V SO/Wa 53/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku W.S. o wymierzenie Ministrowi Finansów grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz kompletnych akt administracyjnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowę ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowę ustanowienia adwokata. Skarżący złożyły sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie, co - zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.), oznacza, że postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, iż wydając zaskarżone postanowienie, referendarz sądowy pominął oświadczenie Skarżącego złożone w punkcie 13 urzędowego formularza wniosku oznaczonego "PPF". Referendarz sądowy powinien dokładnie zapoznać się z treścią złożonego wniosku "PPF" o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca oświadczył, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 §1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z póżn. zm.) Złożone oświadczenie dotyczy wszystkich punków części I i II uzupełnionego wniosku, stosownie do przepisu art. 255 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest jednak od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że rozpoznający wniosek referendarz sądowy albo Sąd oceniają spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Dlatego złożenie oświadczenia o którym mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 z zm.) nie zastępuje obowiązku przedstawienia na wezwanie sądu lub referendarza sądowego dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dokonując oceny złożonego w niniejszej sprawie wniosku, zawartych w nim oświadczeń, przedstawionych dokumentów oraz dodatkowych wyjaśnień w zestawieniu z treścią wezwania oraz udzieloną odpowiedzią Sąd stwierdza, że na ich podstawie nie można ustalić faktycznej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. Powoływane okoliczności, takie jak zamieszkiwanie Skarżącego w W., stanowią pewne utrudnienie w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jednakże nie zwalniają Strony z obowiązków nałożonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Analizując złożone przez wnioskodawcę oświadczenia stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił informacji o które został wezwany zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2015 r. oraz nie nadesłał wymienionych w tym piśmie dokumentów. Przypomnieć należy, że ww. zarządzeniem skarżący został wezwany do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. W szczególności ustalenia wymagało, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc finansową od Rządu A. "dla osób o niskich dochodach", to czy osiąga inne dochody, czy jest osobą bezrobotną, czy w ciągu ostatniego roku podejmował prace na terytorium W., a jeśli tak, to jakiego rodzaju i w jakich okresach, gdzie i na podstawie jakiego tytułu prawnego wnioskodawca zamieszkuje i jakie są związane z tym opłaty, czy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe na terytorium A., czy też na terytorium Polski, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy posiada członków rodziny, w tym również w Polsce, na których ciąży obowiązek wzajemnej pomocy, obowiązek alimentacyjny, czy wnioskodawca w ciągu ostatniego roku przebywał na terytorium Polski, czy podróżował komunikacją lotniczą, bądź inną komunikacją, jak często, jakie wydatki z tego tytułu poniósł w ciągu ostatniego roku, czy posiada majątek ruchomy, jakie są jego miesięczne wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem, a także czy posiada rachunki bankowe bądź środki pieniężne zgromadzone w inny sposób. Skarżącego wezwano również do złożenia dokumentów, tj. wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, tytułu prawnego, na podstawie którego wnioskodawca korzysta z mieszkania wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski, dokumentu, z którego wynika, że korzysta z pomocy finansowej, pomocy socjalnej bądź innej pomocy na terytorium A. ze wskazaniem jej miesięcznej wysokości wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski. Powołane zarządzenie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, wobec czego należało uznać, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wystąpiła w odniesieniu do jego osoby. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjna w Warszawie, opierając się na przepisach art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), orzekł jak w sentencji postanowienia.