V SO/Wa 32/17

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. R. (dalej: "Skarżąca", "Strona") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że pozostaje w separacji faktycznej z mężem. Mąż nie przyczynia się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Łączny miesięczny dochód Skarżącej wynosi 4.398,50 zł. Zobowiązania i stałe wydatki stanowią kwotę 4.022 zł. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom mieszkalny w Warszawie o pow. 150 m.kw. i szacunkowej wartości 180.000 zł oraz nieruchomość o powierzchni około 1 ha, na której dom jest posadowiony. Nieruchomość jest wykorzystywana na cele magazynowe. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego, na podstawie zarządzenia z 7 czerwca 2017 r. Skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi 20 czerwca 2017 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i uiściła wpis sądowy w wysokości 100 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez Skarżącą na urzędowym formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny, czy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), Skarżącą wezwano do podania informacji oraz nadesłania dokumentów pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Na podstawie informacji przedstawionych na formularzu PPF nie było bowiem możliwe ustalenie sytuacji majątkowej i rodzinnej Strony. Przypomnieć należy, iż wnioskodawca – na którym spoczywa ciężar wykazania uprawnienia do skorzystania z wyjątkowej instytucji prawa pomocy – winien z należytą starannością zapoznać się z treścią wezwania oraz udzielić odpowiedzi na zadane pytania i złożyć wskazane w nim dokumenty, zaś w razie gdyby okazało się to niemożliwe bądź znacznie utrudnione winien wyjaśnić przyczyny takiego braku. Mając na uwadze, że Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Uznać więc należy, że Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do niej wystąpiła. Nadmienić należy, że Skarżąca w dniu 29 czerwca 2017 r. wpłaciła kwotę 100 zł na konto wpisu sądowego. Dowód uiszczenia wpisu włączono do akt o sygn. V SO/Wa 32/17. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.