VI SA/Wa 100/06
WyrokWSA w Warszawie2006-04-10
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Maria Jagielska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym może zostać wydane dla pojazdu Straży Gminnej, jeśli jego użycie w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego ma charakter hipotetyczny, a nie bezpośredni?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu Straży Gminnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uprzywilejowanie pojazdu może nastąpić wyłącznie w przypadku bezpośrednich działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań hipotetycznych. Działalność Straży Gminnej w zakresie ratowania życia i zdrowia ma charakter pomocniczy, a zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych rodzi zagrożenie bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Komendant Straży Gminnej w C. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wydania zezwolenia, uznając, że pojazd nie jest używany w związku z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Komendant Straży Gminnej wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak możliwości odwołania od negatywnej opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant apl. prok. Weronika Masny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Komendanta Straży Gminnej w C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę
Pełniący obowiązki Zastępcy Dyrektora Departamentu Zezwoleń i Koncesji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji działający z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia
[...] listopada 2005 roku na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Straży Gminnej w C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją
nr [...], wydaną z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 roku w sprawie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu marki [...], nr rej. [...], nr nadwozia [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nadanie atrybutu pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji może nastąpić na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108,
poz. 908 z późn. zm.) wyłącznie w przypadku używania tego pojazdu w związku
z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przewidywana możliwość uprzywilejowania pojazdu dotyczy jedynie przypadków bezpośrednich faktycznych działań związanych
z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych
i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Konieczność takiego stosowania przepisu wynika również z faktu, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób wpływa na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ogranicza możliwość właściwego korzystania z uprzywilejowania pojazdu, które obligatoryjnie korzystają z uprzywilejowania w ruchu drogowym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych, straże gminne zostały powołane do ochrony porządku publicznego. Natomiast stosownie do art. 11 pkt 3 w/w ustawy do zadań straży należy w szczególności jedynie współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia
i zdrowia obywateli.
Niezależnie od powyższego, [...] Komendant Wojewódzki Policji
w G., sprawujący z ramienia Komendanta Głównego Policji nadzór nad działalnością straży w zakresie fachowym, zaopiniował negatywnie wniosek Komendanta Straży Gminnej w C. o uprzywilejowanie samochodu z uwagi na to, że pojazd ten nie jest włączony do zintegrowanego Systemu Ratownictwa
w powiecie c. w celu likwidacji skutków katastrof, w których zagrożone jest życie i zdrowie ludzkie. Poza tym baza transportowa Komendy Powiatowej Policji w C. w zupełności zaspakaja potrzeby związane z realizacją zawartego pomiędzy Urzędem Gminy w C. a Policją porozumienia w zakresie wspólnych działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wątpliwości budzi także fakt, że uprzywilejowanie w ruchu drogowym może być wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podczas zabezpieczania imprez masowych (festyny, dożynki, rozgrywki piłkarskie), w trakcie których uczestniczą odpowiednie służby powołane do ratowania życia i zdrowia ludzkiego.
W związku z powyższym Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uznania, że spełnione zostały warunki uzasadniające uprzywilejowanie w ruchu drogowym wymienionego we wniosku pojazdu Straży Gminnej w C., określone w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), wobec czego orzeczono jak w sentencji.
Na decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Komendant Straży Gminnej w C., domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] października 2005 roku i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie.
Zaskarżonej decyzji Komendant Straży Gminnej w C. zarzucił błędne zastosowanie art. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz naruszenie art. 7, 8 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego, jak również błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja została wydana w oparciu
o negatywną opinię Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., który na przełomie ostatnich dwóch lat nie przebywał na terenie Gminy C.
Strona nie otrzymała odpisu tej opinii, co uniemożliwiło jej wniesienia odwołania od tej opinii.
Poza tym zarzucone zostało, iż Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję zignorował opinie lokalnych instytucji zajmujących się utrzymaniem porządku oraz ratowaniem zdrowia i życia ludzkiego, które były pozytywne i wskazywały na fakt i potrzebę uczestnictwa Straży Gminnej w akcjach ratowania życia i zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] marca 2006 roku Komendant Straży Gminnej
w C. popierał zarzuty ze skargi i na potwierdzenie zasadności zgłoszonego wniosku o uprzywilejowanie pojazdu dołączył kopię notatki służbowej z dnia
[...] stycznia 2006 roku, z której wynikało, że w styczniu 2006 roku w ramach wspólnego patrolu z funkcjonariuszami policji należący do Straży Gminnej
w C. samochód brał udział w pościgu za pojazdem, który nie zatrzymał się do kontroli drogowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 roku, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, skarga zatem nie jest zasadna.
Wbrew zarzutom skarżącego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiając uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu wskazanego przez Komendanta Straży Gminnej w C. nie naruszył art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) jak również nie uchybił art. 7, 8 i 10 kpa oraz prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Zgodnie z treścią przepisu art. 53 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy:
1) jednostek ochrony przeciwpożarowej;
2) pogotowia ratunkowego;
3) Policji;
4) jednostki ratownictwa chemicznego;
5) Straży Granicznej;
6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
7) Agencji Wywiadu;
8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
9) Służby Więziennej;
10) Biura Ochrony Rządu;
10a) kontroli skarbowej;
10b) Służby Celnej;
11) Inspekcji Transportu Drogowego
12) jednostki niewymienionej w pkt 1-11 jeżeli jest używany w związku
z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Z powołanego wyżej przepisu art. 53 ust.1 pkt 12 wynika, że zezwolenia są wydawane w ramach uznania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie, a więc jeżeli pojazd jest używany w związku
z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia
24.05.1999 r. II SA 547/99, wyrok NSA z 9.10.1998 roku II SA 1081/98, wyrok NSA
z 2.02.1999 r., II SA 1750/98) chodzi tutaj o przypadki bezpośrednich – faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości.
Ustawowa działalność skarżącego, jak to trafnie podniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, polega na ochronie porządku publicznego
(art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych – Dz. U. z 1997 roku, Nr 123, poz. 779 z późn. zm.) zaś jeżeli chodzi o ratowanie życia i zdrowia obywateli to straż gminna współdziała z innymi powołanymi do tego jednostkami (art. 11 pkt 3 cyt. wyżej ustawy), nie jest to jednak jej podstawowa działalność.
W zaskarżonej decyzji trafnie podkreślono, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób wpłynęłoby na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ograniczałoby możliwość właściwego korzystania w uprzywilejowania pojazdu, które obligatoryjnie korzystają z uprzywilejowania w ruchu drogowym.
Minister Spraw Wewnętrznych, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie, podnoszone przez organ argumenty są dla Sądu w pełni przekonywujące i dlatego przedmiotowej decyzji uznaniowej nie można było uznać za dowolną.
Odnośnie niedoręczenia skarżącemu opinii [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. należy stwierdzić, że obecnie obowiązujący przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy prawo o ruchu drogowym nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie uprzywilejowania pojazdu samochodowego w ruchu drogowym od uprzedniego rozstrzygnięcia opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji.
O tym, iż opinia Komendanta nie wymaga formy postanowienia administracyjnego, od którego stronie przysługiwałoby odwołanie, strona była informowana przez organ w toku postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego skarżący zgodnie z art. 73 § 1 kpa miał prawo przeglądać akta sprawy i sporządzać z nich notatki i odpisy.
Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło