V SO/Wa 3/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-04

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi gospodarstwo rolne, ale jest po skomplikowanej operacji i nie może pracować przez najbliższe 4 miesiące, a jego dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ponieważ jego sytuacja materialna, wynikająca z prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego, niedawnej hospitalizacji po wypadku i niemożności pracy przez okres 4 miesięcy, a także brak oszczędności i niskie dochody, uzasadniają przyznanie pomocy. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca P. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wskazał, że jest osobą samotną, prowadzi gospodarstwo rolne przejęte po rodzicach, od którego nie uzyskał jeszcze realnych dochodów, a ponosił jedynie wydatki. Ponadto, przebywał w szpitalu po wypadku w gospodarstwie, który spowodował złamanie nogi i uniemożliwił mu pracę przez najbliższe 4 miesiące. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale jego miesięczny dochód jest niski i pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... stycznia 2010 r. Nr ... w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolników" z ...11.2009 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... lutego 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) P. B. wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest osobą samotną i sam prowadzi przejęte po rodzicach gospodarstwo. Od czasu przejęcia gospodarstwa skarżący nie uzyskał realnych dochodów, co jest rezultatem niskiej opłacalności produkcji rolnej oraz spraw organizacyjnych związanych z usamodzielnieniem się jako rolnika działającego od sierpnia 2009 r. na własny rachunek. Do dzisiaj skarżący ponosił same wydatki tj. na KRUS, opłaty podatku rolnego, inne ubezpieczenia i pilne remonty maszyn rolniczych. Dopłat bezpośrednich tez jeszcze skarżący nie otrzymał z powodu przejęcia gospodarstwa w drugiej połowie 2009 r. Obecnie skarżący przebywa w Szpitalu gdzie przeszedł operację chirurgiczną wskutek doznanego złamania nogi i innych ciężkich obrażeń w trakcie wypadku jakiemu uległ podczas pracy w gospodarstwie. Skarżący posiada dom o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha oraz zabudowania gospodarcze. Dochód miesięczny z gospodarstwa rolnego skarżący określił w wysokości... zł brutto. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. – rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest natomiast - zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego, pomimo posiadania gospodarstwa rolnego znacznych rozmiarów tj. ... ha jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone oświadczenie oraz nadesłany dokument w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego potwierdzają, iż skarżący który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się sam był w okresie od ... lutego 2010 r. do ... lutego 2010 r. hospitalizowany i przeszedł skomplikowany zabieg operacyjny narządu ruchu. Z zaleceń wypisowych wynika, iż skarżącemu unieruchomiono w opatrunku gipsowym kończynę i w okresie najbliższych 4 miesięcy nie będzie mógł pracować w gospodarstwie rolnym i sam zarabiać na własne utrzymanie. Brak oszczędności pieniężnych i wysokość uzyskiwanych dotychczas dochodów z gospodarstwa rolnego pozwolą skarżącemu wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło