V SAB/Wa 98/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz A. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. A. G. (dalej "skarżący") pismem z dnia 14 września 2025 r. (doręczonym organowi w tym samym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 6 lipca 2025 r. o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez ww. organ w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...] które zakończyło się wydaniem decyzji nr UR.D.WM.DNB.147.2025. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wniósł o jej odrzucenie wskazując, że postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...] zostało zakończone w dniu 25 sierpnia 2025 r. wydaniem decyzji nr UR.D.WM.DNB.147.2025, która została doręczona skarżącemu 26 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). Przewlekłość postępowania zachodzi natomiast wówczas, gdy organ podejmuje określone czynności procesowe, niemniej jednak nie są to czynności zmierzające bezpośrednio do końcowego załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 14 września 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 6 lipca 2025 r. o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez ww. organ w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru [...]. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...] zostało zakończone wydaniem decyzji przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w dniu 25 sierpnia 2025 r. nr UR.D.WM.DNB.147.2025, która została doręczona skarżącemu 26 sierpnia 2025 r. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego jego wniosek z dnia 6 lipca 2025 r. o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...] nie mógł podlegać odrębnemu, merytorycznemu rozpoznaniu. Skarżący ww. wniosek z 6 lipca 2025 r. złożył w toku postępowania wszczętego z urzędu i prowadzonego przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...], zatem należało go potraktować jako pismo zawierające stanowisko skarżącego złożone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji za wystarczające należało uznać ustosunkowanie się organu do złożonego wniosku skarżącego w uzasadnieniu decyzji wydanej 25 sierpnia 2025 r. Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga została wniesiona przez skarżącego po ustaniu stanu bezczynności Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w sprawie wycofania z obrotu i z używania wyboru medycznego [...] z tego względu nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. uchwałę z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19 oraz postanowienie wydane w składzie siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. II OSK 3732/18) wniesienie skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Objęte kognicją sądu administracyjnego bezczynność i przewlekłość postępowania stanowią poddane kontroli sądu stany bezczynności lub przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., których zaistnienie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w indywidualnej sprawie zostały zakwestionowane przez stronę w drodze ponaglenia, w wyniku czego spełniony został, określony w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunek dopuszczalności wniesienia skargi. Jednocześnie kontrolowany w wyniku wniesienia skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Może on być kwestionowany przez stronę postępowania zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym - w obu przypadkach - przy wykorzystaniu tej samej instytucji ponaglenia, funkcjonującej na gruncie obu regulacji, wywierającej wszakże odmienny skutek, z czego jeden polega na zainicjowaniu kontroli administracyjnej, a drugi zawiera się w spełnieniu wymogu niezbędnego dla wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość. Tym samym, termin "w każdym czasie", którym posłużono się w art. 53 § 2b p.p.s.a., a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny za nie do zaakceptowania uznał w uchwale przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność, jak również uznał za nieprawidłowy pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi (por. postanowienie NSA z 17 maja 2024 r. I GSK 570/24). Wyjaśnić przy tym należy, że powyższy pogląd ma, z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a., charakter wiążący, co oznacza, że uchwała ta pozostaje wiążąca również dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. Tym samym za niedopuszczalną uznano skargę na bezczynność wniesioną po załatwieniu sprawy, bowiem nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że brak jest przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd. Jak podkreślano w powyższej uchwale, zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. W ocenie Sądu zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powyższy pogląd jest ugruntowany i znajduje swoje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20; 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2968/19 oraz sygn. akt II OSK 1004/19 i sygn. akt II OSK 2968/19; 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1117/19; 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 531/21 i sygn. akt I OSK 1051/21, z 10 października 2024 r. sygn. akt III OSK 2093/24). Zaprezentowane stanowisko znajduje również zastosowanie w przypadku decyzji nieostatecznej. Zatem także wniesienie skargi do sądu administracyjnego już po zakończeniu przez organ administracji prowadzonego w danej instancji postępowania, stanowił przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi i skarga taka podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OZ 1575/22 i z 16 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 105/24). Reasumując skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność po wydaniu decyzji przez organ, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.