V SAB/Wa 99/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Spory powstałe na gruncie ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność należą do kognicji sądów powszechnych, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie zaległych składek ZUS. Prezes ZUS wydał decyzję ustalającą kwoty składek podlegających umorzeniu. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawowych terminów rozpatrzenia sprawy. Organ wniósł o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność postanawia - odrzucić skargę –
M. (dalej także: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie opisanym w komparycji postanowienia.
Dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżąca złożyła w II Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wniosek o umorzenie zaległych składek ZUS zgodnie z ustawą z dnia [...] listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551). Dnia [...] listopada 2015 r. Prezes ZUS wydał decyzję, w której ustalił kwoty składek, które będą podlegać umorzeniu na mocy ww. ustawy. Skarżąca odebrała decyzję osobiście i tego samego dnia sporządziła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, iż organ naruszył ustawowe terminy przewidziane dla rozpatrzenia sprawy i tym samym należy orzec o jego bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca przedłożyła organowi rentowemu wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Analiza tego aktu prawnego pozwala stwierdzić, iż spory powstałe na gruncie zastosowania przedmiotowej ustawy należą do kognicji sądów powszechnych. Zgodnie z art. 1 ust. 16 ustawy od decyzji określających warunki umorzenia, decyzji o umorzeniu i decyzji o odmowie umorzenia należności przysługuje odwołanie do właściwego sądu, w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3, 5 – 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).
Powyższa ustawa, zwana powszechnie "ustawą systemową", wyraźnie wskazuje zaś, iż sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygają sądy powszechne, przyjmując za podstawę Kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy systemowej odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
W świetle powyższego wywodu, uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest właściwy do rozstrzygnięcia skargi złożonej w niniejszej sprawie. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło