do wykonywania zawodu lekarza przez Okręgową Radę Lekarską w K.. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na rozpoznanie odwołania Skarżącego od uchwały nr 4/2024 Okręgowej Rady Lekarskiej w K. z dnia 21 lutego 2024 r. zawieszającej Skarżącego w prawie wykonywania zawodu lekarza do czasu ukończenia postępowania. Organ wyjaśnił tutaj, iż przedmiotowe odwołanie Skarżącego zostało rozpatrzone przez Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w dniu 14 czerwca 2024 r. w wyniku czego została podjęta uchwała nr 11/24/IX-pouf. Dołączono przy tym treść tej uchwały przy aktach administracyjnych dołączonych do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne, jak i opisane wyżej okoliczności faktyczne Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Zasadniczym celem skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Pogląd taki przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów: z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (w odniesieniu do bezczynności) oraz z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (w odniesieniu do przewlekłości). W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów opieszałości organu administracji powinna być dokonywana przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy, w chwili wniesienia skargi (11 listopada 2024 r.) nie występował zarzucany skargą stan bezczynności co do rozpoznania przedmiotowego odwołania ponieważ postępowanie w sprawie nierozpoznania odwołania Skarżącego od uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z 21 lutego 2024 r. zostało zakończone wydaniem przez organ uchwały z 14 czerwca 2024 r., która powinna zostać przekazana skarżącej przy piśmie z 14 czerwca 2024 r. Podkreślić należy, że zasadniczo to wydanie aktu kończy postępowanie, nie zaś jego doręczenie (por. np. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I FPS 5/07, czy II FPS 7/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Datę zakończenia postępowania należy zatem odnosić do wydania spornej uchwały tj. do 14 czerwca 2024 r. W tej bowiem dacie (sporządzenia i podpisania) rozstrzygnięcie to rozpoczęło swój byt prawny. Brak dowodu doręczenia tej uchwały w aktach administracyjnych sprawy pozostaje bez znaczenia dla oceny wniesionej skargi na bezczynność. Ewentualny fakt faktycznego braku doręczenia przedmiotowej uchwały stronie skarżącej stanowić może natomiast okoliczność istotną w przypadku skargi na rozstrzygniecie wydane w ramach II instancji tj. wydane w przedmiocie rozpoznania odwołania, które jak wynika ze skargi na bezczynność w ocenie Skarżącego nie zostało rozpoznane do dnia wniesienia skargi. Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność, niezależnie od uprzedniego wystosowania ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., stanowi przeszkodę w merytorycznym jej rozpoznaniu przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.