V SO/Wa 11/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-11

Skład orzekający: Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uznał, że sytuacja majątkowa strony uniemożliwia jej poniesienie kosztów wpisu sądowego, to konsekwentnie należało przyjąć, iż strona nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentowaniem jej przez profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro strona wykazała niemożność poniesienia kosztów wpisu sądowego, to konsekwentnie należy przyjąć, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentowaniem jej przez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił wniosek, przyznając zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata. Po rozpoznaniu zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Ministrowi Finansów w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy W.S. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z 11 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd zauważył, iż skarżący mieszka w W., gdzie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest zasiłek dla osób o niskich dochodach w wysokości [...] na tydzień. Został zwolniony z opłaty czynszu za mieszkanie, a w celu poprawy sytuacji materialnej w dniu 2 czerwca 2014 r. zaciągnął pożyczkę w kwocie [...]. Uwzględniając powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu i zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W pozostałym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy uznał za niezasadny. Sąd Wyjaśnił, iż sprawa nie dotyczy sporu dotyczącego postępowania administracyjnego czy administracyjnego prawa materialnego, lecz wyłącznie realizacji obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie zachodzi zatem w ocenie Sądu potrzeba ochrony interesu skarżącego w postaci ustanowienia adwokata, skoro strona samodzielnie sporządziła przedmiotowy wniosek, wywodząc zarzut niezachowania omawianego obowiązku, a następnie złożyła go do Sądu inicjując w ten sposób skutecznie niniejsze postępowanie. Wyznaczenie takiego pełnomocnika dla strony należałoby bowiem oceniać jako nieuzasadnione przeniesienie ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, postanowieniem z 15 kwietnia 2015r. sygn. akt II GZ 150/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z 11 grudnia 2014 r. sygn. akt V SO/Wa 11/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w sytuacji, gdy Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów wpisu sądowego w wysokości 100 zł, to konsekwentnie należało przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentowaniem go przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu o ukaranie organu grzywną, które hipotetycznie mogą przewyższać wydatki z tytułu wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GZ 150/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego wskazuje, iż mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz po przeprowadzeniu analizy znajdujących się w aktach sprawy dokumentów należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy również w zakresie ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło