V SO/Wa 13/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-31
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, która jest studentką, przebywa w Polsce nielegalnie i utrzymuje się z pomocy rodziców, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Trudna sytuacja materialna, polegająca na zaspokajaniu jedynie podstawowych potrzeb życiowych z ograniczonej pomocy rodziny, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wskazała, że jest studentką, przebywa w Polsce nielegalnie, utrzymuje się z pomocy rodziców, nie posiada majątku ani innych dochodów, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2010 r. Nr ... w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W dniu ... sierpnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata.
W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż jest obywatelką ..., nie posiada żadnego majątku, jest studentką i pozostaje na utrzymaniu rodziców, od których otrzymuje ... zł miesięcznie. Ponadto skarżąca wskazała, iż nie otrzymuje żadnego stypendium socjalnego ani żadnego zasiłku, nie może również podjąć pracy gdyż przebywa w Polsce nielegalnie. W związku z bardzo trudną sytuacją finansową, znacznymi kosztami, które związane są z postępowaniem przed sądem administracyjnym oraz brakiem wykształcenia prawniczego wniosek jest uzasadniony celem należytego reprezentowania jej interesów oraz zapewnienia prawa do rzetelnej obrony przysługujących jej praw.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. – rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Mając powyższe na względzie oraz przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość bowiem dochodów skarżącej z pomocy od rodziny pozwala wyłącznie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych, nie pozwoli natomiast na opłacenie jakichkolwiek kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec faktu, iż skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, referendarz sądowy uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowił ustanowić dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło