VI SA/Wa 1006/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-15

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, polegającej na umieszczeniu na etykiecie napisu "z trzciny cukrowej", było uzasadnione, biorąc pod uwagę sposób ustalenia wysokości kary i możliwość odstąpienia od jej wymierzenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące ustalania wysokości kary pieniężnej oraz możliwości odstąpienia od jej wymierzenia. Błędna ocena zakresu naruszenia, polegająca na utożsamianiu go z liczbą naruszonych przepisów, oraz brak należytego uzasadnienia decyzji w zakresie odstąpienia od kary, stanowiły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka W. S.A. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu rumu z niewłaściwą jakością handlową, polegającą na umieszczeniu na etykiecie napisu "z trzciny cukrowej". Organy uznały, że informacja ta wprowadza konsumentów w błąd, sugerując szczególne właściwości produktu. Spółka kwestionowała tę ocenę oraz sposób ustalenia wysokości kary, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi W. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej W. S.A. z siedzibą w P. 4367 (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez "(...)" S.A. z siedziba w "(...)" (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: "organ", "GIJHARS") z "(...)" marca 2019 r. nr "(...)", wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "K.p.a."), art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 w związku z art. 3 pkt 4 i pkt 5, art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2164, z późn. zm., dalej: "ustawa o jakości"), art. 4 i załącznikiem nr II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. Urz. UE L 39 z 13.02.2008, str. 16, ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 110/2008), art. 2 ust. 2 lit. a) i j), art. 7 ust. 1 lit. c), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/E WG, dyrektywy Rady 90/496/E WG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str.18, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 1169/2011"), art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L z 2002, nr 31 str. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 178/2002"), art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U, z 2017 r., poz. 2070, dalej: "u.p.n.p.r."), utrzymująca w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: ""(...)"WIJHARS") z "(...)" grudnia 2018 r., znak: "(...)", wymierzającą Spółce za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej, tj.: "(...)", w ilości 11220 szt. (2244 litry), o wartości 128 345,58 zł, oznaczonej nr "(...)", konfekcjonowanej w opakowaniach jednostkowych - butelkach o pojemności nominalnej 200 ml (dalej: "produkt" "artykuł rolno-spożywczy"), karę pieniężną w wysokości 25 000,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIJHARS wyjaśnił, że 26 i 29 kwietnia 2016 r., inspektorzy "(...)"WIJHARS przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej wyrobów spirytusowych w zakładzie produkcyjnym Strony. W trakcie działań kontrolnych ocenie oznakowania poddano 1 próbkę napoju spirytusowego, ww. artykułu rolno-spożywczego. W wyniku kontroli zakwestionowano oznakowanie produktu z uwagi na zamieszczenie na jego etykiecie napisu "z trzciny cukrowej". Organ I instancji uznał, że z definicji rumu zawartej w załączniku nr II pkt. 1 do rozporządzenia nr 110/2008 wynika, że rum nie może być wytwarzany z innych produktów niż surowce pochodzące z trzciny cukrowej. Zatem zapis "z trzciny cukrowej" przy nazwie spornego napoju spirytusowego jest niezgodny z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, ponieważ sugeruje, że rum można wytwarzać także z innych surowców, przez co przedmiotowemu produktowi nadaje się szczególne właściwości przez podkreślenie, że do produkcji użyto trzciny cukrowej. "(...)"WIJHARS, wydał "(...)" czerwca 2016 r. decyzję administracyjną znak: "(...)", nakazującą Spółce, poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania partii spornego artykułu rolno-spożywczego, poprzez usunięcie z etykiety napisu "z trzciny cukrowej". GIJHARS po rozpatrzeniu odwołania z 23 czerwca 2016 r. od decyzji "(...)"WIJHARS z "(...)" czerwca 2016 r., postanowił decyzją z "(...)" sierpnia 2016 r. nr "(...)", utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Strona złożyła skargę na powyższą decyzję GIJHARS, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie natomiast, wyrokiem z 13 kwietnia 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2192/16 oddalił skargę Strony. Następnie, wspomnianą już wcześniej, decyzją z "(...)" grudnia 2018 r., znak: "(...)", wydaną na podstawie art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, art. 4 i załącznika nr II rozporządzenia nr 110/2008, art. 2 ust. 2 lit. a) i j), art. 7 ust. 1 lit. c), rozporządzenia nr 1169/2011, art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 u.p.n.p.r., LWIJHARS" wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 25 000,00 zł, za wprowadzenie do obrotu partii spornego artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej. Utrzymując w mocy powyższą decyzję "(...)"WIJHARS, GIJHARS wskazał, że przepis prawa zastrzega nazwę "rum" dla produktów wytworzonych wyłącznie z trzciny cukrowej. W przedmiotowej sprawie producent, poprzez zamieszczenie na opakowaniu informacji o wytworzeniu przedmiotowej partii rumu z trzciny cukrowej sugeruje konsumentowi, że dany środek spożywczy posiada szczególne właściwości i wyróżnia go spośród produktów konkurencyjnych firm. Taka praktyka wprowadza konsumenta w błąd, tym samym narusza postanowienia artykułu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011. Organ uznał, że uzasadnienie wskazane w decyzji organu I instancji jest pełne oraz w sposób rzetelny i jasny wskazuje błędy w oznakowaniu przedmiotowej partii napoju alkoholowego. GIJHARS podzielił opinię organu I instancji, że w przypadku przedmiotowej partii mamy do czynienia z produktem o niewłaściwej jakości handlowej ze względu na umieszczenie pod nazwą produktu wyrażenia "z trzciny cukrowej". Organ II instancji zgodził się z organem I instancji, że użyte wyrażenie może sugerować, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, a tym samym wprowadzać w błąd konsumenta. GIJHARS stwierdził, że konsument w przeciwieństwie do producenta, nie jest zobligowany do znajomości prawa żywnościowego i rzeczywiście może nie posiadać wiedzy, że rum to napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu wytwarzany ze sfermentowanego soku z trzciny cukrowej, koncentratu tego soku lub melasy. Jednakże w sytuacji, gdy nieświadomy konsument podejdzie do sklepowej półki i wśród kilku butelek rumu różnych firm natrafi na jedyną etykietę opatrzona informacją "z trzciny cukrowej", mógłby taką deklarację zinterpretować jako obietnicę lepszej jakości oraz potraktować przedmiotowy produkt jako wyjątkowo, szczególny. Zakwestionowana informacja, wskazana na etykiecie przedmiotowej partii rumu ma nie tylko hipotetyczny, lecz również realny wpływ na wybór konsumenta. Oprócz ceny, mocy trunku oraz aspektów graficznych, rumy stojące na sklepowych półkach nie wyróżniają się niczym szczególnym w stosunku do artykułów z tego samego asortymentu, zatem pojawienie się deklaracji surowcowej, stanowi realną przynętę na konsumenta. GIJHARS, zgodził się z organem I instancji, że stopień szkodliwości stwierdzonego czynu jest średni. Informacje znajdujące się w pobliżu nazwy produktu mają zasadnicze znaczenie dla wyboru konsumenta. Kwestionowany zapis "z trzciny cukrowej" był wyeksponowany na froncie opakowania, tuż pod nazwą produktu. Organ nie zgodził się zatem ze Stroną, że informacja "z trzciny cukrowej" umieszczona w oznakowaniu nie była wyróżniona - zapis znajduje się na froncie etykiety pośród najważniejszych informacji dotyczących produktu jakimi są nazwa, objętość czy zawartość alkoholu. GIJHARS podzielił również stanowisko organu I instancji, który oceniając zakres naruszenia wziął pod uwagę fakt, że producent naruszył liczne przepisy prawa żywnościowego, tj.: art. 3 pkt 4 i pkt 5, art. 4 ust. 1 ustawy o jakości art. 4 i załącznika II rozporządzenia nr 110/2008, art. 2 ust. 2 lit. a) oraz j), art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., co jest wystarczającym uzasadnieniem zakresu naruszenia. GIJHARS wskazał ponadto, że kontrole prowadzone przez organ I instancji w latach 2013-2015 oraz 2017-2018 nie wykazały nieprawidłowości. W ciągu ostatnich 24 miesięcy "(...)"WIJHARS nie wymierzył kary pieniężnej Spółce z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych lub o niewłaściwej jakości. Wyjaśnił również, że wartość kontrolowanej partii spornego artykułu rolno-spożywczego w ilości 11220 szt. (2244 litry) to 128 345,58 zł. Zgodnie z oświadczeniem Strony z 9 listopada 2018 r., wielkość przychodów i obrotów w okresie od 1 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. wyniosły: 1 197 127 tys. zł, a wartość skontrolowanej partii wyniosła: 128 345,58 zł. Organ wyjaśnił, że czynnikiem łagodzącym jest fakt, że jest to pierwsza kara pieniężna wymierzona przez "(...)"WIJHARS w ciągu ostatnich 24 miesięcy i, że wziął pod uwagę aktywny udział Strony w postępowaniu administracyjnym oraz szybką reakcję na wykazane nieprawidłowości poprzez zmianę oznakowania kontrolowanych produktów zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi. Podkreślił jednak, że wysokość kary mającej zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego powinna być skuteczna, proporcjonalna oraz pełnić funkcję ostrzeżenia na przyszłość, zapobiegającego powstawaniu nagannych praktyk rynkowych. W opinii GIJHARS kara jest adekwatna do średniego stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy na rynku artykułów rolno-spożywczych, wielkości obrotów i przychodu, a także wartości kontrolowanych artykułów. Organ wyjaśnił również, że organy IJHARS oraz IH mają obowiązek zastosowania sankcji, gdy stwierdzą popełnienie określonych czynów, tj. np. wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej. Od powyższej zasady przewidziany został wyjątek w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości. Organy mają więc możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, gdy stwierdzą istnienie jednej lub kilku przesłanek wskazanych w ww. przepisie, ale nie mają takiego obowiązku. W żadnym wypadku, jak wskazał GIJHARS, nie jest dopuszczalna wykładnia ww. przepisu w sposób, który nakazywałby każdorazowe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej już w przypadku zaistnienia tylko jednej z wymienionych przesłanek. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazujące na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W skardze z 10 kwietnia 2019 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję GIJHARS z "(...)"marca 2019 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 4 ust. 1 ustawy o jakości w zw. z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1169/2011, poprzez stwierdzenie przez "(...)"WIJHARS, że napis "z trzciny cukrowej" umieszczony w oznakowaniu produktu wprowadza w błąd i stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, co w konsekwencji uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, podczas gdy napis ten umieszczony w oznakowaniu produktu nie wprowadza w błąd, nie został wprowadzony do obrotu niezgodnie z przepisami ustawy o jakości, a kara pieniężna nie jest uzasadniona, 2) art. 5 ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że wprowadzenie przez Spółkę do obrotu produktu było działaniem wprowadzającym konsumentów w błąd, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego w sprawie powinna prowadzić do stwierdzenia, że Spółka poprzez wprowadzenie do obrotu produktu nie rozpowszechniała prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać konsumenta w błąd, 3) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez zaniechanie podania wyczerpującego uzasadnienia prawnego decyzji, co polegało na ograniczeniu się do przytoczenia przepisów mających zdaniem organu zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i prostą negację twierdzeń Strony, w szczególności w zakresie braku uzasadnienia: a) dla twierdzenia organu, że zakwestionowane oznakowanie produktu może mieć realny wpływ na wybór konsumenta, b) przyjęcia przez organ średniego stopnia szkodliwości czynu, c) zakresu naruszenia, co doprowadziło organ do błędnego uznania, że wskazana partia produktu została nieprawidłowo oznakowana i nie spełniała przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz do błędnego wniosku o braku istnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, 4) art. 77 § 1 w związku z art. 7 oraz art. 8 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, dowolnej ocenie dowodów i pominięcie twierdzeń Strony, w szczególności poprzez: a) brak przeprowadzenia dowodu w zakresie wpływu znakowania produktu na wybór konsumenta, b) brak przeprowadzenia dowodu dotyczącego uznania informacji o produkcji rumu z trzciny cukrowej za informację sugerującą szczególne właściwości produktu, c) błędne przeprowadzenie dowodu w zakresie korzyści majątkowej uzyskanej przez Stronę z tytułu wprowadzenia do obrotu partii produktu, co doprowadziło organ do błędnego uznania, że wskazana partia produktu została nieprawidłowo oznakowana i nie spełniała przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a w dalszej kolejności błędnego ustalenia przez organ wysokości kary pieniężnej. W obszernym uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił argumentację popierająca postawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga w części jest zasadna. W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że kara pieniężna została nałożona na Skarżącego za wprowadzenie do obrotu partii spornego artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej, poprzez zamieszczenie na etykiecie napoju alkoholowego – rumu, pod na jego nazwą, informacji "z trzciny cukrowej". Zgodnie z pkt 1 załącznika nr II do rozporządzenia nr 110/2008, rum to napój spirytusowy wytwarzany wyłącznie w drodze fermentacji alkoholowej i destylacji melasy lub syropu wytwarzanego w procesie produkcji cukru trzcinowego albo z samego soku z trzciny cukrowej, destylowany do poniżej 96 % obj. celem nadania destylatowi dostrzegalnych specyficznych organoleptycznych właściwości rumu; lub napój spirytusowy wytwarzany wyłącznie w drodze fermentacji alkoholowej i destylacji soku z trzciny cukrowej, posiadający właściwości zapachowe specyficzne dla rumu oraz zawartość substancji lotnych równą lub wyższą niż 225 gramów w hektolitrze alkoholu 100 % obj. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (ust. 1 ). Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd. Ponieważ z przytoczonej powyżej definicji rumu wynika, że jest to napój alkoholowy, który nie może być wytwarzany z innych produktów niż surowce pochodzące z trzciny cukrowej, organy obu instancji uznały, że zapis "z trzciny cukrowej" przy nazwie spornego napoju spirytusowego jest niezgodny z cyt. art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., wprowadza bowiem w błąd konsumentów sugerując, że rum można wytwarzać także z innych surowców, przez co przedmiotowemu produktowi nadaje się szczególne właściwości przez podkreślenie, że do produkcji użyto trzciny cukrowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższa kwestia, czyli niezgodność oznaczenia spornego produktu z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011 oraz z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., została już rozstrzygnięta decyzją "(...)"WIJHARS z "(...)" czerwca 2016 r. znak: "(...)", nakazującą Spółce, poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania partii spornego artykułu rolno-spożywczego, poprzez usunięcie z etykiety napisu "z trzciny cukrowej", utrzymaną w mocy decyzją GIJHARS z "(...)" sierpnia 2016 r. nr "(...)". Co więcej, kwestia ta została również przesądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 kwietnia 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2192/16, w którym WSA w Warszawie oddalił skargę Strony na powyższą decyzję GIJHARS. WSA w Warszawie uznał w przywołanym wyroku, że: "W przedmiotowej sprawie producent, poprzez zamieszczenie na opakowaniu informacji o wytworzeniu przedmiotowej partii rumu z trzciny cukrowej sugerował konsumentowi, że dany środek spożywczy posiada szczególne właściwości, które wyróżniają go spośród produktów konkurencyjnych firm, gdy tymczasem każdy rum jest wytwarzany z trzciny cukrowej. Taka praktyka wprowadza konsumenta w błąd, tym samym narusza postanowienia artykułu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, który to przepis zabrania podawania informacji sugerujących, że produkt ma szczególne właściwości podczas gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki mają takie właściwości." W tym stanie rzeczy, pomimo, że powyższy wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2017 r. nie jest prawomocny, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę dotyczącą nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w innych decyzjach administracyjnych ("(...)"WIJHARS z "(...)"czerwca 2016 r. znak: "(...)"i GIJHARS z "(...)" sierpnia 2016 r. nr "(...)") nie może po raz wtóry przesądzać, czy w przedmiotowej sprawie Skarżący umieszczając na etykiecie spornego produktu pod jego nazwą informacji "z trzciny cukrowej", naruszył postanowienia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r. Z tego też względu za chybione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GIJHARS art. 4 ust. 1 ustawy o jakości w zw. z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1169/2011, poprzez zaakceptowanie stwierdzenia przez "(...)"WIJHARS, że napis "z trzciny cukrowej" umieszczony w oznakowaniu produktu wprowadza w błąd i stanowi naruszenie przepisów o jakości oraz art. 5 ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., poprzez stwierdzenie, że wprowadzenie przez Spółkę do obrotu produktu było działaniem wprowadzającym konsumentów w błąd. Kwestie te bowiem zostały rozstrzygnięte ww. decyzjami administracyjnymi "(...)"WIJHARS z "(...)"czerwca 2016 r. i GIJHARS z "(...)" sierpnia 2016 r. oraz były już przedmiotem rozważań WSA w Warszawie w wyroku z 13 kwietnia 2017 r. W konsekwencji, z tych samych względów, za chybione należy uznać również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez zaniechanie podania wyczerpującego uzasadnienia prawnego decyzji, w zakresie braku uzasadnienia dla twierdzenia organu, że zakwestionowane oznakowanie produktu może mieć realny wpływ na wybór konsumenta oraz art. 77 § 1 w związku z art. 7 oraz art. 8 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodu w zakresie wpływu znakowania produktu na wybór konsumenta oraz brak przeprowadzenia dowodu dotyczącego uznania informacji o produkcji rumu z trzciny cukrowej za informację sugerującą szczególne właściwości produktu. Skarżący w skardze zakwestionował również przyjęcia przez organ średniego stopnia szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz przeprowadzenie dowodu w zakresie korzyści majątkowej uzyskanej przez Stronę z tytułu wprowadzenia do obrotu partii produktu. Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości wynika, że ustalając wysokość kary pieniężnej, Główny Inspektor, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Ponadto, jak stanowi 40a ust. 5c ustawy o jakości w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3a. Analizując treść uzasadnień decyzji obu instancji, należy stwierdzić, że organy obu instancji uwzględniły wszystkie elementy wymienione w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, które należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej. Nakładając zatem na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 25 000,00 zł, organy uwzględniły stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, przy czym w przypadku tych ostatnich elementów nie wyjaśniły ich wpływu na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Sąd zgadza się z oceną stopnia szkodliwości czynu dokonaną przez organy obu instancji. Nie można natomiast, zdaniem Sądu, zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w zaskarżonej decyzji nie znajdują się żadne argumenty ani dowody, które uzasadniałyby przyjęcie średniego stopnia szkodliwości czynu. Organy obu instancji dokładnie wyjaśniły na czym polegało naruszenie przez Skarżącego przepisów prawa żywnościowego. Wykazały również, że poprzez to naruszenie zostało narażone dobro konsumenta, ponieważ jak wskazał GIJHARS w zaskarżonej decyzji, prawidłowe oznakowanie produktu stanowi podstawę informacji konsumenckiej i ma na celu umożliwienie konsumentom dokonania wyboru produktu zgodnego z ich oczekiwaniami. Organy też wskazały na sposób i okoliczności popełnionego naruszenia. Organy obu instancji, wskazały zatem, że informacje znajdujące się w pobliżu nazwy produktu mają zasadnicze znaczenie dla wyboru konsumenta, natomiast zapis "z trzciny cukrowej" był wyeksponowany na froncie opakowania ponieważ znajdował się na froncie etykiety pośród najważniejszych informacji dotyczących produktu jakimi są nazwa, objętość czy zawartość alkoholu. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, Organy uzasadniły w sposób wystarczający swoją ocenę stopnia szkodliwości czynu, jako średni. Nie można natomiast zgodzić się z dokonaną przez organy obu instancji oceną zakres naruszenia opierającą się na stwierdzeniu, że producent naruszył liczne przepisy prawa żywnościowego, tj.: art. 3 pkt 4 i pkt 5, art. 4 ust. 1 ustawy o jakości art. 4 i załącznika II rozporządzenia nr 110/2008, art. 2 ust. 2 lit. a) oraz j), art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., co jest wystarczającym uzasadnieniem zakresu naruszenia. W pierwszej kolejności, należy wskazać, że ani organ I instancji, ani organ II instancji w istocie rzeczy nie oceniły zakresu naruszenia. Z twierdzenia natomiast, że producent naruszył liczne przepisy prawa żywnościowego można wnioskować, że organy uznały, że zakres naruszenie nie jest niewielki. Tymczasem organy rozstrzygając powyższą kwestię nie powinny pozostawiać wątpliwości co do oceny zakresu naruszenia, co jest istotne w związku z treścią art. 40a ust. 5c ustawy o jakości. Ponadto z argumentacji organów obu instancji wynika, że pojęcie zakresu naruszenia obejmuje wszystkie przepisy jakie mają zastosowania w danej sprawie. Z takim natomiast ujęciem pojęcia zakresu naruszenia, Sąd nie może się zgodzić. Należy zauważyć, że tak jak organy słusznie uznały, że Skarżący naruszył w niniejszej sprawie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011, wprowadzając konsumentów w błąd poprzez sugestię co do szczególnych właściwości spornego produktu, a także art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.n.p.r., poprzez podanie informacji o pochodzeniu przedmiotowego rumu z trzciny cukrowej tak jak by to było coś szczególnego i wpływanie w ten sposób na decyzję konsumenta, to już nie można uznać, że Skarżący naruszył art. 3 pkt 4 i pkt 5 ustawy o jakości, które zawierają definicje legalne takich pojęć jak "obrót" oraz "jakość handlowa", art. 4 i pkt 1 załącznika II rozporządzenia nr 110/2008 odnoszące się do sklasyfikowania napojów alkoholowych oraz definicji "rumu", art. 2 ust. 2 lit. a) oraz j), które zawierają definicje legalne takich pojęć jak "informacje na temat żywności" oraz "etykietowanie", a także art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, który zawiera definicję legalną pojęcia "wprowadzenie na rynek" oraz art. 5, art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, określające cele prawa żywnościowego. Podkreślenia również wymaga, że nawet jeśli w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez Skarżącego kilku przepisów różnych aktów prawnych, to oceniając zakres naruszenia organy powinny uwzględnić, że naruszenie to stanowi jeden czyn dotyczący jednej informacji zamieszczonej na etykiecie produktu, wprowadzającej w błąd konsumenta. Sąd zatem nie może zgodzić się ze stanowiskiem organów, że o zakresie naruszenia zadecydowała w niniejszej sprawie ilość naruszonych przez Skarżącego przepisów prawa. Sąd stwierdza, w związku z powyższym, że organy obu instancji naruszyły art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, po pierwsze, że zakres naruszenia determinowany jest poprzez ilość wszystkich przepisów, które mają zastosowanie w danej sprawie, po drugie, że zakres naruszenia determinowany jest przez ilość faktycznie naruszonych przepisów prawa niezależnie od ilości popełnionych czynów, w wyniku których doszło do naruszenia tych przepisów. Ponieważ ustalając wysokości nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej organy uwzględniły, błędnie interpretowany zakres naruszenia, stwierdzając, że Skarżący naruszył liczne przepisy prawa żywnościowego, naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza ponadto, że w niniejszej sprawie GIJHARS naruszył również art. 40a ust. 5c ustawy o jakości, poprzez jego błędną interpretację. Przepis ten wymienia trzy przesłanki, które dają organom możliwość odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 40a ust. 1-3a ustawy o jakości, a więc również i w niniejszej sprawie. Odstąpienie zatem od wymierzenia kary pieniężnej jest możliwe w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. Z treści omawianego przepisy wynika, że aby było możliwe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, nie muszą być spełnione wszystkie wymienione przesłanki łącznie, co oznacza, że możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej również jeżeli jest spełniona jedna z wymienionych przesłanek. Istotne jest to, że omawiany przepis daje organom możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, zgodzić się zatem należy z GIJHARS, że w żadnym wypadku nie jest dopuszczalna wykładnia ww. przepisu w sposób, który nakazywałby każdorazowe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej już w przypadku zaistnienia tylko jednej z wymienionych przesłanek. Organy muszą jednak mieć świadomość, że w omawianym przepisie nie zostało uregulowane uprawnienie do odstąpienia przez organy od wymierzenia kary pieniężnej, które organy mogą zastosować według dowolnego uznania. W sytuacji bowiem zaistnienia choćby jednej z wymienionych przesłanek, organy mają obowiązek rozważenia, czy w sprawie znajdzie zastosowania art. 40a ust. 5c ustawy o jakości, a jeżeli dojdą do wniosku, że w danej sprawie nie jest zasadne odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej pomimo wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, mają obowiązek dokładnie uzasadnić swoje stanowisko. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że kontrole prowadzone przez organ I instancji w latach 2013-2015 oraz 2017-2018 nie wykazały nieprawidłowości. W ciągu ostatnich 24 miesięcy "(...)"WIJHARS nie wymierzył kary pieniężnej Spółce z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych lub o niewłaściwej jakości. Organy obu instancji stwierdziły zatem wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości – brak stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. GIJHARS jednak w żaden sposób nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał za niezasadne odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie. Organ natomiast w sposób sprzeczny z wcześniejszymi ustaleniami stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazujące na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Z tych względów Sąd uznał, że GIJHARS naruszył art. 40a ust. 5c ustawy o jakości, poprzez jego błędną interpretację przyjmując, że uregulowaną w nim instytucję odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, organ może zastosować według własnego, dowolnego uznania. Błędna interpretacja powyższego przepisu skutkowała pominięciem przez organ okoliczności, że kontrole prowadzone przez organ I instancji w latach 2013-2015 oraz 2017-2018 nie wykazały nieprawidłowości i w ciągu ostatnich 24 miesięcy "(...)"WIJHARS nie wymierzył kary pieniężnej Spółce z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych lub o niewłaściwej jakości oraz stwierdzeniem, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazujące na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Błędna interpretacja art. 40a ust. 5 i ust. 5a ustawy o jakości, skutkowała również naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. GIJHARS nie podjął w sposób zgodny z wymogami art. 7 K.p.a., wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie ustalił bowiem w prawidłowy sposób zakresu naruszenia stanowiącego jeden z elementów mających wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej. GIJHARS ponadto nie wyjaśnił jaki wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej miały takie elementy, jak wielkość obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Organ wskazał wielkość obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, w żaden sposób jednak nie powiązał tych elementów z wysokością nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej co narusza w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynika sprawy wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Stwierdzenie natomiast, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazujące na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej pomimo wcześniejszego wskazania, że kontrole prowadzone przez organ I instancji w latach 2013-2015 oraz 2017-2018 nie wykazały nieprawidłowości i w ciągu ostatnich 24 miesięcy "(...)"WIJHARS nie wymierzył kary pieniężnej Spółce z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych lub o niewłaściwej jakości, stoi w sprzeczności z zasadą swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 80 K.p.a., co również stanowi naruszenie procedury w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało to bowiem brakiem rozważenia przez organ zastosowania w niniejszej sprawie art. 40a ust. 5c ustawy o jakości. Rozpoznając ponownie sprawę GIJHARS uwzględni wskazaną przez Sąd interpretację art. 40a ust. 5 i ust. 5a ustawy o jakości. Organ zatem weźmie pod uwagę, że zakres naruszenia, o którym mowa w tych przepisach nie jest równoznaczny z ilością przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, jak również z ilością faktycznie naruszonych przepisów w sprawie. Organ weźmie pod uwagę, że naruszenie przepisów żywnościowych w niniejszej sprawie wynika z jednego czynu Skarżącego, polegającego na umieszczeniu jednej informacji w sposób niezgodny z wymogami art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 u.p.n.p.r. Organ uwzględni również, że fakultatywność zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, uregulowanej w art. 40a ust. 5a ustawy o jakości, nie oznacza dowolności jej zastosowania w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Organ zatem w sposób wnikliwy ponownie rozważy możliwość zastosowania w niniejszej sprawie tego przepisu uwzględniając, że zaistnienie przesłanki braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu została stwierdzona przez organy obu instancji oraz uwzględniając ponowne ustalenia dotyczące przesłanki zakresu naruszenia. Jeżeli organ ponownie uzna zasadność wymierzenia w niniejszej sprawie kary pieniężnej, wyjaśni dokładnie jaki wpływ na jej wysokość mają wszystkie elementy wymienione w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, w tym wielkość obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Z uwagi na wskazane powyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, Sąd w myśl art.145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło