VI SA/Wa 1005/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi H. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz H. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. kwotę 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 1 lutego 2024 r., nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja" lub "decyzja z 1 lutego 2024 r."), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ" lub "GITD") utrzymał w mocy decyzję z 31 maja 2021 r., nr [...] (dalej: "decyzja z 31 maja 2021 r.") [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji"), na podstawie której nałożono na H. sp. z o.o. (dalej: "skarżąca", "strona" lub "spółka") karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1–3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.; dalej: "p.d.r."), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 27 kwietnia 2021 r., w K., na ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd był prowadzony przez R. W., działającego w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "K." Sp. z o.o. Zgodnie z okazanym dokumentem – potwierdzeniem wystawienia karty przekazania odpadów nr [...] – w dniu kontroli ww. przedsiębiorstwo przewoziło na potrzeby własne ładunek w postaci odpadu o kodzie [...] (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w [...]) na trasie z ul. S. do ul. F. w K. (lotnisko). Podczas kontroli ustalono, że załadowcą ładunku była skarżąca, a także stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku na oś. Kierowca nie posiadał ani nie okazał podczas kontroli zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyniki kontroli zostały odnotowane w protokole kontroli drogowej, do którego załączono protokół z przesłuchania świadka. Pismem z 29 kwietnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej. Decyzją z 31 maja 2021 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenie polegające na przewozie pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 64 oraz art. 140aa ust. 1–3 p.r.d. oraz art. 104 § 1 k.p.a. Organ I instancji, uzasadniając swoją decyzję, wyjaśnił, że w toku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu – zmierzona masa wyniosła 38,5 t, jednak po uwzględnieniu błędów pomiarowych została obniżona do 37,5 t przy normie 32 t. Ponadto, zdaniem organu I instancji, nastąpiło przekroczenie nacisku na podwójną oś napędową, gdzie zmierzono 25,8 t, a po korekcie 25,2 t przy normie wynoszącej 18 t. W efekcie, pojazd przekroczył dopuszczalne wartości o 20,31% w zakresie masy całkowitej i o 43,33% w zakresie nacisku na osie. Organ I instancji wskazał, że pojazd przewoził ładunek podzielny bez wymaganego zezwolenia kategorii V, co stanowi naruszenie zakazu przewozu ładunków innych niż niepodzielne pojazdem nienormatywnym. Z ustaleń kontroli oraz przesłuchania wynika, że załadowcą ładunku była skarżąca, a nieprawidłowo wykonane czynności ładunkowe przyczyniły się do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Zdaniem organu I instancji, odpowiedzialność za przekroczenie parametrów technicznych pojazdu spoczywa na podmiocie wykonującym czynności ładunkowe, co wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. W konsekwencji, organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., za brak zezwolenia kategorii V w przypadkach przekroczenia dopuszczalnych wartości masy i nacisku. Pismem z 15 czerwca 2021 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 31 maja 2021 r. Decyzją z 1 lutego 2024 r. GITD utrzymał w mocy decyzję z 31 maja 2021 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa, organ wskazał, że kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalną masę całkowitą. Rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła 38,5 t, co oznacza przekroczenie dopuszczalnej wartości (32 t) o 6,5 t, tj. o 20,31%. Ponadto stwierdzono, że rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej wyniósł 25,8 t, przekraczając dopuszczalną wartość o 7,8 t, co stanowi 43,33%. Na podstawie wyników pomiarów przeprowadzonych podczas kontroli drogowej organ stwierdził, że kontrolowany zespół pojazdów odpowiada wymogom dla zezwolenia kategorii V. Kierowca, w trakcie kontroli, nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych. Do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu użyto pary przenośnych wag typu SAW 10C/III do pomiarów statycznych, połączonych przewodem pomiarowym, tworząc tzw. "pomost wagowy". Wagi te (nr fabryczne 85-7646, 85-7588) posiadały ważną Deklarację Zgodności CE, a certyfikaty zatwierdzenia typu WE oraz oceny zgodności zostały wydane przez jednostki notyfikowane, tj. METAS-Cert i OUM w Poznaniu. Stanowisko pomiarowe znajdowało się przy ul. K. w K., gdzie uprawniony geodeta przeprowadził pomiary pochylenia terenu zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta wag. Strefa ważenia była odpowiednio przygotowana, co zapewniało wiarygodność wyników. Organ uznał, że pomiary jednoznacznie potwierdzają, iż pojazd w dniu kontroli był pojazdem nienormatywnym. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że za załadunek kontrolowanego pojazdu odpowiedzialna była skarżąca. Zdaniem organu istnieje bezpośredni związek przyczynowy między działaniami (lub zaniechaniami) załadowcy a skutkiem w postaci przewozu ładunku z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku na grupę osi napędowych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy okoliczności sprawy w sposób bezsprzeczny wskazują, iż skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem pojazdu, w konsekwencji czego nie powinna zostać nałożona na niego kara pieniężna; 2. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznanie należycie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie, w jakim w trakcie kontroli pojazdu stwierdzono naruszenia na podstawie wyników ważenia, które budziły uzasadnione wątpliwości, w szczególności ze względu na przyjętą przez organ metodologię ważenia, przeprowadzonego podczas kontroli drogowej za pomocą pary przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III, które nie powinny zostać użyte do dokonania ważenia w niniejszej sprawie. Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o: 1. uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz uchylenie, na podstawie art. 135 p.p.s.a., decyzji organu I instancji, a także, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzenie postępowania administracyjnego; 2. zasądzenie, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania; 3. wstrzymanie, na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a., wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez organ, a na wypadek nieuwzględnienia wniosku przez organ, wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga złożona w tej sprawie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli strona złoży wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron nie zażąda przeprowadzenia rozprawy w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości ani słuszności. Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3389/15, w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zwłaszcza w postępowaniach odnoszących się do podmiotów, którym organ przypisuje delikt administracyjny. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swoje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 4262/16, zgodnie z którym nieustalenie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest wadą, jako rezultat dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów. Art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zatem organ administracji publicznej do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), w którym organ ma obowiązek wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a. Zasada ta oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. Ocena materiału dowodowego winna również znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, do czego obliguje art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy brakuje kluczowego dokumentu, mianowicie świadectwa legalizacji wagi, wydanego przez uprawnioną jednostkę (Główny Urząd Miar). Należy podkreślić, że organ, na stronie 7 zaskarżonej decyzji, cytując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11 ("skoro użyta do ważenia waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne i była stosowana zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia"), sam wskazuje, iż ważne świadectwo legalizacyjne stanowi jeden z kluczowych dokumentów potwierdzających wiarygodność wyników ważenia. Wobec powyższego, nie można stwierdzić, czy ważenie zostało przeprowadzone przy użyciu urządzenia posiadającego aktualne na dzień pomiaru świadectwo legalizacji. W przypadku braku aktualnego świadectwa legalizacji urządzenia pomiarowego, wyniki uzyskane z takiego urządzenia nie mogą stanowić podstawy do nałożenia na skarżącego kary za stwierdzone naruszenie (zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 240/22). Ponadto, w aktach sprawy brakuje dokumentów, o których mowa na stronie 6 zaskarżonej decyzji, potwierdzających przeprowadzenie przez jednostkę notyfikowaną nr 1441 przy OUM w Poznaniu procedury oceny zgodności oraz wydanie certyfikatów zgodności nr [...], [...] i [...], z datami wystawienia 11 stycznia 2018 r. oraz 26 lutego 2018 r. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy organ powołuje się na konkretne dokumenty mające na celu potwierdzenie wiarygodności pomiarów lub urządzeń użytych do ich wykonania, dokumenty te powinny znajdować się w materiale dowodowym, tj. w aktach administracyjnych sprawy. W związku z powyższym, zarzut naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w pkt 2 lit. a) skargi, okazał się częściowo zasadny, choć nie w pełni, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skargi. Sąd uznał kontrolę rozstrzygnięcia w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze za przedwczesną. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, w szczególności uzupełni materiał dowodowy o brakujące dokumenty i na ich podstawie wyda decyzję, a w przypadku ich braku, umorzy postępowanie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z 31 maja 2021 r. w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 450 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (450 zł).