V SAB/Wa 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na przewlekłość postępowania Ministra Finansów w sprawie z wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia; oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr. [...] o umorzeni, jako bezprzedmiotowego , postępowania w sprawie wniosku W. S. (zwany dalej skarżącym), z dnia [...] sierpnia 2011r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r., W. S. wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...],utrzymującego mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], w sprawie umorzenia postępowania z wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uchybieniu terminowi do załatwienia ww. wniosku Strony i rozpatrzenia przedmiotowego wniosku bez zbędnej zwłoki. W dniu [...] stycznia 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów. Zarzucił, iż organ przekroczył termin, w którym winien był załatwić sprawę, naruszając tym samym art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. W dniu [...] lutego 2014 r., tj. już po wniesieniu przez skarżącego skargi, Minister Finansów wydał postanowienie o numerze [...], w którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. W pierwszej kolejności organ wskazał, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej nie zostało obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podniósł, że materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący wniósł w dniu [...] sierpnia 2011r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jako kolejny wniosek w tym przedmiocie. Tożsamy wniosek skarżący wniósł w dniu [...] marca 2011r. i postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. , rozstrzygając go, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego. Postanowienie to stało się ostateczne z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego, skoro organ orzekł już w tym przedmiocie, to ponowne wydanie orzeczenia w sprawie tożsamego wniosku, przy nie zmienionym stanie faktycznym, jest niedopuszczalne, wręcz stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.. Postępowanie zatem jako bezprzedmiotowe powinno być umorzone, co uczynił organ I instancji wydając postanowienie w dniu [...] sierpnia 2011 r. Na skutek wniesionego zażalenia przez skarżącego, z dnia [...] sierpnia 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał jako organ II instancji postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia naczelnika Urzędu skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2011r. W świetle powyższego Minister Finansów nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...], w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i z uwagi na to, nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty, a także, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w odniesieniu do weryfikowanego postanowienia. Zatem nie można stwierdzić, że weryfikowane postanowienie narusza prawo i to w sposób rażący. Rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że orzeczenie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, iż złożony przez skarżącego wniosek został rozpoznany, a w rezultacie, w dniu [...] lutego 2014 r. wydane zostało postanowienie, o którym była mowa powyżej. Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł o udział Prokuratora w sprawie z uwagi, na fakt złożenia przez organ fałszywych dokumentów do akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest skarga na przewlekłość postępowania, które zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, z jakim zwrócił się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] października 2011 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazać należy, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności ma zasada wyrażona w art. 12 k.p.a., tj. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, cbois.nsa.gov.pl), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Należy zatem podkreślić, że wnioskowane przez skarżącego wzruszenie postanowienia z dnia [...] października 2011 r. miało nastąpić w trybie nadzwyczajnym. Wobec powyższego zadaniem organu była wnikliwa analiza sprawy mająca na celu ocenę, czy w sprawie zaistniała powołana przez skarżącego przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkująca stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Mając zatem na uwadze złożony charakter sprawy nie należało oczekiwać natychmiastowego jej rozstrzygnięcia. Tymczasem już w dniu [...] grudnia 2013 r. (data nadania), tj. jeszcze przed upływem któregokolwiek z terminów określonych w art. 35 § 1 k.p.a. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu [...] stycznia 2014 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów. Natomiast postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia z [...]października 2011 r. Minister Finansów wydał w dniu [...] lutego 2014 r. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania. Szczególnie jeśli wziąć pod uwagę całokształt sprawy, tj. jej złożony charakter oraz działania skarżącego, który z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpił jeszcze przed upływem terminu jaki ustawa przewiduje na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż nie można przypisać organowi przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ nie podejmował bowiem czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a czas prowadzenia postępowania nie przekroczył rozsądnych granic. Minister Finansów wydał w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, a fakt, iż nie jest ono zgodne z wolą skarżącego nie przesądza o przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] listopada 2013 r. W odpowiedzi na wniosek skarżącego zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r., Sąd podnosi, że nie dopatrzył się fałszywych dokumentów w sprawie przez co nie zaistniała, zdaniem Sądu, podstawa powiadomienia Prokuratury o takim fakcie. Jeżeli skarżący posiada jakąkolwiek wiedzę na ten temat, to władny jest sam powiadomić Prokuraturę i przedstawić posiadane dowody. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.