V SO/Wa 6/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2010 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu... kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) A. K. wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest młodym rolnikiem, pozbawionym pomocy publicznej na rozpoczęcie działalności wskutek bezprawnej bezczynności ARiMR. Rolnictwo jest obecnie jedynym źródłem jego utrzymania. Produkcja rolna w ostatnich miesiącach jest wyjątkowo niedochodowa. Ceny zbóż i innych płodów rolnych utrzymują się na niespotykanie niskim poziomie. Skarżący nie posiada żadnych rezerwowych środków finansowych, a w najbliższych tygodniach będzie zmuszony pożyczyć pieniądze na zakup materiału siewnego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha. W dodatkowych oświadczeniach złożonych na wezwanie skarżący wskazał, iż zamieszkuje wraz z matką w jej mieszkaniu, jednak nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Na utrzymanie miejsca zamieszkania łoży do rąk matki ... zł miesięcznie. Średniomiesięczne wydatki skarżącego na wyżywienie, ubranie i leczenie wynoszą około ... zł. Skarżący raz w roku uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych w wysokości ... zł i w całości przeznacza je tytułem nakładów w produkcji rolnej, zatem nie stanowią one zysku. Skarżący nie posiada przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 EURO, jest jedynie współwłaścicielem samochodu rok produkcji ... r., którego wartość wynosi kilka tysięcy złotych. Skarżący spłaca kredyt gotówkowy zaciągnięty w celu pokrycia kosztów bieżącego utrzymania własnego i gospodarstwa rolnego (rata miesięczna – ... zł), opłaca składki KRUS ... zł kwartalnie oraz podatek rolny – około ... zł rocznie. W okresie wiosennym ponosi znaczne nakłady na zakup materiału siewnego, środków ochrony roślin, a także najem sprzętu rolniczego do zabiegów agrotechnicznych. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż skarżący nie posiada zgromadzonych na nich oszczędności pieniężnych. Z zaświadczenia Urzędu Gminy D. wynika, iż statystyczny przeciętny roczny dochód z gospodarstwa wynosi ... zł. W nadesłanym oświadczeniu skarżący przyznał również, iż pożycza od rodziny środki finansowe w celu spłaty kredytu i karty kredytowej. Skarżący pobiera dopłaty również do dzierżawionych gruntów rolnych jednak w całości przeznacza je na opłacenie czynszu dzierżawnego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. – rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest natomiast - zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego, pomimo posiadania gospodarstwa rolnego znacznych rozmiarów tj. ... ha jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone oświadczenia oraz nadesłane dokumenty potwierdzają, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się sam. Brak oszczędności pieniężnych i wysokość uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa rolnego z uwzględnieniem wskazanych kosztów pozwalają skarżącemu wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.