V SO/Wa 11/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony przez stronę w związku z bezczynnością organu administracji publicznej, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie posiada wystarczających środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a jego przyznanie jest możliwe na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W przypadku braku wystarczających środków, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
M. D. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skarga została przekazana organowi, który nie odesłał jej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią. Po kolejnym piśmie M. D. i wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonego przed wpłynięciem skargi na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W dniu 18 marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. D. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej: Dyrektor Oddziału) wraz z wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 18.03.2008 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 26 marca 2008 r. przedmiotową skargę (jako złożoną bezpośrednio w Sądzie) przekazano do właściwego organu administracji publicznej – Dyrektora Oddziału, bowiem zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu administracyjnego. Skarga została przekazana w dniu 28 marca 2008 r. za pismem o sygn. akt V KO/Wa 39/08 i odebrana w Oddziale ARIMR w dniu 1 kwietnia 2008 r., jednakże nie została odesłana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. W dniu 1 grudnia 2009 r. M. D. złożył pismo z 30 listopada 2009 r. zatytułowane "Pozew. Skarga", w którym wyjaśnił, iż Dyrektor Oddziału nie podejmuje żadnych czynności w sprawie jego skargi. Do pisma załączył wniosek – sporządzony na urzędowym formularzu PPF z 1.12.2009 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W związku z powyższym – zarządzeniem z 2 grudnia 2009 r. – zwrócono się do M. D. o wyjaśnienie, czy pismo z 30 listopada 2009 r. należy traktować jako wniosek o ukaranie organu grzywną za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nie przekazanie sądowi skargi na bezczynność z 22 grudnia 2008 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Pismem z 14 grudnia 2009 r. wnioskodawca złożył oświadczenie, iż pismo z 30 listopada 2009 r. nie stanowi wniosku o ukaranie organu grzywną. Wobec powyższego należało rozpoznać złożone wnioski o prawo pomocy, uznając, iż wnioskodawca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z bezczynnością organu administracji publicznej. We wniosku z 1 grudnia 2009 r. M. D. wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z pełnoletnim synem, posiada 1/12 część domu na wsi, ½ mieszkania o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolne: [...] ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie rentowe w wys. 570,41 zł brutto, zaś jego syn nigdy nie pracował i nie pobiera zasiłku. Wskazał ponadto, iż żyje tylko dzięki abonamentowi obiadowemu z ośrodka pomocy społecznej, gdyż rentę wydaje na opłaty związane z mieszkaniem oraz na leki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednocześnie, osoba fizyczna może skorzystać z tej instytucji w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy, zgodnie z żądaniem wniosku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło