V SO/Wa 24/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku E. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia - utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2017 r. Wnioskiem z dnia 15 lutego 2017 r. sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, E. N. (dalej "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż prowadzi w [...] gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, posiada [...] i nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, że otrzymuje świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] miesięcznie (stanowiące jego jedyne źródło utrzymania), zaś jego żona osiąga dochód z tytułu pracy w wysokości [...] miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił swoje miesięczne stałe zobowiązania i wydatki, do których zaliczył: spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego – [...], opłaty za energię elektryczną i gaz – średnio [...]; media – [...]. Ponadto wskazał na wydatki roczne: [...] Dodatkowo podniósł, iż jest zadłużony u rodziny i znajomych w związku z uiszczeniem opłat od skarg wniesionych do sądu administracyjnego w wysokości 1.900 zł, którą to kwotę spłaca w ratach. Po odliczeniu wydatków na utrzymanie rodzinie pozostaje kwota [...]. Do wniosku skarżący załączył kopie dokumentów sporządzonych w języku obcym wraz z kopiami ich tłumaczeń na język polski. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2017 r. wezwano wnioskodawcę do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów wraz z tłumaczeniem na język polski przez osobę uprawnioną do dokonywania tłumaczeń z języka obcego na język polski. W dniu 20 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo wnioskodawcy z 16 marca 2017 r. zatytułowane "Zażalenie", w którym oświadczył, iż zastosowanie się do wezwania Sądu jest dla niego niemożliwe i niewykonalne. W uzasadnieniu podniósł, iż nie dysponuje innymi dokumentami ponad te, które już przedstawił wraz z wnioskiem, nie prowadził "administracji wydatków i nigdy nie przeliczał ich na walutę obowiązującą w Polsce", a ponadto nie stać go na poniesienie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentów z języka [...] na język polski. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wskazał starszy referendarz, ustalenia wymagał szereg istotnych i brakujących danych. Między innymi, czy strona posiada nieruchomości rolne, skoro zainicjowała kilkadziesiąt postępowań sądowoadministracyjnych, których przedmiotem są płatności obszarowe do gruntów rolnych. Określenia wymagały dane dotyczące tytułu prawnego do takiej nieruchomości oraz danych przedmiotowych dotyczących gruntów rolnych, w tym informacji dotyczących dopłat bezpośrednich. Nie uzyskano także informacji dotyczących dochodu z nieruchomości rolnych oraz majątku ruchomego o znacznej wartości. W związku z brakiem uzyskania tych informacji, starszy referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby ustawowa przesłanka prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona. Strona uniemożliwiła porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W sprzeciwie na postanowienie starszego referendarza sądowego strona wskazała, że starszy referendarz sądowy niesłusznie miał nie uwzględnić jego oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia, rodziny, majątku i dochodów zawartych w urzędowym formularzu. Nadmienił, iż podał wszystkie informacje i nie ma nic do dodania. Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zatem inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Należy także pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym, przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu prawidłowo uznał starszy referendarz sądowy, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie należy uznać je za niezasadne. Twierdzenia w nim zawarte nie wnoszą nic nowego do sprawy. Wnioskodawca twierdzi, że nie ustalono, że jego oświadczenie nie jest wiarygodne, zatem powinno ono wywoływać skutki prawne, poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie w jakim o nie wniósł. Starszy referendarz sądowy trafnie wskazał, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy ciąży ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Tymczasem pomimo wezwania, Skarżący nie odzwierciedlił złożonymi dokumentami pełnego obrazu swojej sytuacji majątkowej jaka podlega ocenie w procesie przyznawania pomocy. To Skarżący powinien wykazać się pełną inicjatywą w zakresie udowadniania swoich racji, która jest warunkiem sine qua non pozytywnego rozpatrzenia wniosku i pomimo informacji zwrotnej z Sądu w postaci wezwania nie usunął braków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.