V SO/Wa 11/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemka przebywająca w ośrodku dla uchodźców, nieposiadająca dochodów ani majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemka, która przebywa w ośrodku dla uchodźców, nie posiada majątku ani dochodów, a jedynie otrzymuje pomoc socjalną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zapewnia jej prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca, cudzoziemka przebywająca w ośrodku dla uchodźców, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazała, że nie posiada dochodów ani majątku, a otrzymywana pomoc socjalna jest niewystarczająca do pokrycia kosztów postępowania. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W dniu ... lipca 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż obecnie przebywa w ośrodku dla uchodźców i nie ma prawa wykonywania pracy na terytorium Polski. Nie posiada źródeł dochodu pozwalających na poniesienie kosztów sądowych ani żadnego majątku. Pomoc socjalna udzielana w ośrodku obejmuje zakwaterowanie, wyżywienie, jednorazową pomoc pieniężną na zakup odzieży, materiały do nauki języka polskiego oraz środki finansowe na zakup środków czystości. Ponadto skarżąca otrzymuje środki finansowe w wysokości ... zł na pokrycie drobnych wydatków. Powyższe środki finansowe nie pozwalają jej na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie, a odmowa zwolnienia spowodowałaby uniemożliwienie jej pełnego udziału w postępowaniu mającym na celu kontrolę decyzji, którą uważa za niezgodną z prawem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. – rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca jest cudzoziemką, nie posiada majątku, oszczędności pieniężnych i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego. Zamieszkuje w ośrodku dla cudzoziemców, gdzie uzyskuje wyłącznie pomoc socjalną. Wysokość środków finansowych pozostających w jej dyspozycji tj. ... zł miesięcznie nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem jej prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło