VI SA/Wa 1000/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-21
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Marzena Milewska - Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, polegające na podaniu w oznakowaniu nazwy niezgodnej z prawdą, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej niezależnie od winy podmiotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego ma charakter obiektywny i nie zależy od winy podmiotu. Wystarczające jest ustalenie, że produkt posiada cechy zafałszowania, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary jest ustalana na podstawie kryteriów wskazanych w ustawie, a nie na podstawie winy.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. oferowała wino pod nazwą "Prosecco Frizzante" lub "Prosecco", podczas gdy faktycznie sprzedawane było wino innej marki. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 1000 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia jej niewiedzy i braku winy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2015r. (nr akt sprawy: [...]), nakładającą na M. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanego dalej także "skarżącym" bądź "stroną skarżącą") karę pieniężną w wysokości 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej partii wina "[...]" .
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (jt.Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669, z późn. zm.),
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...] marca do [...] kwietnia 2015r. przeprowadzona została przez inspektorów Inspekcji Handlowej w [...] (dalej WIIH) kontrola w lokalu gastronomicznym [...] mieszczącym się w [...] przy ul. [...], należącej do przedsiębiorcy M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że w ofercie sprzedaży zawartej w cenniku znajduje się:
1/ wino z beczki zadeklarowane jako "[...] - białe musujące", oferowane w ilościach 100 ml i 500 ml, w cenie odpowiednio: 7,50 zł i 23,50 zł;
2/ cztery rodzaje aperitifów zadeklarowanych jako:
- [...] o składzie: Prosecco wino musujące i sok jabłkowy, w cenie 9,00 zł-;
- [...] o składzie: Prosecco wino musujące, sok pomarańczowy i oliwka, w cenie 9,00 zł;
- [...] o składzie: Prosecco wino musujące, Campari bitter i oliwka, w cenie 15,00 zł;
- [...] o składzie: Prosecco wino musujące, aperol i oliwka, w cenie 15,00 zł.
Taka sama oferta znajdowała się na stronie internetowej lokalu - www. [...].pl - w zakładce "drinks".
W toku kontroli zostało ustalonem że w lokalu znajduje się jedno plastikowe opakowanie typu keg o pojemności 20 l w kartonie, podłączone do dystrybutora, na którym naklejona byłą etykieta z nazwą wyrobu: [...] o zawartości alkoholu 10,5% vol. Na kartonie umieszczony był znak skarbowy akcyzowy oraz okrągła naklejka o treści: [...] 10,5% vol, 20 l. Produkt in Italia, [...]. Ponadto, w lokalu nie stwierdzono butelek z winem "Prosecco", a według oświadczenia prokurenta spółki z dnia [...] marca 2015 r. (obecnego przy czynnościach kontrolnych), zamiast wina "Prosecco" faktycznie podawane było wino "[...] ". Wino to zostało zakupione w hurtowni za kwotę 330,99 zł, na podstawie faktury VAT [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Powyższe ustalenia udokumentowane zostały w protokole kontroli z [...] kwietnia 2015 r. (nr akt kontroli: [...]), w tym w: załącznikach nr 1, 3 i 4 do tego protokołu, stanowiących wyjaśnienia prokurenta spółki z [...] marca, [...] i [...] kwietnia 2015 r., a także dołączonych do niego dokumentach, tj. fakturze VAT nr [...] z [...] marca 2015 r., kserokopii cennika przed i po zmianie deklaracji, wydruków ze strony internetowej lokalu oraz zdjęć przedstawiających etykietę wina "[...] ".
Na podstawie powyższych ustaleń, WIIH stwierdził, że przedmiotowe wino, z uwagi na to, że było serwowane konsumentom jako wino "Prosecco" (indywidualnie lub w formie składnika aperitifów) zostało uznane za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit, b) ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678 z późn. zm. – dalej: "ustawa o jakości handlowej"). Zafałszowanie , zdaniem organu, polegało na podaniu w oznakowaniu, tj. ofercie sprzedaży zawartej w cenniku, dostępnej także na stronie internetowej lokalu, nazwy produktu niezgodnej z prawdą, tj. wino "[...] " oferowane jako wino z beczki pod nazwą "Prosecco Frizzante" - białe musujące" oraz jako składnik czterech -wskazanych wyżej - rodzajów aperitifów występujących pod nazwą "Prosecco" wino musujące", z bezprawnym wykorzystaniem chronionej nazw pochodzenia "Prosecco".
Taki sposób oznakowania produktu, zdaniem organu pierwszej instancji, wprowadzał konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru i tożsamości, co stanowiło naruszenie treści art. 7 ust. 1 lit, a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011").
W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, [...] WIIH wszczął w stosunku do M. sp. z o.o oraz przeprowadził postępowanie administracyjne. Po zakończeniu, którego decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej partii wina "[...]".
Odwołanie od powyższej decyzji WIIH do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: organ odwoławczy lub Prezes UOKiK) złożyła N. Sp. z o.o,. wnosząc o jej uchylenie a także o przesłuchanie dwóch świadków. W odwołaniu Spółka zarzuciła, iż decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem materialnym tj. art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej oraz wydana została z narusza treść art. 40a ust.1 pkt 4 w/w ustawy, poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż odpowiedzialność strony jest bezwzględna i nie zależy od jej winy, a także poprzez zastosowanie niewspółmiernej sankcji do charakteru naruszenia, jego stopnia szkodliwości i zakresu. Zdaniem Spółki sprzedaż była prowadzona prawidłowo, tj. informacja handlowa o produkcie odpowiadała zapewnieniom dostawcy wina, co do rodzaju produktu i była zgodna z danymi zawartymi na fakturze VAT nr [...] z dnia [...],marca 2015r., gdzie użyto zwrotu "[...]", co według Spółki jest powszechnie przyjętym skrótem od nazwy wina "Prosecco Frizzante". Strona uważa, że nie dopuściła się zafałszowania produktu, gdyż nie działała z zamiarem umyślnym. Wskazała również, że była przekonana, iż zakupiony produkt to wino "Prosecco".
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując się na rozporządzenia Unijne oraz przepisy ustawy o jakości handlowej wskazał, że organ I instancji rozstrzygniecie podjął w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Podkreślił, iż w trakcie kontroli w lokalu należącym do Spółki nie stwierdzono butelek z winem "Prosecco". Natomiast stwierdzono obecność jednego plastikowego opakowania typu keg o pojemności 20l w kartonie, podłączonego do dystrybutora, na którym naklejona byłą etykieta z nazwą wina "[...]". Podkreślono, że w oparciu o te ustalenia oraz oświadczenia prokurenta spółki z dnia [...] marca 2015r. stwierdzono, że zamiast zadeklarowanego wina "Prosecco" faktycznie w lokalu podawane było inne wino tj. "[...]".
Powyższe zdaniem organu wskazuje, że dyspozycja art. 3 pkt 10 lit b. ustawy o jakości handlowej została spełniona w niniejszej sprawie i wprowadzenie do obrotu przez stronę jednej ww. partii wina "[...] " pod nazwą "Prosecco", wprowadzało konsumentów w błąd, co do charakteru i tożsamości produktu oraz w sposób istotny naruszało ich interesy, gdyż otrzymywali oni inny produkt, niż wskazywała na to deklaracja zawarta w cenniku, dostępna także na stronie internetowej lokalu, a więc pozbawieni byli oni także możliwości dokonania świadomego wyboru produktu.
Organ wskazał również, że nazwa wina "Prosecco" została zarejestrowana i objęta ochroną na poziomie Unii Europejskiej jako chroniona nazwa pochodzenia (ChNP) i jest ona zarezerwowana dla wina spełniającego wymagania określone w specyfikacji produktu, w tym m.in. wino to może być oferowane wyłącznie w tradycyjnych butelkach szklanych opatrzonych odpowiednimi etykietami. Nazwa ta, jak wynika z art. 103 ust. 1 i ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, może być stosowana przez wszelkie podmioty gospodarcze wprowadzające do obrotu wino, które zostało wytworzone zgodnie z odpowiednią specyfikacją produktu i jest chroniona przed wszelkim bezpośrednim lub niebezpośrednim wykorzystaniem w celach handlowych: w odniesieniu do porównywalnych produktów niezgodnych ze specyfikacją produktu objętego chronioną nazwą lub w zakresie, w jakim takie zastosowanie wykorzystuje reputację tej nazwy.
Organ stwierdził zatem, że ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku kontroli, stanowiące podstawę do zakwestionowania jednej w/w partii wina "[...]", wprowadzonej do obrotu pod nazwą "Prosecco" o ustalonej renomie, odpowiadają prawdzie. Ustalenia te nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że przedmiotowe wino było zafałszowane w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej oraz że strona posiadała je w celach sprzedaży, w wiec wprowadzała do obrotu, w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (przywołanego w art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej). Dokonane ustalenia stanowiły zatem podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, który jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, a przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu produktów zafałszowanych. Zdaniem organu, samo stwierdzenie-udowodnienie tego faktu (wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego), jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary administracyjnej. Organ wyjaśnił przy tym że bez znaczenia pozostaje, czy stwierdzona nieprawidłowość powstała w wyniku celowego działania danego podmiotu, czy też nie, gdyż nie stanowi to przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Tym samym okoliczności, na które strona powołuje się w odwołaniu, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości nie były wynikiem celowego działania, tylko powstały na skutek niewiedzy i błędnego przekonania skarżącej, opartego na zapewnieniu dostawcy, nie mają znaczenia dla oceny zasadności wymierzenia jej kary pieniężnej za nieprawidłowości stwierdzone w dniu kontroli. Nie mogą się one również przyczynić do zmiany dokonanej przez organ I instancji kwalifikacji wprowadzanej do obrotu jednej w/w partii wina z produktu zafałszowanego na produkt nieodpowiadający jakości handlowej (bez cech zafałszowania). Nie mogą one również stanowić podstawy do zmiany wskazanej w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej z art. 40a ust.1 pkt 4 na art. 40a ust.1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej.
Organ wskazał przy tym, że strona jako profesjonalista na rynku była zobowiązana do znajomości i stosowania przepisów związanych z wykonywana przez nią działalnością. Podkreślił, że spółka miała możliwość w oparciu o deklaracje zawarte na etykiecie znajdującą się na opakowaniu dokonać weryfikacji zakupionego wina a mimo to w jego oznakowaniu (tj. w cenniku oraz na stronie internetowej lokalu) podała nieprawdziwą nazwę produktu przy czym obowiązek zapewnienia prawidłowego oznakowania przedmiotowego wina spoczywał wyłącznie na spółce.
Prezes UOKiK uznał również, że wysokość kary została ustalona przez organ I instancji w sposób prawidłowy. [...] WIH dokonując bowiem ustalenia w tym zakresie uwzględnił wszystkie kryteria określone w przepisie art. 40 ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Prezes UOKiK dokonał jednak w decyzji ponownej analizy w/w kryteriów wskazując, iż:
- stopień szkodliwości czynu, polegającego na wprowadzeniu do obrotu przez stronę zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego – został słusznie uznany przez organ I instancji za najwyższy. Organ prawidłowo bowiem uwzględnił, że stwierdzona nieprawidłowość, polegająca na podaniu w oznakowaniu (tj. ofercie sprzedaży zawartej w cenniku, dostępnej także na stronie internetowej lokalu) nazwy produktu niezgodnej z prawdą, wprowadzała konsumentów w błąd, co do charakteru i tożsamości produktu oraz godziła istotnie w ich interesy, uniemożliwiając im dokonanie właściwego wyboru produktu, zgodnego z ich oczekiwaniami. Podane w cenniku wino "Prosecco" nadawało oferowanym wyrobom inne cechy jakościowe niż wyroby faktycznie stosowane do ich produkcji (tj. wino "[...] "), a przy tym stanowiło zachętę do ich zakupu. Zdaniem Prezesa UOKiK oczywistym jest, że wyobrażenie konsumenta o wyrobach przygotowywanych na bazie produktu o znanej renomie ma znaczenie przy dokonywaniu wyboru produktu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że jednym z podstawowych praw konsumentów jest prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego, którego częścią składową jest możliwość podejmowania świadomych wyborów, a w niniejszej sprawie wprowadzenie do obrotu zafałszowanego produktu uniemożliwiało konsumentom dokonywania wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością, opartego na wiedzy i przekonaniu, albowiem dopiero rzetelna informacja o produkcie daje podstawy do świadomego wyboru produktu;
- zakres naruszenia – w tym kryterium uwzględniono, że stwierdzona niezgodność wskazywała na istotne naruszenie wymagań jakości handlowej, przede wszystkim z punktu widzenia interesów i praw konsumentów. Naruszone zostały przepisy unijne w zakresie ochrony nazw zarejestrowanych jako chronione nazwy pochodzenia oraz rzetelnego informowania konsumentów o oferowanych im wyrobach. Organ podkreślił również, że przedmiotową kontrolę wszczęto w związku z informacją włoskiego Ministerstwa ds. Rolnictwa, Żywności i Leśnictwa, dotyczącą podejrzenia bezprawnego wykorzystywania w polskich sklepach chronionej nazwy pochodzenia "Prosecco";
- dotychczasowa działalność podmiotu – uwzględniono, że strona nie była do tej pory kontrolowana przez organ pierwszej instancji;
- wielkość obrotów oraz przychodu tego podmiotu – uwzględniono że spółka przekazała żądane informacje w postaci oświadczenia z [...] listopada 2015 r. o obrocie (przychodzie) z CIT-8 za rok 2014 i na ich podstawie spółka została zakwalifikowana do grupy mikroprzedsiębiorców, w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.);
- oceniając wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych – uwzględniono, że strona nie zapewniła rzetelnej informacji o jednej ww. partii wina, zakupionego w ilości 20 l o wartości 330,99 zł, na podstawie faktury Vat nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Organ uznał zatem w świetle wyżej wskazanych przesłanek, że wymierzona stronie kara będzie właściwa do osiągniecia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży były dostępne wyłącznie produkty odpowiadające jakości handlowej (w tym bez cech zafałszowania), a także będzie ona najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków i spełni ona swoją funkcję prewencyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, M. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] marca 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie decyzji organu I instancji lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów :
-prawa materialnego tj. art. art. 3 pkt 10 oraz art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż odpowiedzialność podmiotu jest bezwzględna i nie zależy od winy podmiotu, a także zastosowanie sankcji niewspółmiernej do charakteru naruszenia, jako stopnia szkodliwości i zakresu ;
- przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy , tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczność faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygniecie.
W uzasadnieniu strona skarżąca uzasadniła postawione zarzuty w szczególności wskazując, że jej zdaniem sprzedaż była prowadzona prawidłowo, tj. informacja handlowa o produkcie odpowiadała zapewnieniom dostawcy wina co do rodzaju produktu, gdyż sprzedawca zapewnił skarżącą, że jest to wino "Prosecco". Ponadto informacja handlowa skarżącej była zgodna z danym ujawnionym na fakturze VAT z dnia [...].03.2015 r., bowiem znajduje się tam informacja, że zakupiony produkt, to wino "Prosecco Frizzante", co wynika z użycia powszechnie przyjętego skrótu "PRO-FRIZZ". Skarżąca była zatem przekonana, że nabywa "Prosecco". Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca wniosła o przesłuchanie świadków E. R. i R. M. Zdaniem skarżącej zarzut dopuszczenia się zafałszowania produktu wymagałby wykazania, że przedsiębiorca działał z zamiarem umyślnym. Tymczasem skarżąca dopełniła należytej staranności w zakresie prowadzenia swojej działalności co do spełnienia wymagań dotyczących informacji o żywności. Skoro deklaracja hurtowni potwierdzała rodzaj nabytego wina to nie może mieć miejsca zarzut o zafałszowaniu produktu. Zdaniem skarżącej nie zostało wykazane przez organ, że dopuścił się w/w czynu umyślnie. Nadto skarżąca podniosła, że zastosowana wobec niej kara jest niewspółmierna do stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż ewentualne naruszenie było nieznaczne, całkowicie niezawinione i natychmiast zostało usunięte bez konieczności podejmowania przez organy jakichkolwiek kroków. Naruszenie miało charakter incydentalny i zupełnie wystarczającym działaniem, z daniem skarżącej, byłoby upomnienie i nakazanie wycofania z oferty.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią mocy nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie spór miedzy stroną i organem sprowadza się do prawidłowości dokonanego przez organ ustalenia, iż w niniejszej sprawie doszło do zafałszowania artykułu rolno-spożywczego oraz nałożenia na skarżącą kary w wysokości 1000 zł za wskazany powyżej czyn.
Należy zatem zauważyć, iż podstawą prawną wydania skarżonej decyzji nakładającej karę na stronę skarżącą był przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych stanowiącego, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie niższej jednak niż 1000 zł.
Artykuł rolno-spożywczy zafałszowany został zdefiniowany w art. 3 pkt 10 w/w. ustawy, jako produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno–spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Natomiast obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C 315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym wskazano, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy jako zwykły dystrybutor wprowadza do obrotu produkt w postaci dostarczonej do producenta.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej "Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta ".
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w wykładni prawa żywnościowego pojęcie "wprowadzania do obrotu " dotyczy każdego etapu obrotu i nie jest zawężone jedynie do pierwszego wprowadzenia na rynek. W kwestii tej art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej odsyła do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 rozporządzenia 1 78/2002, gdzie "wprowadzenie na rynek" oznacza "Posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucje i inne formy dysponowania".
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie w świetle powołanych przepisów oraz zgromadzonego materiału dowodowego organy prawidłowo uznały, że skarżącą należy uznać za wprowadzającą do obrotu produkt spożywczy zafałszowany. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wino które było sprzedawane i które znajdowała się w ofercie sprzedaży w lokalu gastronomicznym S. Sp.z o.o. należącym do skarżącej spółki, nie było deklarowanym winem "Prosecco Frizzante – białe musujące" co jednoznacznie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego i co de facto nie jest negowane przez skarżącą, która podnosi jedynie, że nie byłą tego świadoma i że została przez dostawcę wprowadzona w błąd.
Należy zatem w tym miejscu wskazać, nie podzielając tym samym zarzutu skarżącej zawartego w skardze, że bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest ewentualna wina skarżącej czy też jej brak. Organ nie dokonuje bowiem ustaleń w tym zakresie. Zadaniem organu jest jedynie ustalenie czy produkt wprowadzany do obrotu ma cechy zafałszowania a w niniejszej sprawie niewątpliwie wprowadzona do obrotu przez skarżącą jedna w/w partia wina "[...]" pod nazwą "Prosecco" takie cechy posiadała, gdyż deklarowany w karcie produkt, który był zamawiany przez klienta jako wino "Prosecco" w istocie nie był tym winem. Taki sposób oznakowania środka spożywczego niewątpliwie wprowadzał konsumentów w błąd co do jego charakteru i tożsamości oraz niewątpliwie naruszała ich interesy, gdyż otrzymywali oni inny produkt, niż wskazywała na to deklaracja zawarta przez skarżącą w cenniku i na stronie internetowej lokalu a zatem klienci w istocie pozbawieni zostali możliwości świadomego dokonania wyboru produktu. Tym samem organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie została spełniona dyspozycja art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy o jakości handlowej, gdyż okolicznością warunkującą uznanie produktu za zafałszowany może być m.in. podanie w jego oznakowaniu (w niniejszej sprawie w cenniku oraz na stronie internetowej lokalu) nazwy produktu niezgodnej z prawdą.
Dokonanie przez organ ustalenia, że doszło do wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego obliguje organ do zastosowania przepisu art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione. Wysokość kary wymierzonej przez organ, zdaniem sądu, w sposób prawidłowy została ustalona i uzasadniona przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 40a ust. 5 w/w ustawy, tj.: stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Kryteria te w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem stanu sprawy, zostały wskazane i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem konieczności, zdaniem sądu, w niniejszym uzasadnieniu ich powtarzać. Sąd zauważa również w tym miejscu, iż zgodnie z brzmieniem art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej wprowadzający do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiąganego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł. A kara którą wymierzono skarżącej spółce wynosi 1000 zł a zatem jest ona minimalną karą, którą organ mógł wymierzyć w sprawie. Sąd zgadza się przy tym z organem, że mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy wysokość nałożonej kary jest adekwatna do stopnia zawinienia i będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży były dostępne wyłącznie produkty odpowiadające jakości handlowej (bez cech zafałszowania), a także będzie najmniej uciążliwa z dostępnych organowi środków i winna spełnić swoją funkcję prewencyjną.
Sąd uznał również za niezasadny zarzut dot. naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, organy wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a). Nadto oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Nadto zdaniem Sądu organ zasadnie przyjął, że nie było konieczne i uzasadnione uwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie 2 świadków, w tym obecnego przy czynnościach kontrolnych prokurenta spółki, na okoliczność udowodnienia, że skarżąca nie działała z zamiarem umyślnym i była przekonana, iż zakupiony produkt to wino "Prosecco". Należy bowiem wskazać, że wyjaśnienie wskazanych przez stronę okoliczności pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości rozpoznania sprawy. Jak to bowiem zostało wskazane wyżej organ nie bada i nie ustala winy ani też stopnia zawinienia oraz umyślności działania podmiotu wprowadzającego produkt zafałszowany. Sąd podziela bowiem w tym zakresie utrwalony już pogląd orzecznictwa, że wprowadzona przepisem art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej odpowiedzialność ma charakter administracyjny, a tym samym dla jej ustanowienia ma znaczenia nie tyle to, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa, ale to czy został wprowadzony do obrotu, tzw. artykuł zafałszowany czy też artykuł, który nie spełnia innych wymagań jakościowych. Dlatego też okoliczności takie jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość obrotów osiąganych przez ten podmiot mają jedynie wpływ na wysokość wymierzanej kary (art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej), a nie na kwalifikację czynu. Również z art. 3 pkt 10 w/w ustawy, wprowadzającego definicję zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, nie wynika, aby zakwalifikowanie tego artykułu do artykułów zafałszowanych wymagało wykazania zawinienia (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 luty 2014r. sygn. II GSK 1654/12; z dnia 10 grudnia 2013r. sygn. II GSK 1255/12; z dnia 06 lutego 2013r. sygn. II GSK 2171/11; z dnia 19 grudnia 2012r. sygn. II GSK 1823/11; z dnia 18 września 2012r. sygn. II GSK 1159/11; publ. CBOSA- http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło